Pogrzeb Sołżenicyna

Przy dźwiękach duchowego hymnu emigracji rosyjskiej

Pogrzeb zmarłego 3 sierpnia 2008 r. Aleksandra Sołżenicyna, słynnego pisarza i dysydenta, odbył się 6 sierpnia na starym cmentarzu przy Monastyrze Dońskim w Moskwie. Sołżenicyn został pochowany obok grobu wybitnego historyka prawosławnego Wasilija Kluczewskiego. Po panichidzie (nabożeństwie żałobnym) w cerkwi klasztornej, której przewodniczył biskup oriechowo-zujewski Aleksy, trumnę z ciałem sędziwego proroka Rosji, jak go nazywano zwłaszcza pod koniec życia, przeniesiono na pobliski cmentarz i tam nastąpił właściwy obrzęd pogrzebowy. Po odśpiewaniu pieśni „Święty Boże” i ostatnim ucałowaniu trumny, opuszczono ją w ziemię. Towarzyszyły temu salwa honorowa i pieśń „Jakże sławny jest nasz Pan na Syjonie” (słowa Michaiła Chieraskowa, muzyka Dmitrija Bortniańskiego), odegrana przez orkiestrę wojskową. Jej pierwsza zwrotka i refren były na przełomie XVIII i XIX wieku hymnem państwowym Rosji, a po 1917 r. pieśń stała się nieoficjalnym hymnem emigracji rosyjskiej i duchowym hymnem całej Rosji. Jako jeden z nielicznych znał jej słowa i mógł ją odśpiewać pisarz Konstantin Kowalow - autor monografii o jej kompozytorze.
Wykonanie tego utworu, a nie obecnego hymnu państwowego Rosji (autorstwa A. Aleksandrowa, o rodowodzie komunistycznym) było bardzo znamienne. Zdaniem wielu obserwatorów, oznaczało to złożenie szczególnego hołdu pisarzowi, który w swym „Archipelagu Gułag”, jako pierwszy autor rosyjski, ujawnił przed całym światem prawdę o sowieckich obozach. Ich więźniowie wstawali i kładli się spać właśnie do muzyki hymnu ZSRR.
Na ceremonii pogrzebowej obecni byli przedstawiciele najwyższych władz państwowych z prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem na czele, politycy: mer Moskwy Jurij Łużkow, były premier Jewgienij Primakow, działacze kościelni i społeczni oraz mieszkańcy stolicy i innych miast przybyli specjalnie na tę uroczystość. Licznie reprezentowany był świat kultury i nauki. Obecni byli m.in.: poetka Biełła Achmadullina, pisarz Eduard Limonow, aktor Siergiej Jurski, reżyser i scenarzysta Stanisław Goworuchin, prezes Rosyjskiej Akademii Nauk Jurij Osipow, kierownictwo i członkowie Fundacji Sołżenicyna oraz wielu innych instytucji kulturalnych.
Przez całą noc z 5 na 6 sierpnia trumna z ciałem zmarłego była wystawiona w świątyni, gdzie do rana specjalne modlitwy za zmarłych odmawiali słuchacze Moskiewskiego Seminarium Duchownego. W tym czasie przeszło przed trumną wiele osób. Od rana zarówno samą cerkiew, jak i plac przed nią zaczął zapełniać tłum.
Sołżenicyn spoczął w grobie na Cmentarzu Dońskim - było to spełnienie jego prośby, którą wystosował jeszcze w 2003 r. na ręce patriarchy Aleksego II. Napisał wówczas, że odpowiada mu „duchowa, pełna nabożnej czci i tak nierozerwalnie związana z patriarchą Tichonem atmosfera Monastyru Dońskiego”. Zwierzchnik Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego wyraził na to zgodę, choć w zasadzie cmentarze przyklasztorne przeznaczone są dla duchowieństwa.
11 grudnia 2008 r. Aleksander Sołżenicyn skończyłby 90 lat. Zmarł tuż przed północą 3 sierpnia w wyniku ostrej niewydolności serca.

Ludzie

Ingrid Betancourt

Kolumbijska działaczka polityczna Ingrid Betancourt, uwolniona 27 czerwca br. z rąk kolumbijskich rebeliantów, podzieliła się ze światem świadectwem, w którym przyznała, że swoje uwolnienie po sześciu latach i czterech miesiącach zawdzięcza poświęceniu się Najświętszemu Sercu Pana Jezusa. - Słuchałam Radia (Radio Catolica Mundial) i dowiedziałam się, że czerwiec jest miesiącem poświęconym Najświętszemu Sercu. Pomodliłam się zatem tymi słowami: „Mój Jezu, nigdy Cię o nic nie prosiłam, bo onieśmielała mnie Twoja wielkość. Jestem zbyt nieśmiała, by prosić, ale teraz proszę Cię o bardzo konkretną rzecz. Nie wiem dokładnie, co to znaczy poświęcić się Najświętszemu Sercu, ale jeśli powiesz mi to w czerwcu, będę Twoja bez reszty” - wyznała Ingrid Betancourt w wywiadzie dla tygodnika „Pélerin”, opublikowanym 7 lipca br.

(ks. m. f.)

Turcja

Apel o zwrot kościoła w Tarsie

Konferencja Episkopatu Turcji wciąż apeluje do władz tego kraju, aby zwrócono katolikom kościół w Tarsie, rodzinnym mieście św. Pawła, zamieniony dawno temu na muzeum. W wywiadzie dla „L’Osservatore Romano” bp Luigi Padovese, wikariusz apostolski Anatolii, przewodniczący Konferencji Episkopatu Turcji, powiedział: - Jeżeli postęp demokratyzacji dotyczy islamu, a więc możliwości publicznego wyrażania swej wiary także przez chusty, to uważam, że z tego samego powodu należy takie same prawa przyznać mniejszościom religijnym. Niech uzna się więc nasze istnienie i pogodzi z faktem, że do Turcji przybywają tysiące turystów, którzy chcieliby się modlić w kościele, nie w muzeum.

Krótko

Sekretarz generalny ONZ Ban Ki Moon wezwał wszystkie kraje świata do zachowania na czas igrzysk w Pekinie pokoju olimpijskiego i powstrzymania się od jakichkolwiek działań wojennych.

Kaukaz w ogniu. W nocy z 7 na 8 sierpnia na terenie Osetii Południowej rozpoczęły się starcia zbrojne między wojskiem gruzińskim a wspierającymi Osetyńczyków siłami rosyjskimi. Rosja i Gruzja znalazły się więc w stanie konfliktu zbrojnego.

Organizacja „Reporterzy bez Granic” wdarła się na fale lokalnego radia w Pekinie, by na 12 godzin przed otwarciem igrzysk olimpijskich wezwać do zniesienia w Chinach cenzury i uwolnienia więźniów politycznych.

Wystartowały najbardziej kontrowersyjne igrzyska olimpijskie od czasów zimnej wojny. 8 sierpnia otwarcie igrzysk w Pekinie śledziły miliardy ludzi na świecie. Na ich oczach rozpoczęła się wielka propaganda chińskiej potęgi.

Uczestnicy igrzysk olimpijskich w Pekinie mogą korzystać z posługi religijnej, jednak zakazana jest wszelka forma „propagandy religijnej” - donosi francuski dziennik „La Croix”. Na ceremonię otwarcia olimpiady w Pekinie zostali zaproszeni dwaj biskupi: José Lai Hung-seng z Macau i John Tong Hon z Hongkongu.

W komunikacie CELAM, „niewolnictwem XXI wieku” nazwano handel tzw. żywym towarem. Rada Episkopatów Ameryki Łacińskiej zorganizowała na początku sierpnia br. w stolicy Panamy latynoamerykańskie spotkanie na ten temat, mające służyć przygotowaniu duszpasterzy do zapobiegania i przeciwdziałania temu zjawisku oraz opieki nad jego ofiarami.

Kościół w Indiach stanowczo sprzeciwił się planom władz stanu Kerala, które chcą karać rodziny mające więcej niż dwoje dzieci.

Po prawie dwuletnim wakansie wietnamska diecezja Bac Ninh otrzymała biskupa. Papież mianował nim 61-letniego jezuitę ks. Cosme Hoang Van Data, dotychczasowego ojca duchownego seminarium diecezjalnego w Hanoi.

Pierwsza komercyjna operacja klonowania psa zakończyła się sukcesem. Genetycy stworzyli szczeniaki będące wiernymi kopiami nieżyjącego od dwóch lat pitbulla.

Cudzysłów

Wiedza, jaką dzielił się Sołżenicyn, była dla księży przyjeżdżających do ZSRR w latach 70. i 80. rodzajem przewodnika po tym „imperium zła”, do którego decydowaliśmy się przybyć.
Ks. Andrzej Steckiewicz
Wikariusz generalny archidiecezji Matki Bożej w Moskwie

Strony informacyjne opracowano na podstawie doniesień korespondentów własnych, wiadomości Radia Watykańskiego i KAI.