Reklama

Pogotowie pamiątek

Niedziela warszawska 8/2009

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Dwaj bracia, młodzi oficerowie, Julek i Janek Kamlerowie brali udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walczyli na froncie ukraińskim. Na początku 1919 r. starszy z braci, Julek, pisze telegram do rodziny, że jest zdrów i cały, że całuje i ściska. Kilka dni później telegram wysyła drugi brat. Informuje rodzinę, że Julek nie żyje, a on wiezie jego ciało do Warszawy. Po dwóch tygodniach ciało dociera do Warszawy, rodzina organizuje pogrzeb, w którym udział bierze Marszałek Józef Piłsudski.
Do dziś zachowały się telegramy, zdjęcia z pogrzebu oraz biało-purpurowa szarfa z wieńca ufundowanego przez Marszałka, z napisem: „Dzielnemu Oficerowi - Wódz Naczelny”. Zachowały się także listy Jana Lechonia do Julka Kamlera (chodzili do tej samej klasy) oraz kilka nieznanych wcześniej wierszy Lechonia napisanych specjalnie dla Julka.
Te pamiątki warszawskiej rodziny Kamlerów znajdują się dziś wśród bogatych już zasobów Pogotowia Archiwalnego przy Ośrodku KARTA w Warszawie (oryginały listów i wierszy Lechonia przekazano do Muzeum Literatury - przyp. aut.).
Pomysł Pogotowia Archiwalnego zrodził się w 2002 r., gdy do Ośrodka KARTA dotarł sygnał, że niszczeją zbiory dzienników należących do Towarzystwa Przyjaciół Pamiętnikarstwa, było ich ponad 200 tys. Leżały na powietrzu, przykryte jedynie folią. Akcja ratunkowa trwała ponad dwa tygodnie. - Na szczęście deszcz spadł dopiero, gdy załadowaliśmy ostatnią ciężarówkę - wspomina Waldemar Michałowski, stanowiący jednoosobową instytucję Pogotowia Archiwalnego KARTY. Przyjmuje zgłoszenia, jest kierowcą karetki, czyli białego mercedesa-busa i co najważniejsze - to on jest odbiorcą, a więc i powiernikiem tych wszystkich, czasem bardzo osobistych, pamiątek.
Pogotowie powstało z konieczności, gdy do Ośrodka coraz częściej zaczęły docierać prośby prywatnych osób o zaopiekowanie się różnymi ciekawymi dokumentami, pamiątkami, zdjęciami. W 2007 r. udało się znaleźć sponsora, co pozwoliło na rozruch, przede wszystkim na rozpropagowanie w całej Polsce akcji ratowania archiwalnych zbiorów.
Przez półtora roku dotarło ponad 200 zgłoszeń z całej Polski. Te warszawskie są obsługiwane niemal natychmiast, natomiast informacje z głębi kraju muszą czasem poczekać.
- Nie lekceważymy żadnych informacji i próśb - mówi Michałowski. - Gdy zgłoszenie nie jest dość precyzyjne, to po prostu muszę pojechać i na miejscu ocenić wartość dokumentów, ale przede wszystkim mam okazję wysłuchać długich, często bardzo sentymentalnych opowieści. Nie mogę tak po prostu pojechać, załadować dokumentów i do widzenia. To są zazwyczaj takie rozmowy, po których czuję się niemal członkiem rodziny tych ludzi.
Pogotowie nie przyjmuje najnowszych pamiątek. W takich sytuacjach zainteresowanych kieruje do archiwum państwowego, które zbiera materiały z lat po 1989 r. Jeśli posiadacz cennych dokumentów nie chce się z nimi rozstać, pogotowie KARTY je po prostu wypożycza w celu zeskanowania i przechowania w postaci elektronicznej na twardych dyskach swoim Archiwum. Dokumenty są oczywiście przekazywane na podstawie protokołów, osobiście odbierane (i oddawane) przez Waldemara Michałowskiego, który zawsze podkreśla, że czuje się za nie odpowiedzialny.
Michałowski jest wielkim pasjonatem historii. Jak mówi, miał szczęście mieć świetnego nauczyciela historii w lubelskiej „samochodówce” i dlatego teraz jest tym, kim jest (skończył historię, jest specjalistą w zakresie archiwistyki) - z pasją zagłębia się w ludzkie historie, ceni ich ważność i przeżywa je bardzo osobiście. Nie ukrywa, że wzruszał się, czytając np. listy zesłańca z Semipałatyńska do narzeczonej w Krakowie. - Pani przekazująca te listy do naszego Pogotowia płakała opowiadając swoją historię... A gdy ze Starachowic dostaliśmy kronikę pisaną przez polskich oficerów w oflagu w Dorsten, czytałem te rozsypujące się karty z wypiekami na twarzy, to było naprawdę wielkie przeżycie.

Do pogotowia archiwalnego można się zgłosić dzwoniąc pod numery: (0-22) 848-07-12 lub 0-502-505-877
lub drogą mailową: pogotowie@karta.org.pl
albo listownie:
Fundacja Ośrodka KARTA,
ul. Narbutta 29
02-536 Warszawa
z dopiskiem „Pogotowie Archiwalne”

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2009-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Polski żołnierz uratowany w Afganistanie przez M.Ollisa: dla niego najważniejszy był drugi człowiek

2026-02-07 09:29

archiwum Karola Cierpicy

Dla Michaela nie były ważne kamizelka i hełm, tylko drugi człowiek – powiedział PAP kpt. Karol Cierpica o amerykańskim żołnierzu Michaelu Ollisie, który w 2013 r. osłonił go podczas ataku w Afganistanie. Medal Honoru dla poległego sierżanta określił ważnym gestem docenienia i świadectwem dla innych.

Więcej ...

Leon XIV: kwitnie handel ludźmi, bo świat zapomniał, jak kochać

2026-02-06 14:58
Papież Leon XIV

PAP

Papież Leon XIV

Należy odnowić wizję każdej osoby, jako ukochanego dziecka Bożego, aby zapobiegać pladze handlu ludźmi, która dzisiaj obejmuje także tzw. cyberniewolnictwo - podkreślił Leon XIV w przesłaniu na 12. Światowy Dzień Modlitwy i Refleksji Poświęconej Walce z Handlem Ludźmi. Proceder ten Papież nazwał poważną zbrodnią przeciw ludzkości.

Więcej ...

Świdnica. Zmarła mama bp. Adama Bałabucha

2026-02-07 10:49
+Wacława Bałabuch

ks. Mirosław Benedyk/Niedziela

+Wacława Bałabuch

Z nadzieją życia wiecznego, zaopatrzona świętymi sakramentami, w dniu 6 lutego 2026 roku zmarła śp. Wacława Bałabuch, mama bp. Adama Bałabucha, biskupa pomocniczego diecezji świdnickiej.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Kwestia Komunii św. na rękę budzi w Polsce wiele...

Wiara

Kwestia Komunii św. na rękę budzi w Polsce wiele...

Wiadomości

"Spalić kościoły, połamać krzyże". Skandal na finale...

Ks. prof. Waldemar Chrostowski dla KAI: dialog...

Kościół

Ks. prof. Waldemar Chrostowski dla KAI: dialog...

Nowenna do Matki Bożej z Lourdes

Wiara

Nowenna do Matki Bożej z Lourdes

Najstarszy biskup w Polsce obchodzi 99. urodziny

Kościół

Najstarszy biskup w Polsce obchodzi 99. urodziny

Oświadczenie na temat zarzutów wobec bp. Jana Szkodonia

Kościół

Oświadczenie na temat zarzutów wobec bp. Jana Szkodonia

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Austria: Ksiądz zmarł podczas Mszy św.

Kościół

Austria: Ksiądz zmarł podczas Mszy św.

Prezydent Karol Nawrocki zastosował prawo łaski w...

Wiadomości

Prezydent Karol Nawrocki zastosował prawo łaski w...