Ks. Ireneusz Skubiś: - Wasza Ekscelencjo, diecezja sandomierska przygotowuje się do przyjęcia Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w poszczególnych parafiach. Jest to duże wydarzenie w życiu każdej wspólnoty i wielkie przeżycie dla ludzi, którzy są niezwykle przywiązani do Pani Jasnogórskiej. Jakie nadzieje i oczekiwania towarzyszą temu dziełu i działaniom duszpasterskim?

Bp Andrzej Dzięga: - Przede wszystkim pragnę bardzo serdecznie podziękować Księdzu Infułatowi za możliwość tej rozmowy. Jest to bowiem kolejna okazja, aby podzielić się pewnymi refleksjami i pragnieniami duszy z Czytelnikami tygodnika „Niedziela”, który zawsze potrafi znaleźć się w centrum ważnych dla narodu wydarzeń i zadań duszpasterskich. A przecież o wydarzeniu takiej kategorii mówimy. Tu nie chodzi tylko o jedną diecezję sandomierską. Nawiedzenie w naszej diecezji jest jednym z etapów trwającego już 52. rok wydarzenia pastoralnego w Polsce, o niezwykłej sile oddziaływania duchowego na poszczególnych wiernych, na rodziny, ale także - w dalszych skutkach - na cały naród.
Jako Kościół sandomierski trwamy w oczekiwaniu na spotkanie z Maryją - Jasnogórską Królową Polski. W wigilię święta Podwyższenia Drzewa Krzyża Świętego, dokładnie w sobotę 13 września, Maryja stanie pośród nas w Świętym Wizerunku Nawiedzenia, niejako u stóp Krzyża Chrystusowego - nawiedzenie rozpocznie się bowiem od sanktuarium Drzewa Krzyża Świętego na Świętym Krzyżu. Przyjdzie, aby pośród wielu lęków i obaw współczesności uczynić nas silnymi Bogiem.
Może warto przypomnieć, że idea duszpasterskiego dzieła Nawiedzenia wszystkich polskich parafii przez specjalnie przygotowaną i pobłogosławioną przez papieża Piusa XII kopię Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej narodziła się w okresie niezwykle trudnym dla Kościoła i narodu polskiego. W latach 1953-56 prymas Polski Stefan Wyszyński, przebywający wówczas w więzieniu, opracował program duchowego przygotowania narodu na wielki jubileusz Tysiąclecia Chrztu Polski. Za punkt wyjścia Ksiądz Prymas przyjął Śluby króla Jana Kazimierza, na ich kanwie opracowując nowy tekst ślubowania, który wpisał się na stałe w dzieje Kościoła na polskiej ziemi jako Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego. Ksiądz Prymas przygotował również odpowiedni, dziewięcioletni program duszpasterski Wielkiej Nowenny przed Tysiącleciem Chrztu Polski, którego celem była duchowa odnowa narodu we wszystkich dziedzinach życia. Istotnym elementem tych przygotowań do Millennium, stało się właśnie dzieło Nawiedzenia.
Impuls do Nawiedzenia dał sam naród, zgromadzony w ponadmilionowej rzeszy na Jasnej Górze w czasie pierwszego odczytywania i potwierdzania Jasnogórskich Ślubów. Gdy Cudowny Obraz Pani Jasnogórskiej był niesiony w procesji po wałach jasnogórskich, ludzie zgromadzeni na placu u stóp klasztoru spontanicznie zaczęli wołać: „Matko, przyjdź do nas!”. Dzieło Nawiedzenia rozpoczęło się już rok później. Szybko zauważono, że owocuje ono licznymi łaskami. Następowała rzeczywista odnowa życia sakramentalnego, życia małżeńskiego, jednały się rodziny. Ojcowie paulini potwierdzają także rzeczywiste cuda, jakie się dokonywały w czasie Nawiedzenia. To dlatego coraz częściej ta milenijna kopia Cudownego Obrazu Częstochowskiej Pani jest także przez ojców paulinów określana jako „Święty Wizerunek Nawiedzenia”. Myślę, że nikt, nawet w najśmielszych marzeniach, nie przypuszczał, że to nowe dzieło duszpasterskie przybierze takie rozmiary, że będzie trwało tak długo i że wyda tak obfite błogosławione owoce nawróceń, przemiany życia i umocnienia w dobrym.
Dzisiaj na arenę historii wkroczyło nowe pokolenie Polaków, na które destruktywny wpływ wywierają współczesne niebezpieczeństwa. Możemy do nich zaliczyć m.in.: błędne rozumienie i przeżywanie wolności, ucieczkę od odpowiedzialności, słabnącą wiarę w dobroć i wszechmoc Boga, a nawet w Jego istnienie, malejący szacunek dla ludzkiego życia i dla godności każdego człowieka, zamach na świętość i nierozerwalność małżeństwa. Zagrożeniem jest także słabnąca duchowa więź z własnym narodem, pobudzająca bardziej do postaw roszczeniowych niż do woli budowania duchowej siły narodu i państwa. To wszystko bardzo silnie dochodzi do głosu w ostatnich latach, nie tylko ze względu na wielką medialną promocję bezbożnictwa, a nawet wręcz nowego pogaństwa, ale także z przyczyn bardzo praktycznych, w tym z powodu wyjazdów za granicę za pracą, często owocujących rozpadem rodzin i wzrastającą liczbą tzw. sierot społecznych. Dlatego ciągle potrzebujemy rodzącego ewangeliczną nadzieję spotkania z Matką Bożą. Potrzebujemy łaski Nawiedzenia.

- Jak diecezja sandomierska przygotowuje się na przyjęcie świętego Obrazu Maryi?

- Jednym z ważniejszych problemów było wskazanie i przyjęcie odpowiedniego tematu wiodącego dla dzieła Nawiedzenia. Po dyskusjach z księżmi przyjęliśmy słowa: „Witaj, Królowo, Matko i Nadziejo nasza”. Są w tych słowach silne akcenty zachwytu Archanioła Gabriela wobec Maryi, jest miejsce na wszystkie problemy rodzinne i społeczne. Królowa, Matka i Nadzieja - to skutecznie łączy wiele tematów i pozwala je podjąć podczas przygotowań i podczas samego Nawiedzenia.
Od dziewięciu miesięcy intensywnie przygotowujemy się do tego wydarzenia duszpasterskiego, odwołując się do programu Wielkiej Nowenny oraz do Jasnogórskich Ślubów Narodu. W kolejnych miesiącach akcentowaliśmy szczególnie pierwsze czwartki, pierwsze piątki, pierwsze soboty i pierwsze niedziele miesiąca. W wieczór czwartkowy przed każdym pierwszym piątkiem miesiąca parafie organizowały tzw. Godzinę Świętą, czyli godzinne czuwanie z Jezusem, modlącym się w Ogrójcu. Często była to adoracja Najświętszego Sakramentu, ale w wielu parafiach były to też rozważania i medytacje biblijne. Pierwszy piątek ma swój własny silny charakter. Kładliśmy nacisk na Godzinę Miłosierdzia i przebłagalną adorację Najświętszego Sakramentu. W pierwsze soboty szczególnie ważna była modlitwa różańcowa z fatimską medytacją tajemnic różańcowych. Z kolei w pierwsze niedziele homilia stawała się krótką szkołą modlitwy, zaś po Komunii św. wszyscy wierni klękali na 10-15 min adoracji uwielbiającej. Wszystkie rozważania, przygotowane na te dni w kolejne dziewięć miesięcy, podejmowały tematy zaczerpnięte z Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego. Sierpień był ostatnim miesiącem tej diecezjalnej nowenny. Obecnie trwają ostatnie dni tych modlitewnych przygotowań do Nawiedzenia w naszych maryjnych sanktuariach diecezjalnych. Uroczyście zaprosiliśmy Maryję do diecezji i wszystkich parafii podczas pielgrzymki na Jasną Górę 12 sierpnia. Zaproszenie zostało ponowione w każdej parafii w uroczystość Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej 26 sierpnia. Ponawiamy je jeszcze w sanktuariach maryjnych w Radomyślu, Ożarowie, Sulisławicach, Janowie Lubelskim i Tarnobrzegu.

- Jak będzie wyglądać obecność duchownych na spotkaniach z Matką Bożą? Czy są parafie wyróżniające się pod tym względem?

- Przyjęliśmy zasadę, że dzieło Nawiedzenia będzie przebiegać kolejno: dekanat za dekanatem i parafia za parafią. Będzie to duży wysiłek duszpasterski dla kapłanów i być może pewne zmęczenie dla wiernych, tym bardziej że w każdej parafii będą odprawiane tuż przed Nawiedzeniem misje maryjne, rozpoczynające się dokładnie tydzień przed przybyciem Matki Bożej. Myślę, że będzie to jednak zmęczenie radosne i twórcze. Tak przebiegało w naszej diecezji pięć lat temu nawiedzenie wszystkich parafii przez Matkę Bożą w znaku figury fatimskiej, zdążającej do nowego sanktuarium w Odessie, i pozostały nam pozytywne doświadczenia organizacyjne z takiej formuły. Kapłani będą towarzyszyli Maryi w ramach każdego dekanatu. W czasie powitania Królowej Polski Msza św. będzie zawsze koncelebrowana przez księży proboszczów z całego dekanatu. To bardzo silnie integruje kapłanów w dekanalnej wspólnocie. Nie jestem w stanie natomiast wskazać parafii wyróżniających się w tym względzie. Wszystkie wspólnoty oczekują Maryi z wielką radością serca. Już teraz duszpasterze programują także pewne działania, które - ożywione podczas Nawiedzenia - będą trwały w parafii dłużej. Pomysłowość kapłanów jest tu naprawdę duża. I to jest bardzo pocieszające.

- Jakie zadanie w dziele Nawiedzenia będzie miała młodzież, ruchy i stowarzyszenia katolickie?

- Myślę, że zasadnicze. Wprawdzie nie wyznaczamy jakiegoś odrębnego, poza ich własnym charyzmatem, zadania tym wspólnotom, ale ich udział w przygotowaniach modlitewnych i - szczególnie w ostatniej fazie przygotowań parafialnych - także w sprawach organizacyjnych, jest właśnie zasadniczy. To są zawsze osoby najbardziej gorliwe, rozmodlone, świadome, że parafia żyje ich dynamiką wiary, że trzeba coś więcej czynić dla innych. Ich własne charyzmaty staną się nie do przecenienia zarówno w przygotowaniach parafii, w czasie samego Nawiedzenia, a jeszcze bardziej - i myślę, że to właśnie najlepiej pokaże ich siłę lub słabość - już po Nawiedzeniu, gdy będziemy obserwować trwałość owoców tego dzieła.

- Czy w związku z Nawiedzeniem liczy Ksiądz Biskup na ożywienie powołań kapłańskich i zakonnych w diecezji, bo przecież Matka Boża porusza sumienia dziewcząt i chłopców do szczególnej służby Bogu?

- Sprawa powołań jest bez wątpienia jednym z najbardziej trwałych efektów tego rodzaju wydarzeń duszpasterskich. Temat ten będzie powracał w czasie Misji Nawiedzenia, ale także w czasie Doby Nawiedzenia liturgia o północy będzie miała charakter modlitwy dziękczynnej za powołania z rodzin tej parafii oraz błagalnej - o nowe i trwałe powołania oraz o odwagę dla młodych ludzi w przyjmowaniu powołania. Będzie też okazja do wsparcia dwóch, wskazanych przeze mnie, zgromadzeń zakonnych, z których jedno oczekuje na pomoc w dokończeniu gruntownego remontu obiektu, przeznaczonego na dom rekolekcyjny, drugie zaś - tu chodzi o żeński zakon klauzurowy - prowadzi właśnie budowę nowego klasztoru.

- Czy w przygotowaniach do peregrynacji Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej będzie pomocna „Niedziela Sandomierska”? Czy będzie na bieżąco informować o kolejnych etapach peregrynacji Obrazu?

- Nie ma wątpliwości, że swoista „obsługa medialna” jest jednym z najistotniejszych obszarów informacji na temat Nawiedzenia, poza samą amboną. Bardzo liczę na to, że obok innych środków, w tym np. strony internetowej, Czytelnicy „Niedzieli” znajdą co tydzień zarówno informacje dokumentujące przebieg Nawiedzenia, jak też zachęcające do duchowych przygotowań w kolejnych parafiach.

- Czy, nawiązując do słów bp. Teodora Kubiny, założyciela „Niedzieli”, można powiedzieć, że „Niedziela” będzie teraz spełniać szczególną rolę dodatkowego wikariusza w parafii przyjmującej Maryję w kopii Cudownego Obrazu oraz sufragana Księdza Biskupa?

- Wiem, że Ksiądz Infułat bardzo lubi powracać do tego powiedzenia bp. Kubiny o dodatkowym wikariuszu. Potwierdzam, że już teraz „Niedziela” spełnia w naszej diecezji rolę istotną. Bardzo się jednak ucieszę, gdy zauważę, że jeszcze wzrasta to oddziaływanie, i tego życzę naszej redakcji. Zapewniam też, że redakcja naszej diecezjalnej edycji jest już do Nawiedzenia przygotowana. Ufam, że będzie to owocne przygotowanie.