Reklama

Na cmentarnych ścieżkach

Nekropolie w Żninie

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W Żninie na Pałukach znajdują się dwa cmentarze rzymskokatolickie: jeden przy ul. 700-lecia, administrowany przez parafię pw. św. Floriana, oraz drugi, starszy należący do parafii pw. św. Marcina przy ul. Pałuckiej.

Cmentarz przy ul. 700-lecia założony został na początku XIX w. i zajmuje powierzchnię 3,76 ha.

Przed bramą wejściową, w 100. rocznicą Wiosny Ludów, Koło Związku Powstańców Wielkopolskich w Żninie wystawiło bohaterom walk o wolność i niepodległość z 1848 r. figurę Matki Bożej. Opiekę nad figurą sprawują uczniowie Szkoły Podstawowej nr 6 w Żninie.

Już od bramy wejściowej cmentarza, w centralnej jego części, widoczny jest obelisk z piaskowca, zwieńczony metalowym krzyżem z 1825 r. Za nim, na końcu alei, wzniesiono grobowiec-mauzoleum, na którym umieszczono napis "Cześć i chwała Bohaterom" oraz tablice, na której widnieje 16 nazwisk rodaków poległych w powstaniu styczniowym i wielkopolskim. W pobliżu, po prawej stronie, znajduje się kwatera z figurą Matki Bożej z 1996 r. Pochowano tu siostry Służebniczki Najświętszej Maryi Panny wraz z przełożoną Zgromadzenia Generalnego M. Alojzą Dobczyńską (1902-49).

Z najstarszych nagrobków z drugiej połowy XIX w. zachowało się osiemnaście. Charakterystyczną architekturę z tego okresu przedstawiają kaplice-grobowe rodzin: Frankowskich i Tschierse, Grajkowskich, Jączyńskich i Siuchmińskich, Kneichidów, Pasche, Płazolskich, Rogalińskich i Helińskich, Żwielskich oraz Rychlewskich. Ten ostatni, wolno stojący grobowiec, wyróżnia się wystrojem ludowym. Nad jego wejściem w 1992 r. syn Janusz umieścił tablicę informacyjną poświęconą swemu ojcu por. Kazimierzowi Rychlewskiemu (1885-1942), komendantowi żnińskiego oddziału powstania wielkopolskiego - w 40. rocznicę stracenia w obozie zagłady Mauthausen, za wskazanie mu drogi: jak żyć?

Na uwagę zasługuje także grobowiec-kaplica z początku wieku, należący do Smorawskich - zasłużonych dla Żnina i Pałuk, lekarzy społeczników. Dobrze prezentuje się grobowiec, pokryty imitacją cegły, Marianny Januszewskiej (zm. 1968) oraz murowany otynkowany Smorawskich i Nyków.

Na żnińskiej nekropolii spoczęło wielu zasłużonych obywateli Pałuk i jej stolicy. Wśród nich znalazł się, pochowany w rodzinnym grobowcu, Alfred Krzycki (1909-64), drukarz i wydawca Ilustrowanego Kuriera Pałuckiego. Są nagrobki: znanego artysty malarza, portrecisty i pejzażysty, Tadeusza Małachowskiego (zm. 1987), browarnika Zygmunta Zgorzelewicza, dziennikarza i żołnierza AK Stanisława Czabańskiego ( zm. 1995), lekarza Andrzeja Hoffmana (zm. 1991), kustosza Muzeum Elżbiety z Hernetów Żurawskiej (1927-97), zasłużonej dla krajoznawstwa polskiego Janiny z Ziętaków Balskiej (1913-97) i wielu innych.

Na mogile literatki Wandy z Niedziałkowskich Dobaczewskiej umieszczono płytę z szarego granitu z atrybutem zawodowym - otwartą książką. Do zasłużonych pedagogów, którzy znaleźli tu wieczny spoczynek, należy niewątpliwie małżeństwo Piotrowskich: Roman (zm. 1971) i Jadwiga ( zm. 1968). Ciekawy plastycznie nagrobek, w formie pulpitu dyrygenckiego i harfy, postawił Chór im. Moniuszki "tym, którzy odeszli i tym, którzy odejdą" - daty 1909-94. Swoją formą od pozostałych wyróżnia się jeszcze nagrobek ze stelą w kształcie piszczałek organowych na mogile rodziny Piwkowskich.

Uwagę zwraca także granitowa figura Chrystusa: na grobie Aleksandra Jagodzińskiego, żołnierza ruchu oporu straconego w 1942 r. w berlińskim więzieniu, na nagrobku z czarnego marmuru u Władysława i Kunegundy Brzezińskich oraz u Stanisławskich. Na kilku grobach umieszczono figurę Matki Bożej. Swoistą architekturę prezentuje nagrobek Juliana (zm. 1910) i Franciszki (zm. 1907) Pławińskich - kolumna z tablicą inskrypcyjną w obejściu z granitu i artystycznie kutego łańcucha. Jest też nagrobek-głaz kamienny z mosiężnymi literami u Heleny Smorowskiej (zm. 1965) i Wandy Hoffmanowej (zm. 1968), matki lekarza Andrzeja.

Pogrążeni w żalu rodzice, którzy nie mogli pogodzić się z odejściem ukochanych pociech, pożegnali je marmurowymi sercami; widzimy je u Marylki i Krzysia Pawłowiczów oraz miesięcznego Sebastiana Pawlika. We wspólnej mogile z rodzicami pochowana została zmarła w powstaniu warszawskim, Maria Piotrowska, porucznik AK. Jedna z inskrypcji nagrobkowych informuje, że spoczął tu więzień obozu jenieckiego w Woldenbergu, kapitan Jan Curzytek, którego w 1951 r. na wieczny spoczynek odprowadzało tysiące mieszkańców stolicy Pałuk. Na tym cmentarzu jest też nagrobek postawiony na mogile 15. żołnierzy Armii Czerwonej, poległych w Żninie w 1945 r. Obok swoich wiernych parafian spoczęli ich duszpasterze, a wśród nich: proboszcz ks. Ludwik Hoffmann ( zm. 1940) - płyta z wykonaną w białym marmurze płaskorzeźbą przedstawiającą insygnia władzy kościelnej, ks. Jan (zm. 1977) i ks. prob. Wszednia Edmund Zdrojewski, ks. Stanisław Posadzy (zm. 1922), pochowany obok swoich rodziców ks. Stanisław Cynakowski (zm. 1932) i długoletni więzień obozu koncentracyjnego w Dachau ks. Tomasz Seweryn (1914-98) .

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2000-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Jarosław: atak nożownika na terenie opactwa

2026-09-24 11:52

Adobe Stock

W czwartek przed południem na ul. Benedyktyńskiej w Jarosławiu na Podkarpaciu 31-letni mężczyzna ranił nożem czerech mężczyzn i kobietę. Sprawca został zatrzymany, poszkodowani trafili do szpitala.

Więcej ...

Komunikat abp. Adam Szala ws. wydarzeń w Jarosławiu

2026-09-24 21:01

Episkopat News

Módlmy się w intencji zmarłego ks. Stanisława i rodzinę pogrążoną w żałobie, polecajmy chorych przebywających w szpitalach, wszystkich poszkodowanych wraz z rodzinami oraz mieszkańców Jarosławia i okolic. Prośmy o dar pokoju, jedności i braterstwa, o opamiętanie dla tych, którzy zechcą wykorzystywać ludzkie dramaty dla własnych korzyści czy podżegają do nienawiści - napisał w komunikacie metropolita przemyski abp Adam Szal, odnosząc się do ataku nożownika, jaki miał miejsce w czwartek w Jarosławiu.

Więcej ...

Prezydent Macron do Leona XIV: francuska laickość nie oznacza zaprzeczenia religii

2026-09-25 13:10

PAP/EPA/BENOIT TESSIER / POOL

Prezydent Francji Emmanuel Macron, witając w piątek, 25 września papieża Leona XIV w Pałacu Elizejskim wskazał na pokój i obronę godności człowieka jako wspólne zadanie Francji i Kościoła. Podkreślił, że w świecie ogarniętym wojnami i gwałtowną rewolucją technologiczną nie można dopuścić do podporządkowania człowieka przemocy, niesprawiedliwości ani technologii.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Jarosław: atak nożownika na terenie opactwa

Wiadomości

Jarosław: atak nożownika na terenie opactwa

Hiszpania: konsekrowane hostie rozrzucone na placu miejskim

Kościół

Hiszpania: konsekrowane hostie rozrzucone na placu miejskim

Oglądaj NA ŻYWO z USA beatyfikację abp. Fultona Sheena z...

Kościół

Oglądaj NA ŻYWO z USA beatyfikację abp. Fultona Sheena z...

Śmierć jednej z osób zaatakowanych w jarosławskim...

Wiadomości

Śmierć jednej z osób zaatakowanych w jarosławskim...

Zmarł ks. Wojciech Drab. Tragiczny wypadek motocyklowy

Niedziela Świdnicka

Zmarł ks. Wojciech Drab. Tragiczny wypadek motocyklowy

Nowenna do św. Michała Archanioła

Wiara

Nowenna do św. Michała Archanioła

19 września 2026r. powtórzył się cud św. Januarego!

Wiara

19 września 2026r. powtórzył się cud św. Januarego!

Nowenna do św. Ojca Pio

Wiara

Nowenna do św. Ojca Pio

Ksiądz potrącony przez motocyklistę - pilna prośba o...

Kościół

Ksiądz potrącony przez motocyklistę - pilna prośba o...