Przyozdobienie koronami obrazu Matki Bożej Pokoju jest ukoronowaniem kultu maryjnego w Stoczku, którego początki sięgają średniowiecznej kaplicy z cudowną figurką Maryi, która znajdowała się w miejscu obecnej Świątyni Pokoju. Obecna - będąca dziękczynieniem za uniknięcie wojny - budowla jest wypełnieniem publicznego ślubu złożonego w 1635 r. przez biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego wobec króla i senatu. Świątynia ma kształt rotundy. Umieszczono w niej przywieziony z Rzymu obraz Salus Populi Romani (1640).
Staraniem opiekujących się świątynią bernardynów oraz biskupów warmińskich rotunda w latach 1708-17 została rozbudowana i wzbogacona o krużganki z kalwarią, prezbiterium z wieżą oraz klasztor. Dalszy rozkwit miejsca oraz praktyk religijnych został brutalnie przerwany przez władze pruskie, które po rozbiorach Polski dokonały zamknięcia kościoła i kasaty klasztoru. Znamienną odpowiedzią na tak jawny ucisk Kościoła były objawienia Niepokalanej w Gietrzwałdzie w 1877 r. Jednak dopiero po 1945 r., gdy przybyła tu ludność pochodzenia polskiego, Polska „na nowo odnalazła” dawne historyczne sanktuarium, z którego części klasztornej za czasów PRL-u, w latach 1953-54, uczyniono więzienie dla Prymasa Tysiąclecia.

* * *

Księża Marianie przybyli do Stoczka w 1957 r. zastali ogołocony kościół, ograbiony klasztor oraz ślady pobytu wojsk radzieckich (1945 r.) i zastraszonych wiernych. Pomimo 50 lat pracy nie zdołano ukończyć wszystkich remontów, uzupełnić zdewastowanych wnętrz i odzyskać rozproszonych dzieł sztuki - choć remonty wspierane były przez całą Polską Prowincję Marianów, a od niedawna także przez Ministerstwo Kultury.
Niespodziewanie - jako cudowny dar Nieba - 19 czerwca 1983 r. na Jasnej Górze miała miejsce koronacja obrazu, która przypomniała całemu krajowi starodawny kult Bogarodzicy Matki Pokoju na Warmii. To w tym miejscu dwaj wielcy czciciele Maryi: Więzień - Prymas Tysiąclecia i Koronator - Jan Paweł II uczą nas głębokiego pojmowania kultu Maryi, zawierzenia Jej siebie, Ojczyzny oraz Kościoła.
Trzeba przypomnieć, że w 1977 r. Prymas Wyszyński ofiarował różaniec, który został zawieszony na obrazie. W 1983 r. Jan Paweł II, widząc ten różaniec, podarował swój wraz ze słowami: „Wyproście pokój dla całej ziemi”.
Liczni malarze wykonali dotychczas ponad 80 kopii stoczkowskiego obrazu. Kopia poświęcona przez Jana Pawła II nawiedziła kilkadziesiąt świątyń - również poza diecezją. Kolejne kopie w wielu krajach - także poza Europą - rozszerzyły kult Maryi Matki Pokoju. Liczne wydawnictwa i drukowane obrazy trafiły do rodzin z modlitewnym wołaniem Papieża: „Zawierzam Was Matce Pokoju”.
Dramatycznie brzmi prośba Jana Pawła II: „Wyproście pokój dla całej ziemi”. Szczególnie wymownie przemawia także umieszczona w bramie miasta Olsztyna kopia obrazu, którą Papież ofiarował miastu w postaci mozaiki Niepokalanej Matki Pokoju, sygnowanej herbem papieskim, udzielając błogosławieństwa „wszystkim, którzy modlić się będą o pokój dla rodzin i świata”. W ten sposób miasto otrzymało Patronkę - oby wkrótce zostało to oficjalnie ogłoszone!
Jakże bolesny był rok koronacji obrazu Matki Pokoju! Trwał przecież stan wojenny. Decyzja papieska o koronacji, na miesiąc przed jej dokonaniem, zaskoczyła wszystkich. Ofiarę na korony złożył już kilka lat wcześniej ks. inf. Stefan Zajkowski. Znaleźliśmy wykonawców. Andrzej Dec i Marek Woszczek z Warszawy - zdążyli. Dyrektor Ars Christiany pozłocił korony, a kustosz ks. Eugeniusz Kamiński jeździł nocami, aby zdążyć... Obraz przewieziono na Jasną Górę do Papieża. Po koronacji w Stoczku powitano go piękną pieśnią napisaną specjalnie na ten dzień. Kustosz ks. Eugeniusz Kamiński wprowadził zwyczaj Mszy św. na cześć Matki Pokoju w środy i soboty. Przez wiele lat w ostatnie soboty miesiąca modlono się o pokój. Z czasem modlitwy te przeniesiono na tzw. dni fatimskie, które trwają od maja do października.
Przeżywając Rok Srebrnego Jubileuszu Koronacji Obrazu Matki Pokoju, trzeba mieć nadzieję, że nadal będą powstawać nowe kopie obrazu, ożywi się kult przy tych, które już istnieją, oraz że kolejne parafie zapragną przyjąć u siebie (jak to było w latach pokoronacyjnych) poświęconą przez Papieża kopię. Rodziny mogą także przyjmować pięknie drukowane jubileuszowe obrazy, aby łączyć się z sanktuarium w modlitwie o pokój dla rodzin i świata.
Zawsze też my, księża marianie, służymy wszystkim, którzy zechcą nawiedzić naszą Patronkę w Stoczku. Spotkajmy się zwłaszcza na dziękczynnym odpuście 31 sierpnia, na który „przyfruną” też „Słowiki” prof. Stuligrosza z Poznania.
Pisząc te słowa, pragnę złożyć publicznie podziękowanie Matce Pokoju za uzdrowienie i łaskę kapłaństwa oraz prosić o nowe powołania do Zgromadzenia Księży Marianów. Dziękczynieniem naszym za dar koronacji obrazu, a także za dar wolności Ojczyzny i Kościoła jest rozszerzenie kultu Matki Pokoju i wieloletnie prace renowacyjne. A zatem - dziękujmy, jak tylko potrafimy. Rok jubileuszowy trwa.

Program obchodów rocznicowych

Księża Marianie, opiekunowie sanktuarium maryjnego w Stoczku Klasztornym, serdecznie zapraszają do wspólnego świętowania 25-lecia koronacji łaskami słynącego wizerunku Matki Bożej Pokoju.

19 czerwca 2008 r. - dokładna rocznica koronacji
17.30 - Różaniec w intencji pokoju
18.00 - Msza św. pod przewodnictwem abp. dr. Edmunda Piszcza, procesja po dróżkach różańcowych z obrazem Matki Pokoju

13 lipca
11.30 - Msza św.
12.30 - jubileuszowy koncert (muzyka baroku), wykonawca: Zespół Kameralny „Pro Musica Antiqua”

29-31 sierpnia - główne uroczystości odpustowe w sanktuarium i centralne obchody Jubileuszu Koronacji Obrazu Matki Bożej.

29 i 30 sierpnia
16.30 - Różaniec w intencji pokoju
17.00 - Msza św.
18.00 - procesja z Obrazem po dróżkach różańcowych w ogrodzie

31 sierpnia
7.15 - Msza św. z kazaniem
9.00 - Msza św. pod przewodnictwem Ojca Prowincjała Zgromadzenia Księży Marianów
11.00 - Suma Odpustowa pod przewodnictwem metropolity warmińskiego abp. dr. Wojciecha Ziemby

Podczas Sumy Odpustowej oprawę muzyczną i wokalną przygotuje Chór „Poznańskie Słowiki” pod dyr. prof. Stefana Stuligrosza

Ks. Grzegorz Deryngowski MIC, Kustosz Sanktuarium Matki Bożej Pokoju w Stoczku Klasztornym