Omawiając pobieżnie poszczególne gatunki literackie, które spotykamy na kartach Pisma Świętego, warto dziś nieco bliżej przyjrzeć się Dekalogowi (dosł. z gr. „dziesięć słów”). Jest on bowiem czymś wyjątkowym nie tylko dla wyznawców judaizmu, lecz również dla nas, chrześcijan, którzy codziennie go recytujemy. Stał się on bowiem fundamentem naszej wiary, a szczególnie naszego postępowania, wyznaczając jego kierunki.
Każde z dziesięciorga przykazań (por. Wj 20, 2-17) zasługuje na osobne omówienie. Warto zdawać sobie jednak sprawę z tego, że przy interpretacji tych Bożych pouczeń nie możemy ograniczyć się do ich wyjaśnienia tylko i wyłącznie w sensie legalistycznym lub typowo moralnym. Wielu też próbuje zdeprecjonować wyjątkowość przykazań, wskazując na ich paralele istniejące w starożytnym prawodawstwie. Bez wątpienia zakazy („nie zabijaj” czy „nie cudzołóż”) lub też nakazy („czcij rodziców”) możemy odnaleźć w bliskowschodnich kodeksach etycznych.
Niemniej nie znajdziemy nigdzie pierwszych trzech przykazań, które w oryginalny sposób odróżniają całość Bożych poleceń od podobnych im świeckich sformułowań, czyniąc z nich jedyne i niepowtarzalne prawo, które Bóg z miłości daje człowiekowi. Klucz do interpretacji dziesięciorga przykazań leży w ich pierwszych słowach: „Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli” (Wj 20, 2).
Otóż owo odwołanie się do tego cudownego Bożego dzieła, które samo w sobie jest darem łaskawości Boga, wskazuje, że ta przedmowa do przykazań jest po prostu programem na życie wolnego narodu. Bóg go właśnie uwolnił i ustanowił dla siebie. Dlatego też jego członkowie, jako wyzwoleni i odkupieni zarazem synowie Boga, mają od tej pory przeżywać swoje życie w sposób godny Pana, który interweniował na ich korzyść. Ich życiu ma towarzyszyć wdzięczność za wydarzenie wyjścia z Egiptu. Należą oni bowiem do Boga.
Podobnie rzecz się ma z naszym życiem i z naszym postępowaniem. Chrześcijanin, zdając sobie sprawę z ogromu Bożej miłości, którą Bóg go obdarowuje w osobie Jezusa Chrystusa, nie może nie odpowiedzieć na nią dobrym życiem, które cechuje postępowanie godne Bożego syna.