Reklama

Patriotyczne tradycje w Zawierciu

Płomień, który płonie...

Niedziela częstochowska 45/2002

I rocznica wybuchu II wojny światowej stała się dniem tragedii dla członków Pierwszej Tajnej Samorządowej Patriotycznej Organizacji Zawiercia pod nazwą "Płomień". Dla aresztowanych rozpoczęła się długa droga męczeństwa przez przesłuchania, sądy, więzienia, wyroki, obozy koncentracyjne. Większość młodych, zdolnych i odważnych ludzi zginęła. Uznano ich za zdrajców, szczególnie opornych i wysoce szkodliwych dla Rzeszy niemieckiej. Jednak pamięć nie umarła, przeciwnie - wciąż żyje w świadomości rodaków z Zawiercia. Tradycją stały się już uroczyste Eucharystie w intencji bohaterskich męczenników, a także w intencji żyjących byłych więźniów, którzy doświadczyli dramatu wojny i są dla potomnych żywym świadectwem okrutnych dni.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W hołdzie rodakom

Od 1946 r., 18 września odprawiane są Msze św. za pomordowanych. Ich inicjatorem była seniorka rodzin ofiar, K. Brzozowska, która przy współpracy innych osób sporządziła listę imion i nazwisk zamordowanych członków organizacji "Płomień". Przez 22 lata Eucharystie sprawowane były w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu. Od roku 1968 Msze św. w intencji poległych odprawiane są w kościele św. Maksymiliana Marii Kolbego w Zawierciu-Borowym Polu. Tegoroczną sprawował i słowo Boże wygłosił proboszcz zawierciańskiej wspólnoty, ks. prał. Jan Duda. Kaznodzieja przypomniał słowa Świętego Patrona, który w roku 1922, w liście adresowanym do jednego z mieszkańców Zawiercia, napisał: "Zawiercie potrzebuje modlitwy, bo Zawiercie jest miejscem walki o byt, o jutro, a macie to czynić z Niepokalaną Maryją".
Na uroczystość patriotyczną przybyli więźniowie obozów koncentracyjnych wraz ze swoimi rodzinami, dyrekcja i grono nauczycielskie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Zawierciu. Oprawę liturgiczną Mszy św. przygotowali uczniowie zawierciańskiego "ekonomika", którzy w skupieniu i z wielką powagą przywoływali podczas Apelu Poległych nazwiska i imiona pomordowanych rodaków. Ksiądz Proboszcz wyraził ogromną radość i uznanie z faktu, że zawierciańska młodzież pod kierunkiem swojej katechetki potrafi pięknie, starannie i rzetelnie przygotować tak ważną uroczystość. "Nadaliście jej charakter i mam nadzieję, że będziecie świadczyć i przekazywać następnym pokoleniom to, co zasłyszeliście i przeżyliście"- podkreślał ks. Jan Duda.
Warto zaznaczyć, iż historia "Płomienia" nie jest młodzieży tej szkoły nieznana, choćby ze względu na fakt istnienia w niej ściany pamięci, o którą z wielką troską dbają profesorowie i uczniowie. Każdego roku dyr. Halina Brzękowska przypomina gronu o nadchodzących uroczystościach i o obowiązkach szkoły stąd wynikających. Zarówno profesorowie, jak i młodzież chętnie zgłaszają gotowość podjęcia przygotowań. Zespół Szkół Ekonomicznych sprawuje też opiekę nad tablicą pamiątkową z nazwiskami osób straconych w Berlinie, która ufundowana została przez społeczność miasta i umieszczona na budynku byłej Szkoły Handlowej jako hołd dla ofiar bohaterskiego zrywu mieszkańców Zawiercia w walce o wolność Ojczyzny.

Z kart historii

Historia "Płomienia" ściśle wiąże się z osobą Wacława Chrzanowskiego (1901-1942), który w roku 1934 założył Szkołę Handlową Stowarzyszenia Kupców Polskich w Zawierciu i został jej pierwszym dyrektorem. We wrześniu 1939 r. dzięki jego staraniom szkoła jako jedyna nie została zamknięta przez Niemców. Zarówno Dyrektor, jak i całe grono pedagogiczne pracę w szkole traktowali jako patriotyczny nakaz. Nauczyciele w konspiracji uczyli historii oraz języka polskiego. Młodzież była chroniona przed wywiezieniem, biedniejsi uczniowie korzystali z pomocy społecznej. W połowie października 1939 r. powstała w szkole pierwsza patriotyczna organizacja pod nazwą "Płomień" z redakcją gazety o tej samej nazwie. Bodźcem do jej założenia był kolportaż konspiracyjnej prasy z Sosnowca Nasze sprawy, organizowany przez zawierciańskie harcerki. Siedzibą organizacji był budynek Szkoły Handlowej przy ul. Kościuszki (obecnie drukarnia). Głównym organizatorem i szefem "Płomienia" był dyr. Wacław Chrzanowski w ścisłej współpracy z prof. Stanisławem Czaplą i Edmundem Nowackim - studentem prawa, bratem sekretarki szkoły Janiny Nowackiej, również zaangażowanej w pracę organizacji. Zadaniem Płomienia była walka z niemieckim okupantem poprzez bojkot, sabotaż i wzajemną pomoc. Jednym z narzędzi tej walki było pismo Płomień. Do współpracy włączyły się aktywnie rodziny członków " Płomienia" . Oddanymi pracownikami gazety byli m.in. niepełnoletni absolwenci i uczniowie Szkoły Handlowej: F. Bereza, J. Grzybczyk , R. Wójcik, Z. Piotrowski, H. Markowski i inni. Z Płomieniem współpracowały młodziutkie absolwentki i uczennice I Liceum Ogólnokształcącego im. S. Żeromskiego w Zawierciu z prof. Urszulą Leszczyńską. Pismo docierało do okolicznych miejscowości - Myszkowa, Kromołowa, Łaz, Wysokiej, Sosnowca, a nawet do Guberni - Kroczyce, Sokolniki. W rysie monograficznym czytamy, że "szkoła zdała ten najtrudniejszy egzamin patriotyczny, była bowiem pierwszą i jedyną szkołą na terenie miasta i powiatu, która w sposób zdecydowany i zorganizowany przeciwstawiła się okupantowi, szkołą, w której z patriotycznych iskier rozniecony został płomień walki o niepodległość Polski".

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2002-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Watykańskie finanse 2025: kapitał własny wzrósł, zmalał zysk operacyjny

2026-07-31 13:57

Agata Kowalska

Administracja Dóbr Stolicy Apostolskiej (APSA), pełniąca rolę centralnego urzędu finansowego i budżetowego, a także banku centralnego Watykanu, opublikowała raport za ubiegły rok. Kapitał własny wzrósł o niemal 90 mln euro do blisko 2,7 mld, a zysk operacyjny zmalał blisko trzykrotnie - informuje Vatican News.

Więcej ...

Oświadczenie Biskupa Bydgoskiego w sprawie dzwonów w kościele parafialnym Świętej Trójcy

2026-07-31 10:29

Adobe Stock

Biskup Bydgoski Krzysztof Włodarczyk zabrał głos w sprawie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dotyczącego bicia dzwonów w parafii Świętej Trójcy w Bydgoszczy. W wydanym oświadczeniu podkreśla gotowość do współpracy z władzami miasta, wskazuje na potrzebę poszanowania obowiązujących przepisów, a jednocześnie zwraca uwagę na brak rozwiązań prawnych uwzględniających religijne, historyczne i kulturowe znaczenie dzwonów kościelnych.

Więcej ...

Prezydent oczekuje od rządu szczegółowego raportu po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej

2026-08-01 07:18
Karol Nawrocki

PAP/Radek Pietruszka

Karol Nawrocki

Prezydent Karol Nawrocki oczekuje od rządu szczegółowego raportu po incydencie w Tarnawie-Kolonii, gdzie w czwartek rano spadł rosyjski pocisk – powiedział w piątek rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Ministerstwo Sprawiedliwości: kościelna Komisja ds....

Wiadomości

Ministerstwo Sprawiedliwości: kościelna Komisja ds....

Mediugorje: Zatrzymany Polak przyznał się do winy i...

Wiadomości

Mediugorje: Zatrzymany Polak przyznał się do winy i...

Jakie są kazania na Mszy świętej trydenckiej?

Niedziela Świdnicka

Jakie są kazania na Mszy świętej trydenckiej?

Liturgiści przestrzegają przed automatyzmem i...

Kościół

Liturgiści przestrzegają przed automatyzmem i...

Medjugorie: Polak aresztowany za profanacje i podpalenie

Kościół

Medjugorie: Polak aresztowany za profanacje i podpalenie

Medjugorie: Wielka i skandaliczna profanacja figury Matki...

Kościół

Medjugorie: Wielka i skandaliczna profanacja figury Matki...

Papież Leon XIV przyznaje polskiej parafii wyjątkowe...

Niedziela Świdnicka

Papież Leon XIV przyznaje polskiej parafii wyjątkowe...

Nowenna do św. Marty o pomoc w sprawach trudnych

Wiara

Nowenna do św. Marty o pomoc w sprawach trudnych

Nowenna do św. Jana Marii Vianney’a

Wiara

Nowenna do św. Jana Marii Vianney’a