W połowie lat 30. XIX wieku Bogdan Jański, polski emigrant mieszkający w Paryżu, po duchowym nawróceniu odkrył w sobie powołanie do życia apostolskiego. Chciał służyć Bogu, a także pomagać rodakom zarówno na emigracji, jak i w kraju w odrodzeniu duchowym i moralnym. Jego marzenia spełniły się w 1836 r., gdy wraz z kilkoma towarzyszami zorganizował w małej paryskiej kamienicy pierwszą wspólnotę. Bracia modlili się wspólnie, czytali pobożne lektury, a równocześnie udzielali wszelkiej możliwej pomocy emigrantom. Niestety, Jański zmarł już w 1840 r. Nowym przełożonym wspólnoty został ks. Piotr Semenenko, który napisał regułę powstającego zgromadzenia, a po nim ks. Hieronim Kajsiewicz. W Niedzielę Wielkanocną 1842 r. w katakumbach św. Sebastiana w Rzymie pierwszych siedmiu zmartwychwstańców wysłanych na studia do Włoch złożyło swe śluby zakonne. Członkowie zgromadzenia zajmowali się duszpasterstwem emigrantów oraz działalnością, którą dziś nazwalibyśmy massmedialną. Równocześnie szukano lokum na siedziebę zgromadzenia. Nieoczekiwanie z pomocą zmartwychwstańcom przyszedł sam papież Pius IX, który w 1857 r. przekazał im sanktuarium maryjne na Mentorelli pod Rzymem - do dziś są oni jego kustoszami. W sanktuarium tym przechowywana jest datowana na XII-XIII wiek drewniana figura Matki Bożej Łaskawej, czczona od wieków przez miejscową ludność.
To zagubione między górami Lacjum sanktuarium pozostałoby jednym z wielu nieznanych szerzej prowincjalnych miejsc pielgrzymowania, gdyby wśród odwiedzających go wiernych nie było pewnego polskiego kapłana. Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na Mentorelli szczególnie upodobał sobie bowiem ks. Karol Wojtyła. Przyjeżdżał tu jeszcze jako arcybiskup Krakowa; był również tuż przed swoim wyborem na Stolicę Piotrową. Dlatego Mentorella - ku zdziwieniu wielu - była celem jego pierwszej papieskiej podróży poza Rzym.
Jan Paweł II pojechał do sanktuarium 29 października 1978 r., dwa tygodnie po wyborze, by zawierzyć Matce Bożej swój pontyfikat. Wygłosił wówczas kazanie o znaczeniu modlitwy w życiu człowieka. Na pamiątkę tej historycznej wizyty w sanktuarium umieszczono tablicę ze słowami Papieża: „Wielokrotnie podczas moich pobytów w Rzymie odwiedzałem sanktuarium Matki Bożej na Mentorelli. Chciałem przybyć tutaj, aby pośród gór śpiewać Maryi «Magnificat». Jest to miejsce, które bardzo mi pomaga się modlić, dlatego właśnie dzisiaj pragnąłem tutaj przybyć”.
W ciągu swego długiego pontyfikatu Ojciec Święty odwiedzał sanktuarium jeszcze siedmiokrotnie (31 marca 1979 r., 28 grudnia 1987 r., 17 kwietnia 1990 r., 27 grudnia 1991 r., 30 grudnia 1996 r., 28 października 1997 r. i 3 lutego 2000 r.), lecz były to już wizyty czysto prywatne, w czasie których Papież w samotności modlił się i odpoczywał.
W ślady Jana Pawła II poszedł Benedykt XVI - odwiedził Mentorellę 29 października 2005 r., odprawiając tam Mszę św. przed figurą Matki Bożej i spędzając kilka godzin z polskimi kustoszami sanktuarium. Wiadomość o wizycie utrzymano w tajemnicy, a jej jedynym śladem jest wpis Papieża w księdze pamiątkowej sanktuarium. Natomiast w czasie audiencji generalnej 22 sierpnia 2007 r. Benedykt XVI pobłogosławił srebrną różę, która jest wotum wdzięczności za 150 lat obecności zmartwychwstańców na Mentorelli (różę umieszczono obok figury Maryi).
W szczególny sposób związany nie tylko z sanktuarium na Mentorelli, ale także ze Zmartwychwstańcami był Jan Paweł II. Gdy zgromadzenie obchodziło 150-lecie założenia, Papież postanowił ich odwiedzić. 4 stycznia 1987 r. udał się do domu generalnego zmartwychwstańców, który znajduje się przy ul. San Sebastianello, w samym centrum Rzymu, tuż obok Placu Hiszpańskiego, i odprawił Mszę św. w tamtejszym kościele.
W tym roku zmartwychwstańcy natomiast obchodzą następną ważną rocznicę - 150-lecie objęcia przez nich, z polecenia Piusa IX, sanktuarium na Mentorelli. Główne uroczystości z tej okazji odbyły się w niedzielę 26 sierpnia. Odprawiono uroczystą Mszę św., której przewodniczył polski kardynał Zenon Grocholewski, prefekt Kongregacji Wychowania Katolickiego; koncelebrował bp Giovanni Paolo Benotto - ordynariusz Tivoli, diecezji, na terenie której znajduje się sanktuarium, oraz księża zmartwychwstańcy. Kard. Grocholewski wygłosił homilię, abp Benotto odczytał papieskie błogosławieństwo, którego Benedykt XVI udzielił rektorowi, jego współpracownikom, Zgromadzeniu Zmartwychwstańców i wszystkim wiernym odwiedzającym sanktuarim. Po Mszy św. wysłuchano koncertu pieśni religijnych w wykonaniu chóru z miejscowości Frascati, a następnie księża zmartwychwstańcy podjęli obiadem zaproszonych gości i licznie przybyłych wiernych. Entuzjazm, z jakim Włosi uczestniczyli w przygotowaniach do rocznicowych obchodów i niedzielnej ceremonii, najlepiej świadczy, jak bardzo sobie cenią obecność polskich kapłanów - Adama Otrębskiego, Bernarda Hylli i Damiana Korcza - w tym sanktuarium i ich działalność duszpasterską.
Stojąc na Placu św. Piotra i patrząc w stronę Tybru, zauważymy na horyzoncie - oczywiście, jeżeli pozwala na to pogoda - zarys góry w kształcie trapezu. Jest to sięgający 1218 m n.p.m. szczyt Guadagnolo, najwyższe wzniesienie łańcucha górskiego zwanego Monti Prenestini. U jego podnóża znajduje się dziś prawie opustoszała wioska o tej samej nazwie, a poniżej nad skalistym urwiskiem stoi sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na Mentorelli. Los zrządził, że sprzed Bazyliki św. Piotra, a zatem i z okiem Pałacu Apostolskiego, widać to szczególne miejsce kultu maryjnego, które tak bardzo upodobał sobie sługa Boży Jan Paweł II, a którego kustoszami od 150 lat są polscy zmartwychwstańcy.