Czy świat jest laicki? To pytanie zadajemy sobie po tym, gdy ujrzeliśmy na Placu św. Piotra przedstawicieli wszystkich państw i narodów, łącznie z ich przywódcami - a tylko bardzo nieliczni z nich byli skłonni w ostatnim czasie przyznawać się, iż pochodzą z obszaru cywilizacji chrześcijańskiej - którzy towarzyszyli ostatniej drodze Jana Pawła II. Wiadomo, oczywiście, że słowo „świat” w tym kontekście nie oznacza żadnej matematycznej większości, odnosi się do tych, którzy przez swoje możliwości mają największy polityczny wpływ na losy ludzkości. I pytanie kolejne: czy ta obecność „świata” przed Bazyliką św. Piotra, która była oddaniem hołdu Zastępcy Chrystusa na ziemi, nie jest ostatecznym - wbrew wielu pochopnym deklaracjom - uznaniem, iż Kościół katolicki jest jedyną instytucją jednoczącą ludzi, jedyną instytucją, z którą każdy, niezależnie od swojego statusu społecznego, musi się liczyć, bo reprezentuje samego Boga, bo działa w niej Bóg? Jakkolwiek patrzyliby na to zgromadzenie przy prostej drewnianej trumnie Największego ze współczesnych znawcy dyplomacji, ludzie śledzący i interpretujący język gestów oficjalnych. Jakkolwiek wskazywano by na protokolarny aspekt tej niezwykłej uroczystości, nikt nie zapomni, że Jan Paweł II, Namiestnik Chrystusa, zgromadził przy sobie w ostatnim akcie swojej obecności wśród nas - już tylko ciałem - cały świat. Podobnie cały świat z zapartym tchem śledził wybór nowego Przywódcy Kościoła.
Znacząca nieobecność niektórych przywódców politycznych na pogrzebie polskiego Papieża także przejdzie do historii. Wraz z towarzyszącym jej oficjalnym komentarzem. Ten gładki język wypowiedzi politycznych stał się nagle wyjątkowo jasny i dobitny. Nie trzeba więcej pytań. Dziś, gdy zna się już te gesty i te wypowiedzi, można na nowo dostrzec polityczny geniusz Jana Pawła II, który widział Polskę we Wspólnocie Europejskiej, wśród narodów Zachodu - który jest kolebką cywilizacji chrześcijańskiej - nie poza nią. Ten obszar wciąż należy do innej cywilizacji, jakkolwiek misja Kościoła w Europie Zachodniej, misja reewangelizacyjna także jest jednym z najważniejszych jego zadań, o czym polski Papież wielokrotnie mówił, powtarzając, że szansę historycznego trwania ma tylko Europa zjednoczona w Chrystusie. Benedykt XVI, wielki teolog, człowiek zakochany w liturgii, niesie tutaj wielką nadzieję.
Hołd wielu ludzi niewierzących, ateistów, agnostyków i sceptycznych wobec Kościoła „demokratów”, czyli rewolucjonistów, jak Fidel Castro, złożony Przywódcy Kościoła, to nie tylko przyznanie, że poza Kościołem nie istnieje Prawda, ale także zwycięstwo niepowtarzalnego stylu bycia Karola Wojtyły, w ramach którego ręka wyciągnięta do sekretarza partii komunistycznej, do Alego Agcy czy do przedstawiciela najbardziej elitarnego kręgu z tych, które uważają, że rządzą światem, nigdy nie była pustym gestem, lecz wyrazem szacunku dla drugiego człowieka, szacunku dla jego człowieczeństwa. Była wyrazem zaufania dla pierwotnego daru podobieństwa do samego Boga, złożonego w nim przez Stwórcę. Uznania, że każdy człowiek jest dziełem miłości Boga. Ojciec Święty nie tylko wyciągał ręce, ale modlił się za tych, którzy zbliżali się do Niego, nieraz z nie najlepszymi intencjami. A ponieważ Jego modlitwa była wyrazem niewzruszonej wiary, pośród czasu zamętu, o którego niszczącej mocy nikt nie wiedział lepiej od Niego, z narodami i z ludźmi, których ogarniał swoją modlitwą, działy się rzeczy zadziwiające. Widzieliśmy na własne oczy, jak Pan Bóg spełniał swą obietnicę zawartą w najkrótszej formule o wierze, która „góry przenosi”.
O tym, czy świat pozostanie laicki, a więc obojętnie lub wrogo odnoszący się do Prawdy, do Słowa Życia, którego głosicielem jest Kościół, zadecydują ludzie z naszego pokolenia, z pokolenia żyjących w epoce Jana Pawła II, duchowni i świeccy, wraz z nowym Papieżem Josephem Ratzingerem, Benedyktem XVI. Ci, którzy zechcą być świadkami Chrystusa, ci, którzy wystąpią przeciw „dyktaturze relatywizmu”, według celnej formuły kard. Ratzingera. Którzy będą świadkami dzieła życia Jana Pawła II, papieża z Polski.