Jeden z profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, który deklarował się jako agnostyk, polecał swoim studentom przeczytać „Pamięć i tożsamość” Jana Pawła II. Uważał tę książkę za jedną z podstawowych lektur pogłębiających naszą świadomość narodową. I choć ów profesor był człowiekiem nader nowoczesnym, otwartym na zachodnie nowinki, na tak popularną dziś europeizację, to jednak zawsze podkreślał kluczową rolę tożsamości narodowej, która powinna kształtować każde dojrzałe społeczeństwo.

Dziś niełatwo jest używać słów takich jak naród, ojczyzna, patriotyzm. Media i popkultura uczyniły z nich synonimy nacjonalizmu czy swoistego zacofania. Te słowa pewna część młodego pokolenia Polaków odbiera w sposób pejoratywny. Jak więc temu właśnie pokoleniu pomóc odkrywać tożsamość narodową? Nie każdy nastolatek przeczyta ze zrozumieniem „Pamięć i tożsamość”. Nie każdy zainteresuje się historią Polski. Ale rodzice i wychowawcy dobrze wiedzą, że nic tak nie pociąga jak świadectwo życia, jak żywy człowiek, który tworzył historię.

1 września. Ta jakże symboliczna data, która przypada na dzisiejszą niedzielę, niesie w sobie wielki bagaż historii naszego narodu. Nie da się być Polakiem bez świadomości ceny, za jaką żyjemy w wolnym kraju. Dziś, kiedy dobro kojarzy się powszechnie z przyjemnością, a tolerancja z tym, by wszystkim było miło, jakże dalekie wydają się cierpienia tylu ludzi, którzy oddali nie swoje dobre samopoczucie, ale życie, za słowa „Jeszcze Polska nie zginęła!”. Jesteśmy winni naszym Bohaterom Narodowym pamięć i cześć, a także modlitwę o życie wieczne. Jesteśmy zobowiązani, by nie milczeć, ale mówić o ich losach i czynach. Najlepszym hołdem dla tych znanych z imienia i nazwiska, jak również bezimiennych, spoczywających w zbiorowych mogiłach, będzie umiejętne przekazanie historii kolejnym pokoleniom. Młodzi Polacy, choć dziś w inny sposób odbierają dzieje naszego kraju, są naprawdę otwarci na tę trudną i zobowiązującą dawkę wiedzy. Nie pozwólmy, by ich tożsamość budowały tylko talent show i telenowele.