Reklama

Patriotyczne tradycje w Zawierciu

Płomień, który płonie...

Niedziela częstochowska 45/2002

I rocznica wybuchu II wojny światowej stała się dniem tragedii dla członków Pierwszej Tajnej Samorządowej Patriotycznej Organizacji Zawiercia pod nazwą "Płomień". Dla aresztowanych rozpoczęła się długa droga męczeństwa przez przesłuchania, sądy, więzienia, wyroki, obozy koncentracyjne. Większość młodych, zdolnych i odważnych ludzi zginęła. Uznano ich za zdrajców, szczególnie opornych i wysoce szkodliwych dla Rzeszy niemieckiej. Jednak pamięć nie umarła, przeciwnie - wciąż żyje w świadomości rodaków z Zawiercia. Tradycją stały się już uroczyste Eucharystie w intencji bohaterskich męczenników, a także w intencji żyjących byłych więźniów, którzy doświadczyli dramatu wojny i są dla potomnych żywym świadectwem okrutnych dni.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W hołdzie rodakom

Od 1946 r., 18 września odprawiane są Msze św. za pomordowanych. Ich inicjatorem była seniorka rodzin ofiar, K. Brzozowska, która przy współpracy innych osób sporządziła listę imion i nazwisk zamordowanych członków organizacji "Płomień". Przez 22 lata Eucharystie sprawowane były w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu. Od roku 1968 Msze św. w intencji poległych odprawiane są w kościele św. Maksymiliana Marii Kolbego w Zawierciu-Borowym Polu. Tegoroczną sprawował i słowo Boże wygłosił proboszcz zawierciańskiej wspólnoty, ks. prał. Jan Duda. Kaznodzieja przypomniał słowa Świętego Patrona, który w roku 1922, w liście adresowanym do jednego z mieszkańców Zawiercia, napisał: "Zawiercie potrzebuje modlitwy, bo Zawiercie jest miejscem walki o byt, o jutro, a macie to czynić z Niepokalaną Maryją".
Na uroczystość patriotyczną przybyli więźniowie obozów koncentracyjnych wraz ze swoimi rodzinami, dyrekcja i grono nauczycielskie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Zawierciu. Oprawę liturgiczną Mszy św. przygotowali uczniowie zawierciańskiego "ekonomika", którzy w skupieniu i z wielką powagą przywoływali podczas Apelu Poległych nazwiska i imiona pomordowanych rodaków. Ksiądz Proboszcz wyraził ogromną radość i uznanie z faktu, że zawierciańska młodzież pod kierunkiem swojej katechetki potrafi pięknie, starannie i rzetelnie przygotować tak ważną uroczystość. "Nadaliście jej charakter i mam nadzieję, że będziecie świadczyć i przekazywać następnym pokoleniom to, co zasłyszeliście i przeżyliście"- podkreślał ks. Jan Duda.
Warto zaznaczyć, iż historia "Płomienia" nie jest młodzieży tej szkoły nieznana, choćby ze względu na fakt istnienia w niej ściany pamięci, o którą z wielką troską dbają profesorowie i uczniowie. Każdego roku dyr. Halina Brzękowska przypomina gronu o nadchodzących uroczystościach i o obowiązkach szkoły stąd wynikających. Zarówno profesorowie, jak i młodzież chętnie zgłaszają gotowość podjęcia przygotowań. Zespół Szkół Ekonomicznych sprawuje też opiekę nad tablicą pamiątkową z nazwiskami osób straconych w Berlinie, która ufundowana została przez społeczność miasta i umieszczona na budynku byłej Szkoły Handlowej jako hołd dla ofiar bohaterskiego zrywu mieszkańców Zawiercia w walce o wolność Ojczyzny.

Z kart historii

Historia "Płomienia" ściśle wiąże się z osobą Wacława Chrzanowskiego (1901-1942), który w roku 1934 założył Szkołę Handlową Stowarzyszenia Kupców Polskich w Zawierciu i został jej pierwszym dyrektorem. We wrześniu 1939 r. dzięki jego staraniom szkoła jako jedyna nie została zamknięta przez Niemców. Zarówno Dyrektor, jak i całe grono pedagogiczne pracę w szkole traktowali jako patriotyczny nakaz. Nauczyciele w konspiracji uczyli historii oraz języka polskiego. Młodzież była chroniona przed wywiezieniem, biedniejsi uczniowie korzystali z pomocy społecznej. W połowie października 1939 r. powstała w szkole pierwsza patriotyczna organizacja pod nazwą "Płomień" z redakcją gazety o tej samej nazwie. Bodźcem do jej założenia był kolportaż konspiracyjnej prasy z Sosnowca Nasze sprawy, organizowany przez zawierciańskie harcerki. Siedzibą organizacji był budynek Szkoły Handlowej przy ul. Kościuszki (obecnie drukarnia). Głównym organizatorem i szefem "Płomienia" był dyr. Wacław Chrzanowski w ścisłej współpracy z prof. Stanisławem Czaplą i Edmundem Nowackim - studentem prawa, bratem sekretarki szkoły Janiny Nowackiej, również zaangażowanej w pracę organizacji. Zadaniem Płomienia była walka z niemieckim okupantem poprzez bojkot, sabotaż i wzajemną pomoc. Jednym z narzędzi tej walki było pismo Płomień. Do współpracy włączyły się aktywnie rodziny członków " Płomienia" . Oddanymi pracownikami gazety byli m.in. niepełnoletni absolwenci i uczniowie Szkoły Handlowej: F. Bereza, J. Grzybczyk , R. Wójcik, Z. Piotrowski, H. Markowski i inni. Z Płomieniem współpracowały młodziutkie absolwentki i uczennice I Liceum Ogólnokształcącego im. S. Żeromskiego w Zawierciu z prof. Urszulą Leszczyńską. Pismo docierało do okolicznych miejscowości - Myszkowa, Kromołowa, Łaz, Wysokiej, Sosnowca, a nawet do Guberni - Kroczyce, Sokolniki. W rysie monograficznym czytamy, że "szkoła zdała ten najtrudniejszy egzamin patriotyczny, była bowiem pierwszą i jedyną szkołą na terenie miasta i powiatu, która w sposób zdecydowany i zorganizowany przeciwstawiła się okupantowi, szkołą, w której z patriotycznych iskier rozniecony został płomień walki o niepodległość Polski".

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2002-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Mistrzostwa Polski Księży w Futsalu - dzień 1

2026-04-17 18:39
Reprezentacja Księży Archidiecezji Wrocławskiej w Futsalu

ks. Łukasz Romańczuk

Reprezentacja Księży Archidiecezji Wrocławskiej w Futsalu

Bielsko-Biała: Zakończyły się zmagania grupowe w ramach Mistrzostw Polski Księży w Piłce Nożnej Halowej. W grupie B zagrali księża z Archidiecezji Wrocławskiej.

Więcej ...

Jak wybrać liceum, żeby nie zgubić siebie? – między rankingiem a powołaniem

2026-04-17 20:50
Andrzej Sosnowski

Red.

Andrzej Sosnowski

Wiosna. Czas, w którym przyroda budzi się do życia, a uczniowie klas ósmych… zaczynają powoli tracić sen. W teorii to moment nadziei i nowych początków. W praktyce – sezon rekrutacyjny. Słowo brzmi niewinnie, ale kryje w sobie napięcie, presję i pytanie, które – choć zadawane czternastolatkom – brzmi niemal jak egzystencjalny wybór dorosłego człowieka: jakie liceum wybrać?

Więcej ...

Papież Leon XIV na liście stu najbardziej wpływowych osób magazynu „Time”

2026-04-18 15:29

Vatican Media

Papież Leon XIV znalazł się na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi świata magazynu „Time”. Wybór Amerykanina na papieża był „punktem zwrotnym w historii Kościoła rzymskokatolickiego”, napisał legendarny hollywoodzki reżyser Martin Scorsese w okolicznościowym artykule. Przyznał, że ze strony nowej głowy Kościoła oczekuje świeżych impulsów, w tym również większego udziału świeckich w kierowaniu Kościołem.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna do św. Wojciecha

Wiara

Nowenna do św. Wojciecha

W dobie sztucznej inteligencji papież przypomina:...

Kościół

W dobie sztucznej inteligencji papież przypomina:...

Hiszpania przygotowuje się na wizytę papieża. Znane są...

Kościół

Hiszpania przygotowuje się na wizytę papieża. Znane są...

Liban: Ponad 2 tysiące ofiar działań zbrojnych. Wśród...

Świat

Liban: Ponad 2 tysiące ofiar działań zbrojnych. Wśród...

Śp. Jacek Magiera: Najważniejsze decyzje podejmowałem na...

Wiara

Śp. Jacek Magiera: Najważniejsze decyzje podejmowałem na...

Święto Miłosierdzia Bożego - jak uzyskać odpust...

Wiara

Święto Miłosierdzia Bożego - jak uzyskać odpust...

Węgry/ Wyniki wyborów parlamentarnych po podliczeniu 15...

Wiadomości

Węgry/ Wyniki wyborów parlamentarnych po podliczeniu 15...

Modlitwa do Maryi, Królowej Pokoju

Wiara

Modlitwa do Maryi, Królowej Pokoju

Osiem słów Zmartwychwstałego:

Wiara

Osiem słów Zmartwychwstałego: "Weźmijcie Ducha...