Postawa człowieka w kontekście obronnych walk za wiarę, za kulturę, za ziemię macierzystą, jako konieczną kolebkę życia narodu, zaowocowała charakterystyczną dla Polaków emocjonalną racjonalnością, angażując wszystkie ludzkie siły w odparcie zagrożenia, jakie niesie ze sobą nacierające zło. Owa emocjonalna racjonalność nie jest „głupotą”, jak to niektórzy - domowi i obcy - felietoniści niekiedy osądzali. Jest bowiem przede wszystkim racjonalnością, gdyż jest rozeznaniem dobra i zła i braniem ich „na serio” w osądzie i działaniu. Zagrażające zło może wszystko zniweczyć, a osobowe życie człowieka, transcendujące ku wieczności, może znikczemnić i zniewolić. Stąd rozeznanie dobra i zła musi być rzeczywiste, gdyż chodzi o najwyższe dobra, o sens bycia człowiekiem. Zarazem usunięcie tego zła dokonuje się nie przez „wchodzenie w układy” ze złem, ale przez radykalne przeciwstawienie się mu. A do tego konieczne jest wzbudzenie emocji, które - poddane rozumowi - są władne przeciwstawić się złu.

Mieczysław Albert Krąpiec OP, Rozważania o narodzie, Fundacja „Servire Veritati” Instytut Edukacji Narodowej, ul. 3 Maja 22/9, 20-078 Lublin, (0-81) 743-75-15, ien@ien.pl, www.ien.pl, cena - 9 zł,