URSZULA BUGLEWICZ: - Towarzystwo Naukowe KUL szczyci się już prawie 80-letnią historią…

KS. PROF. DR HAB. AUGUSTYN ECKMANN: - Rzeczywiście, w obecnym roku kalendarzowym przypada 79. rocznica istnienia Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Zostało ono powołane do życia w 1934 r. przez rektora KUL-u ks. Antoniego Szymańskiego. Zainteresowania rektora były wielopłaszczyznowe, skupiały się na katolickiej nauce społecznej, polityce ekonomicznej, filozofii i etyce. Za jego kadencji KUL uzyskał pełne prawa państwowe. TN KUL działało przez 40 lat zgodnie ze statutem zarejestrowanym w maju 1934 r. przez Lubelski Urząd Wojewódzki. Od 1974 r. obowiązuje nowy statut TN KUL z pewnymi zmianami wprowadzonymi w 1992 i 2006 r.

- Celem Towarzystwa jest „działalność naukowa zgodna z profilem uczelni”. Co mieści się w tym szerokim określeniu?

- Według statutu TN KUL, jego celem jest działalność naukowa zgodna z profilem naszej uczelni. Cel ten realizuje w ramach sześciu wydziałów: teologicznego, filozoficznego, historyczno-filologicznego, nauk społecznych, nauk prawnych i matematyczno-przyrodniczego przez tworzenie naukowego zaplecza dla uniwersytetu i wydawanie wszelkiego typu prac naukowych, popularnonaukowych, podręczników i sprawozdań z działalności. Towarzystwo organizuje i popiera badania naukowe, urządza posiedzenia naukowe, sympozja, odczyty, wykłady, współdziała też z innymi towarzystwami i instytucjami naukowymi.
Obecnie Towarzystwo realizuje 6 projektów badawczych (granty) z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach konkursów „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”, w tym „dokończenie edycji 20-tomowej Encyklopedii Katolickiej”. Projekt na dokończenie edycji Encyklopedii Katolickiej jest drugim co do wielkości w skali kraju po Polskim Słowniku Biograficznym. Kierownikiem projektu jest ks. prof. dr hab. Stanisław Wilk. Ponadto Towarzystwo kontynuuje realizację 21 projektów badawczych. W grudniu dodatkowo zostały przyznane dwa projekty badawcze do realizacji od roku 2013. Świadczy to o uznaniu, jakie Towarzystwo zdobyło w Departamencie Badań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako jednostka pracująca na rzecz nauki.
Dobrze jesteśmy postrzegani przez Ministerstwo Nauki jako wydawca. Jako jednostka wydawnicza jesteśmy w czołówce. W roku 2012 Towarzystwo otrzymało od Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dofinansowanie na zrealizowanie 40 projektów wydawniczych, pozycji książkowych.

- Co wyróżnia Towarzystwo Naukowe KUL spośród innych tego typu towarzystw?

- Towarzystwo Naukowe KUL jest stowarzyszeniem, którego członkami są - w zdecydowanej większości - pracownicy naukowi KUL-u. Do przyjęcia do Towarzystwa potrzebna jest opinia członka wprowadzającego. Członkowie Towarzystwa dzielą się na członków czynnych (zwykle profesorowie tytularni), korespondentów (doktorzy habilitowani) i współpracowników (doktorzy) oraz członków honorowych. Członków honorowych za wybitne zasługi dla Towarzystwa Naukowego powołuje na wniosek Zarządu Walne Zebranie. W okresie komunizmu nie przyjmowano do Towarzystwa osób ściśle związanych z reżimem. Może warto nadmienić, że w latach 1944-74 Towarzystwo formalnie było instytucją nielegalną, bo nie figurowało w spisie stowarzyszeń PRL-u. Dopiero 10 lipca 1974 r. zostało ponownie zarejestrowane jako stowarzyszenie. Do Towarzystwa przyjmuje się ludzi kierujących się etosem, moralnością chrześcijańską. Obecnie Towarzystwo liczy 728 członków, w tym czynnych 137, korespondentów - 207 i współpracowników 384.

- Towarzystwo znane jest z bogatej działalności wydawniczej. Czym przede wszystkim może się pochwalić?

- Towarzystwo wydało dotychczas ponad 2100 pozycji, w tym kilkutomowy zbiór prac Karola Wojtyły z zakresu etyki. Wydaje też zaplanowaną na dwadzieścia tomów Encyklopedię Katolicką (ukazał się tom XVII, w przyszłym miesiącu ukaże się tom XVIII). W ramach poszczególnych wydziałów Towarzystwa działają zespoły redakcyjne przygotowujące 25 zeszytów „Roczników”: Teologicznych, Filozoficznych, Humanistycznych, Nauk Społecznych, Nauk Prawnych i Psychologicznych oraz „Roczników” Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL w Tomaszowie Lubelskim.
Mogę podzielić się radością, że w tym roku nagrodę „Feniksa” za przekład i opracowanie „Tragedii” Sofoklesa otrzymał prof. Robert R. Chodkowski i Towarzystwo. Nie mogę też nie wspomnieć o pierwszym przekładzie na język polski i opracowaniu nader ważnego dzieła - „Sztuka retoryczna” Hermogenesa prof. Henryka Podbielskiego. Dodam jeszcze pracę zbiorową: „Ars omnia vincit. Studia z dziejów sztuki i kultury artystycznej”, red. Agnieszka Bender, Małgorzata Kierczuk-Macieszko, Lublin 2012. Można by wymienić wiele innych, bo książki wydawane przez Towarzystwo są nowe i oryginalne.

- Co roku Zarząd Towarzystwa przyznaje Nagrodę im. ks. Idziego Radziszewskiego. Kto znalazł się w tym elitarnym gronie?

- Od 1974 r. Zarząd TN KUL przyznaje najwybitniejszym z najwybitniejszych przedstawicielom ludzi nauki w Polsce Nagrodę im. ks. Idziego Radziszewskiego, założyciela i pierwszego rektora KUL-u. Nagroda ta została uchwalona przez Zarząd TN KUL 6 kwietnia 1974 r. i odtąd jest przyznawana co roku „za wybitne osiągnięcia naukowe w duchu humanizmu chrześcijańskiego”. Według regulaminu, za wybitne osiągnięcia naukowe w duchu humanizmu chrześcijańskiego Zarząd może przyznać w każdym roku kalendarzowym 1 lub 2 nagrody: nagrodę za całokształt dorobku i nagrodę za książkę roku. Przygotowanie wniosków Zarząd zleca specjalnie powołanej komisji, która po zasięgnięciu opinii Wydziałów Towarzystwa przedstawia po 3 kandydatów do każdej z nagród. Komunikat o przyznaniu nagród podaje się do publicznej wiadomości w czasie dorocznego Walnego Zebrania Członków Towarzystwa. Dotychczasowymi laureatami są m.in.: prof. dr Władysław Tatarkiewicz, prof. Anna Świderkówna, prof. Stefan Sawicki, ks. prof. dr hab. Józef Krukowski, abp prof. dr hab. Stanisław Wielgus, ks. prof. dr hab. Czesław Stanisław Bartnik, abp prof. dr hab. Józef Życiński, ks. prof. dr hab. Michał Heller.

- W tym roku nagrodę odbierze kard. Zenon Grocholewski. Czym, zdaniem komisji, zasłużył sobie na ten tytuł?

- Na wniosek Wydziału Nauk Prawnych Zarząd TN KUL 13 grudnia 2012 r. jednogłośnie przyznał Nagrodę im. ks. Idziego Radziszewskiego za rok 2012 Jego Eminencji Zenonowi Kardynałowi Grocholewskiemu. Wręczenie nagrody nastąpi na Publicznym Zebraniu TN KUL 27 maja 2013 r. Ksiądz Kardynał - jak czytamy na stronie internetowej TN KUL - opublikował kilkanaście książek. Jest współautorem kilku innych oraz autorem licznych artykułów i recenzji w czasopismach specjalistycznych, w aktach kongresów i sympozjów oraz w dziełach zbiorowych różnych krajów. Łącznie ma ponad 1000 publikacji w kilkunastu językach, m.in.: włoskim, łacińskim, polskim, słowackim, niemieckim, angielskim, francuskim, hiszpańskim, portugalskim, rosyjskim, czeskim, węgierskim, chorwackim, białoruskim, rumuńskim. Są to publikacje naukowe z dziedziny kanonicznego prawa procesowego i małżeńskiego, a od 2000 r. także z dziedziny edukacji, oraz publikacje popularnonaukowe i o charakterze pastoralnym. Należy do redakcji kilku czasopism naukowych prawa kanonicznego. Jest członkiem wielu stowarzyszeń naukowych, w tym TN KUL (od 1983) i Stowarzyszenia Kanonistów Polskich (od 1992). Otrzymał 19 doktoratów „honoris causa”, w tym 4 w Polsce (również na KUL-u).

* * *

Kard. Zenon Grocholewski - prefekt Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej - otrzyma 27 maja 2013 r. Nagrodę im. Księdza Idziego Radziszewskiego za całokształt dorobku naukowego w duchu humanizmu chrześcijańskiego. Podczas uroczystości wręczenia nagrody, która odbędzie się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, laureat wygłosi wykład: „Umiłowanie Boga najwyższą mądrością”. Nagrodę co roku przyznaje Towarzystwo Naukowe KUL