MARZENA KRAJEWSKA: - W związku z tym, że sprawuje Ksiądz, już od kilku lat, tę bardzo istotną dla funkcjonowania naszego lokalnego Kościoła funkcję dyrektora Caritas naszej diecezji, chcielibyśmy przedstawić Czytelnikom rolę, zadania oraz sposób funkcjonowania tej instytucji. Na pewno ma Ksiądz doskonałą orientację, jeśli chodzi o status materialny naszego społeczeństwa. Czy moglibyśmy prosić o krótką analizę sytuacji w jakiej znajdują się rodziny w naszej diecezji?

KS. FRANCISZEK NIECKARZ: - Sytuacja rodzin w tym roku jest dużo trudniejsza niż w poprzednim. Jest kilka tego powodów: pierwszym jest brak pracy, a więc postępujące bezrobocie zwłaszcza w miastach. To sprawia, że przy niewielkich możliwościach pomocy z opieki społecznej ludzie żyją wręcz na krawędzi nędzy. Gdy chodzi o środowiska wiejskie trudna sytuacja jest spowodowana przede wszystkim tym, że nie ma zbytu na produkty rolne. To są te przyczyny obiektywne biedy materialnej, które nie zależą od konkretnego człowieka. Oprócz tych przyczyn sytuację biedy w naszym środowisku powiększają jeszcze: alkoholizm i jakaś wewnętrzna degradacja tego, co nazywa się etosem pracy, gdyż coraz trudniej znaleźć w gronie bezrobotnych chętnych do pracy. Ci ludzie nie mając zatrudnienia odzwyczaili się od pracy i właściwie żyją często postawą roszczeniową. Domagają się więc pomocy od wszystkich, sami jednak jakby zatracili życiową zaradność i to sprawia, że schodzą w coraz większą biedę.

- W związku z tą sytuacją, jakie są obecne formy pracy diecezjalnej Caritas?

- Pierwszą formą pomocy, z którą staramy się przychodzić do ludzi biednych jest drobne materialne wsparcie w losowych przypadkach. Zdarza się bowiem, z różnych względów (choroba, początek roku szkolnego itp.), że rodzinie zabraknie pieniędzy do następnej wypłaty bądź zasiłku. Wtedy rodzina czy indywidualna osoba może liczyć na pomoc naszej Caritas. Okazuje się, że takich sytuacji na naszym terenie jest bardzo wiele - w ciągu roku ponad pół tysiąca. Drugą formą, związaną z tą pierwszą, jest udzielanie pomocy w postaci odzieży. Staramy się w sytuacjach, które są dobrze rozpoznane, pomagać ubraniami lub tornistrami szkolnymi dla dzieci z tych rodzin. Prowadzimy pewne formy pomocy, które powtarzają się każdego roku. Taką pomocą jest dofinansowywanie różnych form wakacyjnego wypoczynku dzieci. Widoczna jest tutaj bardzo duża aktywność księży pracujących w parafiach, którzy każdego roku organizują wyjazdy dla ministrantów, oazy, wyjazdy dla scholi lub wyjazdy dla takich dzieci, które ze względu na bardzo trudną sytuację materialną, nie mogłyby skorzystać z takiego wypoczynku. Przy takich formach zorganizowanego wypoczynku udzielamy konkretnej pomocy finansowej. W trakcie wakacji skorzystało z takiej pomocy ok. tysiąca dzieci. Poza okresem wakacyjnym mamy szczególną formę pomocy, która trwa już od dwóch lat, a mianowicie pomagamy biednym rodzinom polskim, które mieszkają na Ukrainie. W każdym miesiącu staramy się wysłać przynajmniej jeden transport z odzieżą, środkami czystości, sprzętem gospodarstwa domowego, butami itp. Najczęściej takie transporty wysyłane są do parafii, gdzie pracują księża z naszej diecezji lub diecezji sąsiednich. Biorąc pod uwagę księży i parafie na Ukrainie chodzi przede wszystkim o odpowiednią strukturę organizacyjną, która służy sprawnemu rozprowadzeniu zawartości naszych transportów. Trafia ona do rodzin indywidualnych, ale także do przedszkoli, ochronek dla dzieci itp. Uczestniczymy także w finansowaniu różnego rodzaju operacji. Aktualnie współfinansujemy bardzo kosztowny zabieg przeszczepu szpiku kostnego. Zbliżający się zaś okres zimowy sprowadzi do nas rodziny, które proszą o pomoc przy zakupie węgla. Jest to już stała pozycja w naszych corocznych wydatkach.

- Jakie warunki należy spełnić, żeby można było zwrócić się do Caritas o konkretną pomoc?

- Takim warunkiem podstawowym jest zwrócenie się do nas z pisemną prośbą. Taką prośbę powinien potwierdzić swoim podpisem ksiądz proboszcz, który na miejscu zna dokładnie sytuację rodziny i rzeczywiście wie, czy dane osoby potrzebują pomocy.

- Jak Ksiądz Dyrektor radzi sobie z tymi, którzy chcą nieuczciwie wyciągnąć od Caritas pieniądze?

- Rzeczywiście, było takie niebezpieczeństwo przed kilku laty, kiedy sami zainteresowani zgłaszali się do Caritas, przedstawiali różnego rodzaju dokumenty, ale nie mieli ze sobą potwierdzenia od swego proboszcza. Wtedy nie było możliwości sprawdzenia, jaki jest faktycznie. Obecnie, gdy ksiądz proboszcz uczestniczy zawsze w takiej konkretnej formie pomocy, takiego niebezpieczeństwa nie ma.

- Caritas opiekuje się nie tylko biednymi, ale i ludźmi chorymi, starszymi...

- Należałoby tu powiedzieć o naszych niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej, które nazywały się kiedyś Stacjami Opieki Caritas. Powoli rozwija się pomoc pielęgniarska. Aktualnie mamy zatrudnionych 8 pielęgniarek. W najbliższym czasie zostaną zatrudnione jeszcze trzy, a może nawet cztery kolejne osoby. Będzie to już więc, jak na nasze warunki, dość duży niepubliczny zakład opieki. Mamy zawarte kontrakty z kasami chorych i one finansują naszą bieżącą działalność. Ta forma pracy bardzo prężnie się rozwija. Otrzymaliśmy nowy samochód, który jako siódmy służy pielęgniarkom dojeżdżającym do pacjentów. Nasza opieka różni się od opieki hospicyjnej zasadniczo tym, że opiekujemy się pacjentami w ich domach. Jest to szczególnie ważne, gdy chodzi o osoby starsze i obłożnie chore, które o własnych siłach nie mogą wybrać się do lekarza.

- Najważniejsze plany na przyszłość

- Struktura Caritas jest trzystopniowa. Istnieje Caritas Polska, która jest organem koordynującym pracę Caritas diecezjalnych, czyli drugiego stopnia. Natomiast trzecim, najważniejszym stopniem, są zespoły Caritas na terenie poszczególnych parafii. Zadaniem, które w tym roku staramy się zrealizować jest utworzenie w poszczególnych parafiach takich właśnie zespołów. Mogą w nich działać wszyscy ci, którzy są wrażliwi na potrzeby drugiego człowieka. W naszych parafiach istnieją przecież Koła Żywego Różańca, Legion Maryi, Zespoły Synodalne, Akcja Katolicka itp. Oni również mogą wejść w skład takich zespołów. Chodzi więc o wskazanie konkretnych osób w parafiach, na które w takich wypadkach można liczyć.

- Przeżywaliśmy w ostatnim czasie Tydzień Miłosierdzia. Jak przebiegał ten tydzień w naszej diecezji?

- Corocznie jest to okazja, aby zorganizować zbiórkę na pomoc dla najbiedniejszych w diecezji. Każdego roku taka zbiórka ma miejsce i trzeba powiedzieć, że cieszy się ona żywym zainteresowaniem wśród wiernych, którzy nawet organizują zbiórki materialne po to, aby przyjść z pomocą osobom najbiedniejszym. W tym roku ofiary z tych zbiórek jeszcze do nas spływają, ale niewątpliwie są to środki, które pozwolą nam do końca roku kalendarzowego przyjść z pomocą wielu potrzebującym.

- Dziękuję bardzo za rozmowę.