Reklama

Polska - Ukraina

Różne barwy jednego Kościoła

25 sierpnia 2004 r. w auli redakcji „Niedzieli” odbyło się spotkanie z kard. Lubomyrem Huzarem, zwierzchnikiem Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie, arcybiskupem większym Lwowa, przebywającym w Częstochowie z pielgrzymką ukraińską w ramach tzw. Pielgrzymki Pojednania. Skorzystaliśmy z okazji, by zapytać Księdza Kardynała o sprawę patriarchatu kijowskiego, o który Kościół greckokatolicki na Ukrainie od wielu lat zabiega. Prezentujemy ten fragment rozmowy z kard. Huzarem

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ks. Ireneusz Skubiś: - Jaka jest idea przewodnia utworzenia patriarchatu kijowskiego?

Reklama

Kard. Lubomyr Huzar: - Sprawa utworzenia patriarchatu kijowskiego nie jest sprawą aż tak sensacyjną, jaką uczyniły ją media. Patriarchat to nic nadzwyczajnego. W pierwszym tysiącleciu było pięć wielkich patriarchatów: rzymski, aleksandryjski, antiocheński, konstantynopolitański i jerozolimski. Na Zachodzie forma patriarchatu nie przyjęła się, został tylko jeden patriarchat - rzymski, inne są tylko patriarchatami honorowymi, np. patriarchat portugalski czy wenecki. Natomiast na Wschodzie patriarchat jest formą, która się ustaliła i w drugim tysiącleciu stała się dość powszechna. Jest tu 6 patriarchatów katolickich i kilkanaście prawosławnych. To normalna forma istnienia Cerkwi - Kościoła na Wschodzie. Jak ona się tworzy i z czego pochodzi?
Otóż, Kościół został ustanowiony przez Chrystusa jako powszechny i istniejący w miejscowych Kościołach lokalnych, tzn. obejmujących pewne terytorium pod kierownictwem biskupa. Ale - jak mówi Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium - z czasem wytworzyła się jeszcze inna forma jego istnienia, w której pewna grupa diecezji, mająca ten sam obrządek liturgiczny, tę samą teologię, duchowość, ten sam zwykle, ale nie zawsze, język, tę samą hierarchię i episkopat - tworzy Kościół sui iuris - swego prawa. I to jest podstawa tego, co nazywa się patriarchatem. Jest to więc zwykła forma istnienia Kościoła w tradycji bizantyjskiej, także w tradycjach Bliskiego Wschodu.
Kiedy mówimy o patriarchacie, to rozumiemy przez to, że nasz Kościół, nasza Cerkiew, powinna mieć tę strukturę, ponieważ spełnia wszystkie jej warunki. Kiedy w czerwcu byliśmy u Ojca Świętego, potwierdził on fakt naszego pełnego przygotowania, ale powiedział, że jeszcze nie nadszedł właściwy moment promulgacji - ustanowienia tej struktury.

- Eminencjo, ideę patriarchatu określają dwa ważne elementy: historia i kultura. W jakim sensie te elementy dają podstawę do patriarchatu kijowskiego?

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

- Jeśli chodzi o historię: chrześcijaństwo przyszło na terytorium dzisiejszej Ukrainy właściwie już w pierwszym stuleciu, bo Krym to była Syberia imperium rzymskiego. Tam zmarł zesłany papież Klemens I, który przyniósł ze sobą, jak i inni zesłańcy, chrześcijaństwo. Drugim ważnym nośnikiem chrześcijaństwa byli handlarze greccy. Ale trudno tu mówić o sile ówczesnego chrześcijaństwa na tych terenach. Dopiero w X stuleciu, już po chrzcie Polski, w 988 r. książę Włodzimierz formalnie ustanowił chrześcijaństwo religią państwową.
To jest to historyczne milenium. A tradycja jest taka, że chrześcijaństwo przyszło do nas przez Konstantynopol. Rozrastało się dość silnie, odpowiedzialny ojciec tego Kościoła miał tytuł metropolity, odpowiadający arcybiskupowi większemu, co prawie równa się znaczeniu patriarchy, ale nie do końca. Kijów był więc w tych czasach, tysiąc lat temu, kołyską chrześcijaństwa w Europie Wschodniej. Tam był oficjalnie osadzony metropolita, tamtędy przechodziła także droga handlowa z północy na południe. Pewną siłę dawało także połączenie wschód - zachód. Politycznie więc biorąc, było to swego rodzaju mocarstwo. Ale była jeszcze jedna ważna sprawa: syn księcia Włodzimierza - Jarosław, którego historia nazwała Mądrym, mówiąc żartobliwie, zamiast wojować, miał dwanaścioro dzieci i swego rodzaju dyplomację matrymonialną: jego dzieci były w całej Europie i w ten sposób utrzymywał bardzo ścisły związek z krajami Zachodu. Jest to dla nas dziś bardzo ważne, bo potwierdza chrześcijańskość tego terenu. Nie mógłby przecież ktoś z Kijowa wydać za mąż swojej córki, powiedzmy, w Paryżu, gdyby nie odbywało się to w ramach jednego chrześcijaństwa. Panowała na pewno inna kultura, inny język i obyczaje, ale religia była jedna. Dlatego Jarosława można by dziś nazwać teściem Europy.
Kultura bizantyjska szła do Europy przez Kijów, który w tych czasach był stolicą, kołyską chrześcijaństwa, a także chrześcijańskiej kultury, szczególnie dla Wschodu. Stanowił także jakby pasaż do Europy Zachodniej, bo kontakty bezpośrednie nie były już później tak silne z powodu różnorakich nieporozumień. I pozostaje Kijów do dziś w swoim katolicyzmie jako największa Cerkiew prawosławna - nie w znaczeniu konfesyjnym, ale w znaczeniu tradycji wschodniej. My jesteśmy jednym z przedstawicieli tych dwóch wielkich tradycji, które przyszły do Europy - jedna przez Zachód, przez Rzym, a druga, w swoim wydaniu bizantyjskim, albo może lepiej: greckim czy hellenistycznym - przez Konstantynopol. Z Kijowa ta kultura rozeszła się po całym wschodzie Europy. Tu jednak jest baza i można powiedzieć, że dzisiaj budujemy na tej bazie całą naszą wizję Kościoła na wschodzie Europy.

- Chciałoby się zadać Księdzu Kardynałowi jeszcze jedno pytanie: kiedy spodziewać się patriarchatu?

- Każdy chciałby wiedzieć - kiedy. Dzisiaj pytano mnie także, kiedy nastąpi sprzymierzenie Ukrainy i Polski. A ja nie wiem - kiedy. Jesteśmy w trakcie procesu. Bardzo ciekawą odpowiedź, która zdaje mi się, nie została dostrzeżona przez dziennikarzy, dał ostatnio Ojciec Święty. Stwierdził on, że kanonicznie wszystko jest już przygotowane i on sam bardzo chce, żeby patriarchat w Kijowie był utworzony - i nie mamy co do tego wątpliwości, chociaż ludzie na Ukrainie często myślą, że wszystko zależy od dobrej woli Papieża. Ale Papież postawił to na innym, bardzo ważnym poziomie. Powiedział: kiedy Pan Bóg zechce, a ja chciałbym być Jego orędziem. Papież przeniósł ten problem z płaszczyzny czysto politycznej, ludzkiej, na inną płaszczyznę, którą wszyscy musimy respektować. I był to dla nas bardzo budujący sposób mówienia i przedstawienia sprawy.
Za kilka dni nasz Episkopat wyda w sprawie patriarchatu specjalny list, odpowiadając także na pytanie ludu - kiedy? Chcemy podkreślić ten właśnie element wypowiedzi Ojca Świętego, który nie określa dokładnie czasu ludzkiego, ale daje religijną interpretację problemu, który dla nas jest nadzwyczaj ważny. Patriarchat to nie jest sprawa kościelno-polityczna. To sprawa kościelna, i musimy bardzo uważać, ażeby na tej strukturze było błogosławieństwo Boże, bo inaczej to będzie tylko struktura i nic więcej.

- Dziękujemy Eminencji za wizytę i cenny czas poświęcony naszej redakcji. Życzymy nieustającej pomocy Bożej w pełnieniu misji, tak ważnej dla Chrystusowego Kościoła.

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

To znak, że papież odszedł w okresie wielkanocnym

2025-04-21 12:55

Red

Gdy odszedł Jan Paweł II – też był kwiecień – to moje pierwsze skojarzenie po śmierci Franciszka, które kieruje serce do roku 2005. Też był to okres Świąt Wielkanocnych. Zauważmy: wybór Franciszka był oceniany jako zapowiedź nowego stylu, jako nowy powiew.

Więcej ...

Podano datę pogrzebu papieża

2025-04-22 10:19

PAP/EPA/JAMES ROSS

W sobotę 26 kwietnia o godzinie 10.00 rozpocznie się uroczysta Msza święta pogrzebowa Biskupa Rzymu Franciszka. Taką decyzję podjęli kardynałowie obecni na pierwszej kongregacji generalnej zwołanej po śmierci Franciszka.

Więcej ...

Biskup Maciej Małyga: Ostatnie słowo należy do nadziei, bo ona jest cechą przyjaciół Jezusa

2025-04-22 18:55
We Wtorek Wielkanocy Mszę święta za zmarłego papieża Franciszka, w katedrze wrocławskiej odprawił bp Maciej Małyga

Magdalena Lewandowska

We Wtorek Wielkanocy Mszę święta za zmarłego papieża Franciszka, w katedrze wrocławskiej odprawił bp Maciej Małyga

Po śmierci papieża Franciszka trwa w Kościele Katolickim modlitwa o życie wieczne dla niego. W ten duchowy dar włączyła się także Archidiecezja Wrocławska zarówno duchowni, osoby życia konsekrowanego jak i wierni świeccy. Dziś w katedrze wrocławskiej Mszy świętej przewodniczył bp Maciej Małyga

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Pierwsze obrazy Ojca Świętego leżącego w Casa Santa...

Kościół

Pierwsze obrazy Ojca Świętego leżącego w Casa Santa...

Nowenna do Miłosierdzia Bożego

Wiara

Nowenna do Miłosierdzia Bożego

Komunikat KEP w sprawie zasad liturgicznych...

Kościół

Komunikat KEP w sprawie zasad liturgicznych...

Polski kardynał będzie pomagał kamerlingowi Kościoła

Kościół

Polski kardynał będzie pomagał kamerlingowi Kościoła

Nakazane święta kościelne w 2025 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2025 roku

Co z postem w Wielką Sobotę?

Wiara

Co z postem w Wielką Sobotę?

Papież wydał dyspozycję na temat swojego pochówku

Kościół

Papież wydał dyspozycję na temat swojego pochówku

Oleśnica: Dziecko zabite w 9. miesiącu ciąży

Wiadomości

Oleśnica: Dziecko zabite w 9. miesiącu ciąży

Watykan/ Komunikat: Znana przyczyna śmierci papieża

Kościół

Watykan/ Komunikat: Znana przyczyna śmierci papieża