Odpowiedzialność to jedna z najważniejszych wartości, które przyświecają rodzicom wychowującym dzieci. Warto uczyć jej już od najmłodszych lat. Aby się to udało, trzeba uważać, aby nie stać się rodzicem autokratycznym, który niczym wojskowy cały czas mówi dziecku, co ma robić, lub nadopiekuńczym, który rozwiązuje za nie wszystkie problemy.

Oto pięć wskazówek pomocnych w drodze do uczenia dziecka odpowiedzialności:

1. Własny przykład – nie jest tajemnicą, że dzieci są świetnymi obserwatorami dorosłych, szczególnie rodziców. Jeśli zatem chcemy, aby nauczyły się odpowiedzialności, powinniśmy dawać przykład tej odpowiedzialności na co dzień. Jeśli np. obiecamy dziecku, że coś zrobimy, to musimy mieć świadomość, jak ważne jest dotrzymanie danego słowa.

2. Obowiązki – jednym z najskuteczniejszych sposobów nauki odpowiedzialności jest włączanie pociech do obowiązków domowych. Warto czynić to od najmłodszych lat, od najprostszych czynności zbierania po sobie zabawek, do coraz bardziej wymagających. Należy pamiętać, żeby prace domowe były dostosowane do wieku i predyspozycji dziecka, ale też aby były bezpieczne. Rodzice powinni rozdzielać obowiązki między siebie, aby nie było np. sytuacji, kiedy jedno z nich bierze na siebie wszystkie prace domowe.

3. Opieka nad rodzeństwem – zajmowanie się młodszym rodzeństwem jest szkołą odpowiedzialności, miłości, szacunku, troski, opiekuńczości, komunikacji itp. Oczywiście, należy być ostrożnym i nie zrzucać obowiązku całej opieki na starsze rodzeństwo.

Zwolenników i przeciwników ma pomysł kupowania dziecku zwierzątka, którym ma się ono opiekować. Z jednej strony zajmowanie się pupilem może uczyć odpowiedzialności, z drugiej – zwierzę nie jest zabawką, na której można eksperymentować.

4. Decydowanie o sobie – warto dać dziecku możliwość podejmowania decyzji, ze świadomością, że część z nich będzie błędnych. Swobodę w podejmowaniu decyzji trzeba dostosować do stopnia dojrzałości pociechy.

5. Pozwolenie na porażki – nie obawiaj się sytuacji, w której dziecko będzie musiało się zmierzyć z porażkami, daj mu szansę na radzenie sobie z nimi.

Warto pamiętać, że zarówno unikanie uczenia się odpowiedzialności, jak i obarczanie dziecka nadmierną odpowiedzialnością nie pomogą w wychowaniu odpowiedzialnego człowieka.