Bywa, że w transakcji nie płacimy od razu gotówką, a posługujemy się wekslem, np. sprzedając telewizor, zamiast pieniędzy przyjmiemy weksel, na którym będzie widniała data, do kiedy kupujący zobowiązał się uregulować należność (dług). Weksel jest więc dokumentem, a ściślej papierem wartościowym. Prawo rozróżnia weksel własny i trasowany. Co to oznacza?
Weksel własny to taki, w którym do zapłaty zobowiązuje się ten, kto go wystawił; zaś weksel trasowany - wskazuje do zapłaty inną osobę.
Cechą charakterystyczną weksla jest to, iż można go zbyć innej osobie - nazywamy to indosowaniem. Można to zrobić bez żadnego podpisu lub odnotowując ten fakt na drugiej stronie weksla, na tzw. grzbiecie. Indosować weksel możemy na rzecz konkretnej osoby i wtedy piszemy: ustępuję na rzecz Mariana Kowalskiego lub na rzecz bliżej nieokreślonej osoby i wtedy piszemy: ustępuję na rzecz okaziciela.
Welsel jako specjalny formularz jest dostępny w banku i na poczcie. Wystawiając taki weksel, nie ponosimy opłaty skarbowej. Można go jednak równie dobrze sporządzić na kartce wyrwanej z zeszytu, ale wówczas musimy zadbać o opłatę skarbową (wynosi ona 10 groszy od każdych pełnych lub rozpoczętych 100 zł; jeśli kwota ta nie przekroczy 5 zł, po prostu naklejamy znaczki opłaty skarbowej i przekreślamy je - może to zrobić notariusz; jeśli zaś opłata przekroczy 5 zł, wnosimy ją do urzędu skarbowego).
Aby weksel własny był ważny, konieczne jest, by zawierał:

Weksel własny

Częstochowa, 6 maja 2004 r.
30 grudnia 2004 r. zapłacę za ten weksel Marianowi Kowalskiemu kwotę 5 tysięcy zł (pięć tysięcy złotych).
Płatne w Częstochowie.

Weksel trasowany

Częstochowa, 5 maja 2004 r.
30 grudnia zapłacisz Piotrze Malinowski za ten weksel Marianowi Kowalskiemu 5 tys. zł (pięć tysięcy złotych).
Płatne w Częstochowie.

(jest nią osoba, której wystawca weksla poleca zapłacić określoną kwotę - w naszym przykładzie - Piotr Malinowski).

Szczególnym rodzajem weksla jest weksel in blanco. Jest to weksel niewypełniony w całości, nie ma w nim np. podanej kwoty. Wystawieniu weksla in blanco może towarzyszyć dodatkowy dokument, tzw. deklaracja wekslowa. Jest to porozumienie normujące, w jaki sposób wierzyciel wekslowy (remitent) wypełni ten weksel. Deklarację powinny podpisać obie strony - wierzyciel i dłużnik i powinna ona być sporządzona w dwóch egzemplarzach. Jest to bardzo ryzykowny rodzaj weksla, a w celu wyjaśnienia dlaczego, posłużymy się przykładem wziętym z życia.
Otóż pan K. współpracował z pewną firmą i aby zabezpieczyć ją przed ewentualną szkodą z jego powodu, wystawił firmie weksel in blanco. Spółka mogła, zgodnie z deklaracją wekslową, wypełnić weksel na kwotę odpowiadającą odszkodowaniu wraz z odsetkami.
Firma już wkrótce skorzystała z weksla, ale pan K. stwierdził, że nic nie jest jej winien. Sprawa znalazła się w sądzie, gdzie różnie ją interpretowały instancje. W końcu trafiła do Sądu Najwyższego. SN stwierdził, że pan K. może, oczywiście, się bronić, dowodząc, że należność na wekslu wcale nie powstała, bo weksel jest w ręce pierwszego posiadacza (była nim firma). Jeśli ta zbyłaby weksel, tzn. indeksowałaby go na rzecz kogoś innego, pan K. nie miałby już nic do powiedzenia, bowiem - zdaniem SN - ograniczenie w art. 17 i 10 prawa wekslowego, że: jeśli weksel uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, wystawiający nie może się bronić zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa - odnosi się tylko do kolejnych posiadaczy weksla (wyrok SN z 18 listopada 1999 r.).