Jeżeli dziecko ma ważny swój dokument tożsamości, służby graniczne nie ingerują, pod czyją opieką wyjeżdża. Jest to wyłącznie sprawa opiekunów, komu powierzą pieczę nad dzieckiem. - Nie ma żadnych przepisów, które obligowałyby wyjeżdżających z dziećmi do posiadania dodatkowych zaświadczeń, pozwoleń, np. współmałżonka - wyjaśnia ppłk SG Cezary Zaborski, rzecznik prasowy Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby rodzice takie oświadczenie napisali, wysyłając dziecko z kimś z rodziny.
Młodsze i starsze dzieci wyjeżdżające za granicę muszą się legitymować własnym paszportem lub dowodem osobistym, który wystarcza do poruszania się w strefie Schengen. Nie ma już takiej możliwości, aby dziecko zostało wpisane do paszportu któregoś z rodziców.
Od kilku lat, zgodnie z unijnym prawem, Polaków obowiązują paszporty biometryczne. Biometryka pozwala na identyfikację na podstawie niepowtarzalnych cech fizycznych, np. tęczówki oka czy linii papilarnych. W przypadku paszportu jest to zdjęcie twarzy, które wykonywane jest według ściśle określonych zasad, oraz odciski palców.
Dzieci, które nie ukończyły 5 lat, nie muszą posiadać paszportów biometrycznych, ponieważ zrobienie takiemu małemu dziecku zdjęcia spełniającego wszystkie wymogi mogłoby być niemożliwe. Dlatego dzieciom tym wyrabia się paszport tymczasowy, który jest ważny jedynie 12 miesięcy.
W przypadku małego dziecka przy składaniu wniosku konieczna jest obecność obojga rodziców. Dziecko nie musi być przy tym obecne.
Jeżeli jedno z rodziców nie może stawić się w urzędzie, wówczas musi wyrazić zgodę na piśmie i potwierdzić ją u notariusza w jakimkolwiek urzędzie paszportowym.
Ojciec lub matka, którzy przebywają za granicą, mogą swoją zgodę potwierdzić w polskim konsulacie. Takie formalności nie są wymagane, gdy sąd odebrał jednemu z rodziców prawo do decydowania w tej sprawie.
Do wniosku trzeba dołączyć dwie fotografie dziecka. Paszport biometryczny dla dziecka ważny jest 5 lat. Gotowy dokument odbierają rodzice, chyba że dziecko ma ukończone 13 lat. Wtedy jego obecność jest wymagana w urzędzie. Wyrobienie dokumentu kosztuje 30 zł. Na paszport czeka się około jednego miesiąca.
Dopiero po ukończeniu 13 lat można otrzymać paszport ważny 10 lat.
Jeżeli planuje się podróż z dzieckiem do któregoś z państw Unii Europejskiej, można się udać tam tylko z dowodem osobistym. Dokument ten wyrabia się także nieletniemu. W przypadku dzieci, które ukończyły 13 lat, przy składaniu wniosku może być obecny tylko jeden rodzic. Jeżeli pociecha jest młodsza, wówczas muszą stawić się oboje rodzice i nie ma możliwości przedstawienia pisemnej zgody drugiego opiekuna.