Rok temu, 18 sierpnia 2002 r., na Błoniach krakowskich podczas papieskiej Mszy św. beatyfikacyjnej, na którą przyjechałem wraz z siostrami antoninkami, nie dawała mi spokoju myśl: jakie były relacje między beatyfikowaną właśnie s. Sancją, serafitką, a siostrą Innocentą, założycielką Zgromadzenia Sióstr Antoninek, która też była serafitką do momentu opuszczenia Zgromadzenia.
Pobieżne zapoznanie się z życiorysami wyjaśniło sprawę. Założycielka nowej wspólnoty zakonnej - Sióstr Opieki Społecznej (SOS) pw. św. Antoniego Padewskiego, zwanych popularnie antoninkami, wystąpiła ze Zgromadzenia Sióstr Serafitek 7 grudnia 1933 r. za wiedzą kard. Hlonda, a Siostra Sancja wstąpiła do Serafitek w Poznaniu dopiero 27 czerwca 1936 r. A więc jasne, że nie mogły się spotkać.
Jest rzeczą nader interesującą, a do procesu beatyfikacyjnego konieczną, zbadanie, jakie motywy kierowały przyszłą Matką Fundatorką Zgromadzenia Sióstr Antoninek, że po 20 latach życia i pracy jako zwyczajna siostra, a potem także przełożona, nie widziała dłużej dla siebie miejsca w stosunkowo młodym, powstałym dopiero w 1881 r. Zgromadzeniu, założonym przez bł. o. Honorata Koźmińskiego, a zatwierdzonym ostatecznie dopiero w 1953 r., podczas gdy w tym samym Zgromadzeniu młodsza od niej siostra uświęciła się i została wyniesiona na ołtarze.
Przed specjalistami „od świętych” stoi problem bardzo trudny do rozwikłania. Chociaż wiadomo, że Opatrzność ma różne drogi prowadzenia swoich wybranych do świętości, to jednak udział osoby zainteresowanej jest tutaj zawsze znaczący. Nie ulega wątpliwości, iż racje musiały być ogromnie ważne, skoro niemłoda już w życiu zakonnym s. Innocenta Rzadka zdecydowała się na tak karkołomny krok, aby - w jej mniemaniu - odpowiedzieć lepiej na wezwanie Boże, którego nie mogła albo nie potrafiła realizować w poprzednim zgromadzeniu. Ostatecznie okazuje się, że stworzyła zgromadzenie bardzo podobne w swej duchowości i zadaniach do poprzedniego, ale o specyficznym charyzmacie, który jako wielkie wyzwanie stoi dziś przed jej duchowymi córkami.
Zręby nowej wspólnoty zakonnej od roku 1935 budowała jej Założycielka w Wieluniu, który przyjął ją życzliwie. Tu siostry przetrwały okupację. Po wyzwoleniu w 1945 r. prosiła biskupa częstochowskiego Teodora Kubinę o wniesienie do prymasa Hlonda prośby o zatwierdzenie Zgromadzenia. 3 stycznia 1946 r. kard. Hlond wystawił reskrypt zezwalający na zatwierdzenie Zgromadzenia przez władze diecezji częstochowskiej. 19 stycznia 1946 r. taki dekret wydał bp Kubina. Pierwszą przełożoną generalną została m. Innocenta Katarzyna Rzadka i kierowała Zgromadzeniem do swojej śmierci, czyli do 4 września 1962 r.
Według Rysu historycznego z 1991 r. (rękopis), Zgromadzenie należy do rodziny franciszkańskiej. Jest oparte na Regule III Zakonu Regularnego; 6 kwietnia 1960 r. zostało agregowane do I Zakonu Braci Mniejszych Franciszkanów. Prawie tak samo było u Sióstr Serafitek. Zgromadzenie posiada duchowość franciszkańską, którą cechuje ubóstwo, prostota i radość. Siostry powinny starać się nieść pokój i dobro w trudzie życia ludzkiego. Powinny być po prostu siostrami potrzebujących. Takim pogotowiem SOS dla tracących nadzieję.
Mając to wszystko na uwadze, kiedyś toczyłem dyskusje z niektórymi siostrami antoninkami, które, jakby oszołomione modnymi metodami uświęcania się, nawet kilka razy w roku odbywały rekolekcje ignacjańskie. Mówiłem, że można korzystać z wszystkiego, co prowadzi do Pana Jezusa. Ale trzeba być świadomym, że duchowość ignacjańska jest „o kilometry” odległa od duchowości franciszkańskiej i buduje życie duchowe na innych założeniach. Oczywiście, wszystko jest ostatecznie „towarzystwem Jezusowym”, ale jednak chcąc podtrzymywać charyzmat franciszkański, i to w wydaniu Matki Innocenty, nie można zaprawiać się do walki metodami ignacjańskimi, bo z franciszkanek powstaną jezuitki w habitach franciszkańskich i ciężko będzie z nimi wytrzymać.
Szczególnym celem Zgromadzenia jest opieka w katolickim duchu społecznym nad biednymi rodzinami. Siostry powinny zajmować się pielęgnowaniem chorych w mieszkaniach prywatnych. Głównym patronem Zgromadzenia jest św. Antoni Padewski, który kochał zwierzęta i ludzi, a nade wszystko kochał Dzieciątko Jezus i opowiadał o Nim wszelkiemu stworzeniu. Dobrze byłoby, gdyby był naśladowany przez Siostry Antoninki. Opatrzność postawiła je blisko Papieża, aby swój charyzmat poprawnie rozwijały i brały na swe barki wielkie sprawy narodu i Kościoła powszechnego.
4 września 2003 r. minęła 41. rocznica śmierci m. Innocenty Rzadkiej - założycielki Zgromadzenia Sióstr Antoninek. Z pewnością cieszy się ona w niebie, że jej córki tak wiernie od 1980 r. służą polskiemu Papieżowi, troszcząc się o polskich pielgrzymów najpierw w Domu Pielgrzyma przy via Pfeiffer 13, do którego sprowadził je ks. prał. Ksawery Sokołowski wraz z s. Medardą Pietrakowską, późniejszą matką generalną Zgromadzenia, a od 1 września 2001 r. na Monte Verde przy via Vincenzo Monti 1, gdzie znajduje się nowy Dom Pielgrzyma i Ośrodek „Corda Cordi”, niekiedy nazywany zamiennie „Sursum Corda”.
Od początku swej pracy w Rzymie, a więc od 1980 r., przewinęło się przez Dom Pielgrzyma ok. 70 tys. pielgrzymów, którzy w Domu mieszkali, a ok. 3,5 mln tych, którzy korzystali z informacji, przewodników, z tysięcy zamawianych błogosławieństw, z pomocy finansowej, a nade wszystko zaopatrywali się w niezbędne bilety na audiencje generalne i specjalne oraz na przeróżne nabożeństwa liturgiczne z Ojcem Świętym. Prawie przez cały Pontyfikat Jana Pawła II Siostry Antoninki były i są blisko Ojca Świętego, co jest wyjątkową łaską Bożą. Oczywiście, w tej bliskości wszelkie rekordy biją Siostry Sercanki, ale to już inne, specjalne postanowienie Nieba. Siostry Antoninki często służą także bezpośrednio Ojcu Świętemu, goszcząc i przewożąc jego gości, przyjaciół, bliskich. Szczególnie owiana już legendą w Wiecznym Mieście s. Sabina, kierująca samochodami, wiele razy gościła w refektarzu papieskim, chodziła po papieskich korytarzach w Watykanie czy w Castel Gandotfo, co zdarzało się niekiedy także pozostałym. (Poniżej drukujemy telegram, który w tym roku z racji swoich imienin s. Sabina otrzymała z Castel Gandolfo). Z pewnością Matka cieszy się z tego, że siostry z takim oddaniem posługują polskim pielgrzymom, szczególnie zagubionym i potrzebującym wsparcia.
21 maja 1991 r. Zgromadzenie Sióstr Opieki Społecznej pw. św. Antoniego Padewskiego otrzymało prawa papieskie. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, że Papież Jan Paweł II uczynił to z myślą, by Zgromadzenie mogło łatwiej zadomowić się i działać w całym Kościele powszechnym. I już są efekty. Zgromadzenie, oprócz Rzymu, obsługuje Dom Rekolekcyjny Ojców Kapucynów w Asyżu i Dom dla Osób Starszych koło Mediolanu. Wszędzie charyzmat przekazany przez Założycielkę musiał się trochę zmodyfikować, ale takie są dziś wymagania Kościoła. A biedni i cierpiący są wszędzie. Hasło Założycielki: „Z miłości do Boga w służbie bliźniemu nieść pomoc w cierpieniu” zawsze mogą Siostry realizować.
Zgromadzenie jest młode i może dlatego nie ma wprawy w pozyskiwaniu nowych powołań. Wydaje się, że jest rzeczą najważniejszą dla Zgromadzenia, by w prostocie serc trzymało się zawsze zaleceń Założycielki, której proces beatyfikacyjny powinien być jak najszybciej rozpoczęty, by gorliwie modliło się o cud, by swoją miłością obejmowało coraz szersze kręgi biednych i cierpiących oraz pozostało oddane Ojcu Świętemu i Kościołowi. Reszty dokona sama Boża Opatrzność i Opiekunka Zgromadzenia - Niepokalana.