Najsłynniejszym Szwedem, obok reżysera filmowego Ingmara Bergmana i pisarki książek dla dzieci Astrid Lindgren, jest Albert Nobel (1833-96), chemik i przemysłowiec, który wynalazł dynamit, co stało się podstawą nowoczesnego przemysłu zbrojeniowego, ale również rozbudowy szwedzkich miast, często położonych na skałach. Użycie dynamitu bowiem sprawiło, że można było przedrzeć się przez skały, budować tunele, również sztokholmskie metro. Światową sławę Nobel zyskał po śmierci jako fundator nagrody nazwanej jego imieniem. Od 1901 r. największe osiągnięcia dla ludzkości w różnych dziedzinach nauki oraz w działalności na rzecz pokoju honorowane są nagrodami pieniężnymi w wysokości 10 mln koron szwedzkich (1,1 mln euro). Laureat otrzymuje też dyplom i medal. Nagroda wręczana jest zawsze 10 grudnia. Ogłoszenie nazwisk laureatów w dziedzinie fizyki, chemii, fizjologii i medycyny odbywa się w Konserthuset - w Królewskiej Filharmonii Sztokholmskiej, a literacka Nagroda Nobla jest ogłaszana przez Szwedzką Akademię Literatury i wręczana na starym mieście w Sztokholmie, w budynku, w którym mieści się Muzeum Nobla. Laureat nagrody jest zawsze zapraszany przez króla Szwecji na uroczysty obiad. Od 1969 r. Bank Szwedzki przyznaje Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. Laureata pokojowej Nagrody Nobla ogłasza się tego samego dnia w ratuszu w Oslo w Norwegii.

(L.D.)