W listopadowy wieczór nisko nad północnym horyzontem świeci Wielki Wóz. Ustawiając się twarzą do niego, dostrzeżemy wyraźną grzywę i łapy konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy, w której zawarty jest ten najbardziej znany pojazd świata. Przez całą noc możemy zaobserwować mozolną wspinaczkę całego układu Wielkiej Niedźwiedzicy po nieboskłonie, a gdy świecić będzie już wysoko, obserwacje przerwie nam wschodzące Słońce.
Warto obejrzeć gwiazdozbiory wokół Gwiazdy Polarnej. Patrząc wyżej w stronę wschodu, rozpoznajemy konstelację Woźnicy, której ozdobą jest jasnożółta Capella, odległa o 41 lat świetlnych od nas. Wyżej gwiazdozbiory Perseusza i Żyrafy oraz Kasjopea (o kształcie literki „W”). Dalej Cefeusz, Smok i Mały Wóz, którego dyszel wieńczy Gwiazda Polarna. Na polskim niebie mamy więc 6 niezachodzących w całości gwiazdozbiorów, które możemy obserwować zawsze przez całą noc. Wszystkie wykonują całodobowy taniec w pobliżu Gwiazdy Polarnej. W konstelacji Woźnicy niezachodzącą jest jedynie jego północna część wraz z Capellą.
Popatrzmy też na gwiazdozbiory rozlokowane wzdłuż ekliptyki, czyli pozornej drogi Słońca w jego rocznym ruchu na tle znaków Zodiaku. Bardzo szybko wschodzi konstelacja Byka, w której wyróżnia się czerwonawo-żółta gwiazda Aldebaran (odległa o 68 lat świetlnych) oraz gromady otwarte gwiazd: Plejady i Hiady. Hiady są najjaśniejszą znaną gromadą otwartą i tworzą na pysku byka wyraźny kształt „V”. Wiek tej odległej o 150 lat świetlnych gromady oceniamy na ok. miliarda lat. Jednak najsłynniejszą z gromad gwiazdowych są Plejady, powszechnie znane jako „Siedem Sióstr” lub „Kurczęta”. Oddalone są od nas o 400 lat świetlnych, a ich wiek wynosi 50 milionów lat. Noce są teraz bezksiężycowe, dlatego bez przeszkód do białego rana możemy obserwować gwiezdnego Byka wspinającego się coraz wyżej na południowy nieboskłon. Polecam użyć choćby małej lornetki do „odkrycia” obydwu gromad, w których znajduje się mnóstwo gwiezdnych kropek. Dwie godziny później wschodzi konstelacja Bliźniąt z najjaśniejszymi „bliźniaczymi” gwiazdami Kastor (widoczna wyżej) i Polluks. Jasna gwiazda Polluks świeci pięknym żółtym światłem z odległości 36 lat świetlnych. Kastor jest w rzeczywistości ciekawym układem aż sześciu gwiazd (w sumie trzech gwiazd podwójnych), odległych o 46 lat świetlnych od nas. Za następne dwie godziny spod horyzontu wynurza się niepozorny i mały gwiazdozbiór Raka, a przed północą wielka konstelacja Lwa. Najpierw wzejdzie królewska gwiazda Regulus, a na końcu Denebola. Najjaśniejszą gwiazdą w konstelacji jest położony na ekliptyce niebieskobiały Regulus, odległy od nas o 68 lat świetlnych. Promieniująca pięknym białym światłem Denebola wyznacza ogon lwa i widzimy ją z odległości 43 lat świetlnych. Przez teleskop z łatwością dostrzeżemy, że Denebola i Regulus posiadają niewidoczne gołym okiem gwiazdy towarzyszące. Nie pomylmy tylko Regulusa z jasną planetą Saturn, która akurat teraz widoczna jest tuż przed nim. Saturn jest obecnie jedyną jasną planetą widoczną na naszym niebie. Pozostałe skupione są blisko Słońca, które uniemożliwia ich obserwacje. Na południowym niebie są gwiazdozbiory Ryb i Pegaza, a wysoko przez cały nieboskłon rozciąga się wstęga Drogi Mlecznej, dopełniając przepięknego listopadowego widowiska astronomicznego.
Wokół ekliptyki operuje zawsze Księżyc, jednak pojawi się on w omawianym obszarze dopiero w przyszłym tygodniu. Dlatego wykorzystajmy bezksiężycowe noce do „patrzenia w niebo”, na którym nawet gołym okiem dostrzeżemy wiele ciekawych szczegółów. Do zobaczenia pod gwiazdami!