Reklama

Patronka ułanów

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Przedstawiona na fotografii statua Najświętszej Maryi Panny znajduje się w kaplicy Sióstr Niepokalanek w Szymanowie. Pochodzi ona z Jazłowca na Podolu.

Zgromadzenie Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny zostało założone w roku 1854 w Rzymie przez Józefę Karską i bł. Marcelinę Darowską przy współudziale o. Hieronima Kajsiewicza, zmartwychwstańca. Zadaniem Zgromadzenia było (i jest nadal) przede wszystkim wychowanie i wykształcenie młodych Polek - przyszłych żon, matek i obywatelek.

W roku 1863 siostry przeniosły się z Rzymu do Jazłowca, położonego na terenie ówczesnej Galicji. Odbudowały tam zrujnowany zamek, który stał się domem macierzystym Zgromadzenia. Dwadzieścia lat później Tomasz Oskar Sosnowski, zamieszkały w Rzymie jeden z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy XIX stulecia, wyrzeźbił w białym marmurze kararyjskim figurę Najświętszej Maryi Panny do kaplicy w Jazłowcu. Artysta wykonał kilka takich posągów (jeden z nich znajduje się w Burakowie koło Łomianek, pisała o nim kiedyś Niedziela Warszawska), lecz żaden z nich nie zasłynął takimi łaskami jak statua Matki Bożej Jazłowieckiej. Figurę poświęcił sługa Boży abp Zygmunt Feliński, wygnany przez władze carskie z archidiecezji warszawskiej.

Dla historii kultu Matki Bożej Jazłowieckiej duże znaczenie ma trzydniowa bitwa pod Jazłowcem (11-13 lipca 1919 r.), zakończona zwycięstwem 14 Pułku Ułanów utworzonego przez mjr. Konstantego Plisowskiego z Polaków służących wcześniej w różnych pułkach kawalerii armii rosyjskiej. Po wspomnianej bitwie oddział przyjął nazwę 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, a Maryję Niepokalaną obrał na swoją Patronkę, przypisując odniesione zwycięstwo Jej opiece. Za postawę podczas wojny polsko-bolszewickiej pułk został odznaczony jako jeden z pięciu pułków jazdy polskiej Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

W okresie międzywojennym 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich stacjonował we Lwowie. Każdego roku 8 października, czyli w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, udawała się ze Lwowa do Jazłowca delegacja ułanów z oficerem na czele i meldowała się tam przełożonej klasztoru. Odbywało się to na pamiątkę konnej pielgrzymki por. Władysława Nowackiego (był on autorem pieśni do Matki Bożej Jazłowieckiej, poległ jako major we wrześniu 1939 r.), który 8 grudnia 1927 r., w mundurze z pamiętnej bitwy, przyjechał ze Lwowa do Jazłowca. Istniał również inny zwyczaj: medaliki z wizerunkiem Najświętszej Maryi Panny Jazłowieckiej, wręczane przez siostrę przełożoną ułanom.

Wielką cześć dla Matki Bożej Jazłowieckiej żywił także 9 Pułk Ułanów Małopolskich, który stacjonował w Czortkowie, a potem w Trembowli, czyli dość blisko Jazłowca. Ostatnimi przedwrześniowymi dowódcami tego pułku byli: płk Tadeusz Komorowski (późniejszy generał " Bór", komendant główny Armii Krajowej i Naczelny wódz) oraz ppłk dypl. Klemens Rudnicki (późniejszy dowódca 1 Dywizji Pancernej).

W maju 1939 r. Ojciec Święty Pius XII wyraził zgodę na koronację figury Matki Bożej Jazłowieckiej. Była to odpowiedź na prośbę przestawioną Stolicy Apostolskiej, podpisaną przez ponad 30 tys. osób, m.in. nuncjusza apostolskiego w Polsce, kardynałów i biskupów polskich i zagranicznych, marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, przedstawicieli duchowieństwa, władz państwowych i wojska, Siostry Niepokalanki oraz oficerów i żołnierzy 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich. Koronacji dokonał 9 lipca 1939 r., na niespełna dwa miesiące przed wybuchem II wojny światowej, Prymas Polski August kard. Hlond. Korona Matki Bożej Jazłowieckiej jest dość nietypowa, ma bowiem kształt diademu z podwójnej złotej obręczy rozwijającej się w gwiazdę.

14 Pułk Ułanów Jazłowieckich i 9 Pułk Ułanów Małopolskich, należące do Podolskiej Brygady Kawalerii, walczyły we wrześniu 1939 r. w składzie Armii "Poznań", odznaczając się m.in. w słynnej bitwie nad Bzurą. Bohaterską szarżą pod Wólką Węglową przebiły się one z niemieckiego okrążenia do Warszawy. Ówczesny dowódca 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich płk Edward Godlewski był potem aktywnym działaczem konspiracji - m.in. pełnił funkcję komendanta Okręgu Krakowskiego AK. Aresztowany przez Niemców, zginął w obozie Mauthausen. Pułk został odtworzony na Zachodzie jako pułk kawalerii pancernej, istniał również w kraju w szeregach Armii Krajowej (Okręg Lwowski). Po wojnie powstało Koło Pułkowe w Londynie, podobne koło utworzono również we Wrocławiu.

Po II wojnie światowej, gdy Kresy Wschodnie zostały przemocą oddzielone od Rzeczypospolitej, Siostry Niepokalanki musiały opuścić Jazłowiec. Zabrały ze sobą figurę Matki Bożej. Została ona w czerwcu 1946 r. umieszczona w kaplicy klasztoru w Szymanowie w pobliżu Warszawy. W Szymanowie mieści się obecnie dom generalny Zgromadzenia oraz prowadzone przez siostry żeńskie liceum ogólnokształcące. O swej Patronce pamiętają ułani, którzy pielgrzymują nadal do Matki Bożej Jazłowieckiej.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2000-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Św. Charbel - Radykał Bożej Miłości

2026-01-01 21:51
św. Charbel

Vatican Media

św. Charbel

Mówiono o nim, że był jak Księżyc wśród gwiazd. Prowadził niedościgły ascetycznie tryb życia. Jego szczególna zażyłość z Bogiem przejawiała się już za życia, ale najszerzej ujawniła się po śmierci. Dziś jest jednym z najbardziej znanych świętych w Kościele katolickim

Więcej ...

Czy rząd zajmie negatywne stanowisko wobec inicjatywy „Tak dla religii i etyki w szkole”?

2026-01-02 14:05

Adobe Stock/Studio graficzne "Niedzieli"

Czy obywatelski głos w sprawie wychowania dzieci zostanie zignorowany? Jak dowiedziała się Niedziela, Rada Ministrów pracuje nad stanowiskiem wobec obywatelskiego projektu ustawy „Tak dla religii i etyki w szkole”. Z dokumentów krążących w rządzie wynika, że stanowisko to może być negatywne.

Więcej ...

Szwajcaria/ Policja: wśród rannych w pożarze w kurorcie Crans-Montana jest jeden Polak

2026-01-02 16:39
Podczas obchodów Nowego Roku w Crans-Montana w Szwajcarii wybuchł pożar w barze i salonie „Le Constellation

PAP/JEAN-CHRISTOPHE BOTT

Podczas obchodów Nowego Roku w Crans-Montana w Szwajcarii wybuchł pożar w barze i salonie „Le Constellation".

Zidentyfikowano 113 ze 119 osób rannych w pożarze w szwajcarskim kurorcie Crans-Montana, wśród nich jest jeden obywatel Polski - poinformował w piątek komendant policji kantonu Valais Frederic Gisler.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Zmiany zasad pisowni polskiej obowiązujące od 1 stycznia...

Wiadomości

Zmiany zasad pisowni polskiej obowiązujące od 1 stycznia...

Kilku biskupów udzieliło wiernym dyspensy na piątek 2...

Kościół

Kilku biskupów udzieliło wiernym dyspensy na piątek 2...

Ks. prałat Henryk Jagodziński nuncjuszem apostolskim w...

Niedziela Kielecka

Ks. prałat Henryk Jagodziński nuncjuszem apostolskim w...

Najgorsze przestępstwo ludzi Kościoła? Brak...

Wiara

Najgorsze przestępstwo ludzi Kościoła? Brak...

Kard. Ryś przeprowadził zmiany w kurii krakowskiej. Ks....

Kościół

Kard. Ryś przeprowadził zmiany w kurii krakowskiej. Ks....

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Kraków: wiadomo, kto będzie osobistym sekretarzem kard....

Kościół

Kraków: wiadomo, kto będzie osobistym sekretarzem kard....

Polska gospodarzem Taizé 2026/2027!

Kościół

Polska gospodarzem Taizé 2026/2027!

Modlitwa św. Jana Pawła II o pokój

Wiara

Modlitwa św. Jana Pawła II o pokój