Z bp. Ryszardem Karpińskim - Delegatem Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Polskiej Emigracji - rozmawia ks. Ireneusz Skubiś

Ks. Ireneusz Skubiś: - Ksiądz Biskup powrócił z kolejnej podróży do Polonii w Stanach Zjednoczonych. Jaki był cel tej podróży?

Bp Ryszard Karpiński: - Była to już 24. podróż od czasu objęcia funkcji Delegata Konferencji Episkopatu Polski, czyli od 2 maja 2003 r. Głównym celem tej podróży była uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej obchodzona w niedzielę 29 sierpnia w Amerykańskiej Częstochowie. Wziąłem w niej udział na zaproszenie ks. prał. Antoniego Czarneckiego - proboszcza parafii pw. św. Józefa w Webster, MA, i krajowego koordynatora Polskiego Apostolatu w USA. Ze strony Episkopatu amerykańskiego patronuje Apostolatowi kard. Adam Maida, arcybiskup Detroit. Oczywiście, zaproszenie to zostało uzgodnione i potwierdzone przez gospodarzy Sanktuarium - Ojców Paulinów w osobie o. Jana Wieliczko, który od roku jest prowincjałem tego zakonu w USA i ma siedzibę przy Amerykańskiej Częstochowie. Sanktuarium to powstało z inicjatywy śp. o. Michała Zembrzuskiego (+2003 r.), który w 1953 r. zakupił farmę na rozległych polach w miejscowości Doylestown, w stanie Pensylwania. Pierwsza kaplica została usytuowana w dawnej stodole, adaptowanej do tego celu, i poświęcona w 1955 r. przez arcybiskupa Filadelfii Jana O’Hare. Natomiast obecny kościół został wybudowany jako pamiątka Milenium Chrześcijaństwa w Polsce i uroczyście poświęcony 16 października 1966 r. przez kard. Jana Króla z Filadelfii przy udziale innych biskupów i ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych Lyndona B. Johnsona. Kopia Obrazu, namalowana przez prof. Leonarda Torwita z Polski, została poświęcona przez papieża Jana XXIII w Watykanie 10 lutego 1962 r. i przez cztery lata nawiedzała parafie polonijne w USA. W dolnym kościele znajduje się replika Kaplicy Jasnogórskiej.

- A jak przebiegały same uroczystości?

- Najpierw Komitet Krajowy Apostolatu Polonijnego pod przewodnictwem ks. prał. Antoniego Czarneckiego miał w tutejszym domu rekolekcyjnym „Ave Maria” swoje doroczne zebranie, aby omówić różne sprawy polskiego duszpasterstwa na ziemi amerykańskiej. Obrady te dotyczyły m.in. lepszej współpracy z Konferencją Episkopatu Polski, zapraszania kapłanów do pracy w USA i sali poświęconej polskiemu dziedzictwu narodowemu w Centrum Jana Pawła II w Waszyngtonie. Sama główna uroczystość - Suma w południe zgromadziła ponad 2 tys. wiernych. Wśród nich byli przedstawiciele polonijnych parafii, w których duszpasterze są zaangażowani w ramach Krajowego Apostolatu Polonijnego, przedstawicielki Związku Polek w Ameryce, Siostry Służebniczki Starowiejskie z Prowincji Amerykańskiej i kilkunastu kapłanów. Koncelebrowanej Mszy św. przewodniczył nowy ordynariusz diecezji Buffalo - bp Edward Kmieć, wywodzący się z rodziny polskich emigrantów w Trenton, gdzie też pełnił posługę biskupa pomocniczego, a do niedawna był ordynariuszem w Nashville, TE - jest tam bardzo mało katolików (do 4%). Mam nadzieję, że Polonia w Buffalo czuje się teraz dowartościowana, że na czele tego Kościoła, gdzie jest ok. 40-45% katolików, z których pewnie ponad połowa wywodzi się z polskich emigrantów, staje ktoś, kto również ma polskie korzenie. W koncelebrze wziął udział także nowy biskup pomocniczy polskiego pochodzenia w Detroit, Franciszek Reiss, którego miałem okazję poznać osobiście w lutym br. Mnie przypadła rola kaznodziei. W homilii nawiązałem do słów z Ewangelii o Kanie Galilejskiej: „Czyńcie, co wam mój Syn powie” i mówiłem, jak Syn Maryi przemawia na ziemi amerykańskiej m.in. przez całą sieć polskich kościołów, parafii i organizacji katolickich od 150 lat, od czasów powstania pierwszego osadnictwa polskiego w Panna Maria, w stanie Teksas. Przemawia też przez Amerykańską Częstochowę, która każdego roku przyciąga coraz więcej pielgrzymów (ok. 800 tys. rocznie, ok. 40% z nich to Polacy i Amerykanie polskiego pochodzenia) - także pieszych. Apelowałem do starszej Polonii, aby nie zrywała więzów z parafiami polskimi, a do młodszej, aby chętnie zapisywała się do wspólnot parafialnych, żeby łańcuch polskiej wiary i świadectwa na ziemi amerykańskiej nie został przerwany przez obojętność czy lekkomyślność. W tegorocznej pielgrzymce pieszej na niedzielę 15 sierpnia wzięło udział ok. 3 tys. ludzi z Great Meadows, NJ, z Trenton, NJ, i z Filadelfii. Po południu 29 sierpnia miało miejsce nabożeństwo eucharystyczne z procesją, której przewodniczył również bp Kmieć. W okolicznościowym kazaniu mówiłem o wymiarze społecznym Eucharystii.

- A czy Ksiądz Biskup brał udział w innych uroczystościach poza Amerykańską Częstochową?

- Owszem, 24 sierpnia, w liturgiczne święto św. Bartłomieja Apostoła w katedrze pw. Maryi Naszej Królowej w Baltimore, najstarszej stolicy biskupiej w USA, brałem udział w święceniach biskupich kapłana polskiego pochodzenia. Ks. Michał Różański, który urodził się w Baltimore w 1958 r., został wyświęcony na kapłana w 1984 r. Pracował w duszpasterstwie, a od 2000 r. był proboszczem parafii pw. św. Jana Ewangelisty w Severna Park, MD. Za motto swojej posługi biskupiej wybrał słowa z psalmu 110: „Służcie Panu z weselem”. Swoje polskie korzenie podkreślił w herbie biskupim, a mianowicie w górnej części jest nawiązanie do kolorów naszej flagi narodowej: czerwony krzyż, tzw. krzyż św. Michała - w nawiązaniu do imienia chrzcielnego, na białym tle po lewej stronie, i białe róże - w nawiązaniu do nazwiska - na czerwonym tle po prawej stronie. Głównym konsekratorem był kard. William Keeler, arcybiskup Baltimore, który też wygłosił homilię o zadaniach biskupa. Współkonsekratorami byli dwaj biskupi pomocniczy, z których jeden jest już na emeryturze. W ceremonii uczestniczył też 90-letni arcybiskup senior Baltimore oraz ok. 10 innych biskupów gości, przeważnie z metropolii baltimorskiej, ok. 200 kapłanów, 70 diakonów stałych i 1500 wiernych, wśród których byli rodzice nowego biskupa i jego dwaj żonaci bracia z dziećmi. Ksiądz Kardynał wyraził publicznie w katedrze radość z mojej obecności. Bp Różański dużo rozumie po polsku, a nawet trochę mówi. Jego rodzice już urodzili się w Stanach Zjednoczonych. Mam nadzieję, że w osobie nowego biskupa Polonia Amerykańska będzie miała jednego orędownika więcej w gronie biskupów w tym kraju.

- A czy były jakieś spotkania w parafiach polonijnych?

- Tak, miałem kilka spotkań z kapłanami i z wiernymi w parafiach polonijnych. Następnego dnia po przyjeździe do Ameryki przewodniczyłem w nabożeństwie pogrzebowym w parafii pw. św. Józefa w miejscowości Florida, NJ. Zmarła kobieta polskiego pochodzenia, przez wiele lat bardzo czynnie współpracująca z duszpasterzami tej parafii. W samą uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej przewodniczyłem koncelebrowanej Mszy św. w parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Wallington, NJ, i poprowadziłem procesję maryjną ulicami miasta wokół domów przyległych do posesji kościelnej. W niedzielę 22 sierpnia celebrowałem dwie Msze św. (w języku polskim i angielskim) w najstarszej parafii polonijnej pw. św. Antoniego w Jersey City na terenie archidiecezji Newark. Parafia ta w tym roku obchodzi 120. rocznicę swojego istnienia, a jej kościół jest wpisany na listę zabytków. Równocześnie ze względu na zmiany społeczne w centrum miasta grozi jej zamknięcie, choć ambitni parafianie ze swoim duszpasterzem wierzą, że uda im się przetrwać ten kryzys, jeśli większa liczba Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia zechce włączyć się w ich szeregi. W tej parafii kilka dni wcześniej, tj. w czwartek 19 sierpnia, przewodniczyłem koncelebrze polskich i polonijnych kapłanów z archidiecezji Newark. Ponadto odwiedziłem kilka innych parafii polonijnych oraz dwa zgromadzenia sióstr: Służebniczki Starowiejskie i Misjonarki Benedyktynki.

- Dziękuję za relację z pobytu wśród Polonii w USA.