Wartość komórek macierzystych

Krew pępowinowa to porcja krwi, która po odpępnieniu noworodka pozostaje w naczyniach łożyska i łożyskowej części pępowiny. Właściwości krwi pępowinowej różnią się w istotny sposób od tych, jakie cechują „normalną” krew. Najistotniejszą odrębnością jest obecność tzw. komórek macierzystych krwiotworzenia, które w normalnych warunkach u ludzi znajdują się jedynie w szpiku kostnym. Krew pępowinowa stanowi więc bogate źródło komórek macierzystych, które - podobnie jak komórki szpiku - mogą być przeszczepiane w celu odbudowania układu krwiotwórczego i odpornościowego, wykazując przy tym większą skuteczność niż komórki macierzyste pozyskane u dawców dorosłych. Krew pobrana podczas porodu to nieoceniony skarb, mogący w przyszłości uratować życie nie tylko dziecku, z którego pępowiny jest pobierana, ale także jego rodzicom i rodzeństwu. Istnieje bowiem szansa, że komórki macierzyste w przechowywanej porcji będą wystarczająco zgodne z tkankami osoby będącej członkiem najbliższej rodziny, i wówczas krew będzie mogła być wykorzystywana w tym celu.
Krew pępowinowa od ponad 10 lat jest skutecznie wykorzystywana jako materiał do odtworzenia szpiku kostnego w leczeniu białaczek, różnego rodzaju anemii i wielu innych chorób, gdy przeszczep krwiotwórczy jest jedynym ratunkiem. Jak donoszą najnowsze badania medyczne, obecnie istnieje ponad 70 schorzeń, w których leczeniu komórki macierzyste wykorzystywane są do wykonania przeszczepu krwiotwórczego. Na świecie przeprowadzono już ok. 1000 przeszczepów krwi pępowinowej u dzieci, w Polsce, jak dotychczas - 2.

Ratunek dla zdrowia i życia

Krew pępowinowa pobierana jest bezpośrednio po narodzeniu i po przecięciu pępowiny, jednak zanim urodzi się łożysko. Warto zaznaczyć, że poród przez cesarskie cięcie nie jest przeciwwskazaniem do jej pobrania. Następnie krew jest deponowana w banku krwi pępowinowej. Następuje to po wcześniejszym podaniu płynu przeciwkrzepliwego oraz zbadaniu jakości i ilości komórek krwiotwórczych. „Zwykle pobiera się od 50 do 100 ml krwi, po czym krew trafia do «depozytu» - wyjaśnia ginekolog-położnik, lek. med. Iga Kasner-Krupa ze Szpitala Miejskiego nr 3 w Sosnowcu Zagórzu. - Musi być zamrożona w ciągu 24 godzin. Zostaje umieszczona w specjalnej komorze, do której wstrzykuje się ciekły azot. Powoli jest oziębiana do temperatury minus 196ºC. Następnie umieszcza się ją w metalowych kasetach, a potem w pojemnikach z ciekłym azotem. W takim stanie pozostaje do momentu, gdy okaże się potrzebna do ratowania zdrowia i życia dziecka lub najbliższych członków rodziny”.
Odpowiednio zamrożone komórki macierzyste można przechowywać teoretycznie nawet przez 70 lat. Dane doświadczalne potwierdzają, że 30-letni okres przechowywania komórek macierzystych w głębokim zamrożeniu nie zmienia ich unikatowych właściwości, a więc przez przynajmniej tyle lat dziecko będzie miało możliwość wykorzystania w razie potrzeby swoich własnych komórek macierzystych. W przypadku konieczności ich wykorzystania do przeszczepu krwiotwórczego wystarczy przechowywaną porcję komórek rozmrozić i podać choremu w formie zastrzyku dożylnego. Do uzyskania pełnoletności przez dziecko „zarządcami” depozytu życia są rodzice. Później ono samo decyduje, czy chce krew deponować dalej, czy może przekazać ją osobie potrzebującej.

Biologiczne przedsięwzięcie

Banki krwi pępowinowej powstają na całym świecie, również w Polsce. W tej chwili zamrażaniem i przechowywaniem krwi pępowinowej zajmuje się w naszym kraju kilka firm, które prowadzą swoją działalność w porozumieniu z najlepszymi polskimi instytutami medycznymi, jak choćby z Instytutem Hematologii i Centrum Onkologii w Warszawie. Bez względu na miejsce porodu pobrana krew deponowana jest w Warszawie. Decyzja o pobraniu i zmagazynowaniu krwi pępowinowej powinna być przez rodziców podjęta jak najwcześniej, tak aby w dniu narodzin wszystko było bardzo dobrze zorganizowane. To z pewnością poważna decyzja, która jednak może w przyszłości decydować o „być” albo „nie być” dla człowieka. Gdy rodzice zdecydują się na pobranie krwi pępowinowej, powinni zadbać najpierw o niezwłoczne zawarcie umowy z firmą zajmującą się zamrażaniem i przechowywaniem krwi. Następnie wysoce profesjonalny personel organizuje i przeprowadza dalszą część całego biologicznego przedsięwzięcia.

Życiowy prezent!

Krew pępowinowa, zawierająca bogate źródło cennych komórek macierzystych, to z pewnością nieoceniony dar dla dziecka, najcenniejszy skarb, zabezpieczenie jego przyszłości. Wiąże się to jednak z odpowiednimi kosztami, na które pewnie nie stać większości rodziców. „Często zdarza się, że dziadkowie lub rodzice chrzestni jeszcze przed narodzinami wyrażają chęć podarowania nowo narodzonemu dziecku jakiegoś prezentu. Takim bardzo cennym podarunkiem może być umożliwienie przechowywania komórek macierzystych, a mogących w przyszłości uratować życie dziecka” - zaznacza lek. med. Kasner-Krupa.
Cena pobrania, badania i mrożenia krwi pępowinowej wynosi obecnie ok. 3 tys. zł. Samo zaś przechowywanie w banku komórek macierzystych to kwota ok. 30 zł miesięcznie. Na naszym rynku istnieją już firmy, które proponują ratalną spłatę należności. Jakby jednak nie było - za żadną sumę nie kupi się życia człowieka, a pobranie krwi pępowinowej stanowi tę niezwykłą, biologiczną polisę na życie. Warto więc, by - mimo dość wysokich kosztów - rodzice oczekujący potomstwa zainteresowali się tą możliwością zabezpieczenia przyszłości swoich dzieci.