Kształtowanie stosunku dziecka do książek rozpoczyna się od najmłodszych lat życia, jeszcze przed nauką czytania. Na barkach rodziców spoczywa obowiązek rozbudzenia u swoich dzieci miłości do literatury. Pierwszym krokiem w tym kierunku powinno być czytanie dziecku na głos. Jeśli czytamy na głos niemowlęciu, to stymuluje to rozwój jego mózgu i buduje trwałe skojarzenie czytania z przyjemnością. W ramionach lub na kolanach któregoś z rodziców dziecko czuje się bezpieczne, chciane i akceptowane. Jedyne, co musi zrobić, to słuchać i uruchomić wyobraźnię. Z kolei starsze dzieci mogą wraz z rodzicami rozwiązywać zagadki otaczającego świata, starać się zrozumieć siebie i innych. Wspólne głośne czytanie z nastolatkiem może pomóc mu przejść przez problemy okresu dorastania.
Autor Podręcznika głośnego czytania - Jim Trelease twierdzi, że receptą na wzbudzenie w dziecku miłości do książek jest czytanie mu codziennie przez dwadzieścia minut. Jeśli dzieci czują, że rodzice chętnie im czytają, odbierają czytanie jako ciekawe zajęcie. Wspólny czas nad książką buduje mocną więź między dorosłym a dzieckiem. Dziecko czuje się kochane, a tym samym czytanie kojarzy mu się z radością.
Rodzice raczej dbają o to, by dziecko nauczyło się czytać, nie zaś o to, by polubiło czytanie. Dzieci zbyt wcześnie nakłaniane do samodzielnego czytania łatwo zniechęcają się. Ważnym elementem jest odpowiedni dobór lektury. Książka musi być zgodna z zainteresowaniami dziecka oraz z jego możliwościami percepcyjnymi.
W pierwszych klasach szkoły podstawowej dzieci uczą się czytać, jednakże od postawy rodziców zależy, czy będą chętnie sięgały po książkę. Niezawodnymi metodami w tym przypadku są: codzienne wspólne głośne czytanie, odpowiedni dobór lektury, robienie z książek atrakcyjnych prezentów, zachęcanie do korzystania z biblioteki. Spośród wszystkich gatunków literackich najsilniejszy wpływ na rozwój dziecka ma baśń.
Książka może służyć również jako narzędzie terapeutyczne. Pod koniec lat osiemdziesiątych upowszechnił się termin „terapia czytelnicza”, inaczej „biblioterapia”. Opiera się ona na zastosowaniu materiałów czytelniczych w celach terapeutycznych. Można ją określić jako terapię przez kontakt z książką. Przez biblioterapeutyczne oddziaływanie można zmienić stosunek do świata, inaczej spojrzeć na siebie i innych, ożywić chęć pomocy innym, a także pogodzić się z ułomnością i niedolą życia. Biblioterapia stymuluje rozwój wiedzy, języka, myślenia.
Zajęcia z terapii czytelniczej przyjmują różną formę. W przypadku dzieci stosuje się wspólne oglądanie czasopism, komiksów, przeźroczy, czytanie bajek, a nawet słuchanie kaset.
W biblioterapii książka traktowana jest jako nauczycielka życia, przyjaciółka. W każdej terapii ważna jest identyfikacja, projekcja, katharsis i wgląd. Biblioterapia daje te możliwości, pozwala realizować dążenia i pragnienia ludzkie.
Wybór materiałów biblioterapeutycznych powinien uwzględniać cechy indywidualne, zainteresowania i możliwości percepcyjne słuchacza. Tematyka tekstów do biblioterapii powinna być odpowiednia do wieku i doświadczeń. Wybór książki powinien być zgodny z celem terapeutycznym, wzmacniać poczucie wartości, zmniejszać napięcia, mobilizować do rozwoju sprawności psychoruchowej, udoskonalać psychicznie, pomóc skorygować własne postawy wobec siebie i innych, kształtować empatię, osłabiać i niwelować cechy niepożądane z punktu widzenia przystosowania społecznego. Książka ma rozweselić smutnych, być przyjacielem dla samotnych, a przeżywającym kłopoty dać nadzieję i ukazać sposób radzenia sobie z nimi. Pomaga wychować, kształtować charaktery, budować postawy młodego pokolenia. Aby poznać i zrozumieć świat, powiązania i zależności otaczającej nas rzeczywistości, zgłębić kulturę i sztukę, należy sięgać po książki.
By ratować zdrowie psychiczne współczesnych dzieci, zauroczonych grami komputerowymi i szokującymi filmami, należy przekazać dziecku miłość do książek.