„Chodziła Matka Boska po morzu”

Religijność ludzi morza jest czymś naturalnym, choć nie zawsze związanym z typową religijną praktyką. Bo jak nie odwołać się do Boga, oddając swój los w posiadanie tak potężnego i niszczącego żywiołu, jakim jest woda? Lecz nie tylko lęk i bezradność wobec sił natury każą żeglarzom wzywać opieki Bożej. Bezkres morskiej przestrzeni wywołuje bowiem podświadome pragnienie zbliżenia się do Stwórcy - najbezpieczniejszej i najbardziej upragnionej Przystani naszego życia. Dlatego wśród żeglarzy istnieje piękne powiedzenie: „Kto chce się nauczyć modlić, niech popłynie na morze”.

Za tych, co na morzu...

To właśnie modlitwa stała się elementem jednoczącym pasjonatów żeglugi morskiej i śródlądowej na Jasnej Górze 23 lipca br. na I Pieszej Pielgrzymce Żeglarzy i Jasnogórskich Spotkaniach Szantowych „Rubin ’05”. Mottem spotkania stały się słowa Jana Pawła II: Nie lękaj się, wypłyń na głębię, zaś nazwa „Rubin” została zaczerpnięta z wiersza Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Ucieczka grzesznych, zaczynającego się od słów: „Chodziła Matka Boska po morzu”. Głównym inicjatorem pielgrzymki i festiwalu był Marek Szurawski - członek Fundacji Kultury Morskiej, od wielu lat popularyzator szant i kultury żeglarskiej w Polsce, a organizatorami - Fundacja Kultury Morskiej oraz Ośrodek Promocji Kultury „Gaude Mater”. „Pomysł kiełkował w mojej głowie przez 15 lat - wyznaje Marek Szurawski. - Będąc kiedyś w Liverpoolu na jednym z festiwali marynistycznych, doświadczyłem niezwykłych wrażeń: oto na nabrzeżu portowym zebrało się kilkaset ludzi, którzy przez 5 godzin modlili się, śpiewając religijne hymny morskie. W tych pieśniach zawierzali Bogu życie i zdrowie ludzi morza”.
Podczas pielgrzymki na Jasną Górę, która miała swój początek w Olsztynie k. Częstochowy, modlono się za wszystkich ludzi pływających po morzach i jeziorach, również za tych, którzy odeszli już na wieczną wachtę. Pielgrzymów powitał o. Kazimierz Maniecki - podprzeor Jasnej Góry. Mszę św. w Kaplicy Cudownego Obrazu sprawował ks. Grzegorz Woźniak - duszpasterz ludzi morza z archidiecezji lubelskiej. W swej homilii podkreślił, że Chrystus - Największy Nawigator świata wybrał na swoich uczniów właśnie ludzi morza. Prosił też, aby Matka Jezusa - Gwiazda Morza utrzymywała żeglarzy we właściwym kursie i pomagała odnaleźć kierunek wszystkim zagubionym.

„Kto śpiewa, dwa razy się modli...”

Religijne pieśni morskie, których tradycja sięga czasów Kolumba, są bardzo popularne w Anglii, Francji i Stanach Zjednoczonych. Obecnie, dzięki trwającemu od ponad 25 lat polskiemu ruchowi szantowemu, a także dzięki Jasnogórskim Spotkaniom Szantowym „Rubin”, mają one szansę rozwinąć się także w Polsce. W dniu pielgrzymki na Jasnej Górze swoją inaugurację miał koncert hymnów i religijnych pieśni morskich, polskich i ze świata, przeplatanych fragmentami poezji. Gości powitał i zespoły zaprezentował o. Robert M. Łukaszuk. Wśród wykonawców znaleźli się popularni artyści polskiej muzyki szantowej: „Ryczące Dwudziestki”, „Stare Dzwony”, „Gdańska Formacja Szantowa”, „Flash Creep”, „Drake”, Ula Kupała, Dominika Żukowska oraz specjalnie zaproszony zespół z Kaszub. Publiczność miała okazję wysłuchać m.in. nietypowej wersji Barki, śpiewanej a cappella przez 5 mężczyzn z zespołu „Ryczące Dwudziestki”. Uzupełnieniem tej części programu była prelekcja o. Józefa Stępnia, paulina, zatytułowana Tajemnica morza w Biblii.
Marynistyczne akcenty były także podczas Apelu Jasnogórskiego.
W drugiej części koncertu, po Apelu Jasnogórskim, szantowcy zaprezentowali najpiękniejsze żeglarskie ballady i nastrojowe piosenki morskie.
Zwieńczeniem pielgrzymki i festiwalu był koncert, który odbył się następnego dnia w altanie w Parku Staszica.