Po pomyślnym przejściu przez omówiony w poprzednich odcinkach proces rekrutacji i selekcji personelu kandydat zostaje zatrudniony na okres próbny. Każdy pracodawca ma bowiem prawo do oceny nowo zatrudnionego pracownika w warunkach rzeczywistych, gdyż nie zastąpią ich żadne, najlepsze nawet metody doboru. Z kolei dla pracownika jest to okres niezwykle ważny i trudny. Ważny, ponieważ zależy od niego zatrudnienie na czas nieokreślony, na co każdy liczy. A trudny, gdyż na stres związany z permanentną oceną nakłada się stres adaptacyjny. Każdy przecież czuje się nieswojo w nowych warunkach. Z tych to powodów okres adaptacyjny, zwany także wprowadzeniem do pracy, powinien być możliwie krótki, gdyż jego przedłużanie się może być dla pracodawcy bardzo kosztowne. Dopóki nie zakończy się okres adaptacji nowego pracownika, cały zespół nie może pracować w pełni wydajnie. Tak więc zarówno pracownik, jak i pracodawca powinni pamiętać o kilku zasadach:

Pracownik

jest oceniany przez cały czas pracy (w odróżnieniu od ocen okresowych)

ma prawo pytać prawie o wszystko, co dotyczy pracy, i prosić o pomoc każdego

jest ciekawy wszystkiego, co jest związane z firmą, i nie przekracza znacznie jego zakresu obowiązków

powinien znać swój zakres obowiązków, odpowiedzialności, czas pracy i zasady wynagrodzeń

nie powinien odmawiać, jeśli proszą o podjęcie zadań przekraczających nieznacznie jego kompetencje. Może być bowiem wtedy sprawdzana pracowitość i dyspozycyjność nowego pracownika. Należy jednak uważać, aby nie dać się wykorzystywać, co zdarza się niekiedy w stosunku do tzw. nowych. Jeśli uważa, że zadanie znacznie przekracza jego uprawnienia i kompetencje, ma prawo odmówić

powinien poznać wcześniej funkcjonującą w firmie hierarchię służbową (kto jest kim?) oraz panujące w niej obyczaje (kultura organizacyjna).

Pracodawca

powinien zaprezentować firmę, jej podstawowe cele działania (misja firmy) i panujące w niej reguły (kultura organizacyjna)

powinien przygotować pracownikowi stanowisko pracy, żeby pracownik wiedział, gdzie jest jego miejsce

powinien zapoznać nowego pracownika z firmą i zespołem, z którym będzie pracował - przedstawienie kierownika i współpracowników

powinien zorganizować szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w danej firmie (każda firma, a nawet stanowisko pracy, ma pod tym względem swoją specyfikę)

aby ułatwić pracownikowi pokonanie wszystkich trudności związanych z adaptacją, należy wyznaczyć osobę wprowadzającą, do której "nowy" będzie mógł się zwrócić z pytaniami i problemami.

Są to podstawowe zasady, według których powinien postępować pracodawca, aby skrócić okres adaptacji. Dopiero zakończenie okresu próbnego kończy ten etap zarządzania personelem, który nazywa się rekrutacją i selekcją, gdyż to w wyniku oceny pracownika w tym właśnie czasie zapada decyzja o stałym zatrudnieniu lub też taka decyzja nie zapada. Wtedy pracodawca może przedłużyć zatrudnienie na czas określony lub zwolnić pracownika, nie ponosząc z tego tytułu większych kosztów.
Wielu pracodawców przedłuża okres zatrudnienia na czas określony, myśląc, że chronią w ten sposób swoje interesy, gdyż mogą zwolnić pracownika bez większych problemów w każdej chwili. Są jednak w błędzie. Przedłużanie okresu tymczasowości wpływa destrukcyjnie na motywację nowo przyjętych pracowników, a sam lęk przed utratą pracy nie może być skutecznym motywatorem.

W następnym odcinku będzie mowa o podstawowych zasadach organizowania "ludzkich warunków pracy".