W 1996 r. ukazała się książka Sól ziemi. Chrześcijaństwo i Kościół katolicki na przełomie wieków, która jest długim wywiadem przeprowadzonym przez niemieckiego dziennikarza Petera Seewalda z kard. Josephem Ratzingerem, ówczesnym prefektem Kongregacji Nauki Wiary. Kardynał wypowiedział się w niej również na temat sytuacji w Hiszpanii: „W Hiszpanii kryzys końca epoki gen. Franco i przełomu demokratycznego zbiegł się z kryzysem epoki posoborowej. Efektem były wielkie wstrząsy w hiszpańskim Kościele. Dotychczas, w konsekwencji określonego porządku społecznego, Kościół był wyraźnie utożsamiany ze społeczeństwem, ba - z państwem. Teraz uznano to za błąd. Kościół musiał się na nowo określić. Przełom doprowadził również do spadku liczby powołań kapłańskich i zakonnych, do polaryzacji na polu teologii, do powstania krytycznych koncepcji teologicznych. Krytycznie nastawiony katolicyzm i krytycznie zorientowana teologia zachowały swój potencjał. Ale można tu zauważyć również dynamiczny ruch w stronę nowej, ukształtowanej przez soborowe dokumenty, katolickości, która oderwała się od dawnej tradycji Kościoła mocno sprzęgniętego ze strukturami hiszpańskiego państwa”.

Z listu Benedykta XVI

Benedykt XVI w liście do biskupów i chrześcijan hiszpańskich stwierdził, że Kościół powinien być rozumiany i akceptowany w swojej prawdziwej naturze i misji. Nawiązał do tego, co nazywane jest rewolucją sekularystyczną, podjętą w ostatnim roku przez hiszpańskich socjalistów. List ten Papież napisał z okazji narodowej pielgrzymki do Saragossy, która odbyła się 22 maja br. - Kościół działa na rzecz wspólnego dobra - podkreślił Benedykt XVI - respektując zarówno osoby, jak i społeczeństwo. Przypominając o misji Kościoła, Ojciec Święty zauważył, że nie może ona być zamykana w czysto prywatnych ramach. Wspomniał także fundamentalną rolę rodziny oraz wskazał na drogę zawierzenia Maryi.