Reklama

Archiwum Parafii pw. św. Jakuba w Częstochowie
Bp Teodor Kubina i ks. Wojciech Mondry, pierwszy redaktor naczelny „Niedzieli”

Żal mi ludu

2016-01-27 09:07

Ks. Mariusz Frukacz
Niedziela Ogólnopolska 5/2016, str. 26-27

Bp Teodor Kubina był pierwszym biskupem częstochowskim po utworzeniu diecezji w 1925 r. Sakrę biskupią otrzymał 2 lutego 1926 r. w Bazylice Jasnogórskiej. Konsekratorem był metropolita krakowski Adam Stefan Sapieha, a współkonsekratorami – biskup kielecki Augustyn Łosiński i biskup katowicki August Hlond. Bp Kubina w swoim herbie umieścił w górnej części wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej, Królowej Korony Polskiej, a w dolnej – symbole pracy górniczej. Dewizą działalności nowego biskupa były słowa Chrystusa: „Misereor super turbam” – Żal mi ludu

Dobrą okazją do przybliżenia w zarysie nauczania bp. Teodora Kubiny, który w przestrzeń swojej myśli duszpasterskiej wprowadzał wielkie i ważne tematy życia społeczno-gospodarczego, jest 90. rocznica jego sakry biskupiej oraz ingresu do katedry częstochowskiej.

Katolicka nauka społeczna i świat ludzi pracy

Teologia społeczna bp. Teodora Kubiny miała nie tylko wymiar teoretyczny – czyli zawierała opis i ocenę w świetle nauczania społecznego Kościoła takich zagadnień, jak: bieda, bezrobocie, prawa ludzi pracy, kryzys społeczno-gospodarczy, kapitalizm, socjalizm, komunizm, rodzina, zaangażowanie ludzi świeckich – ale miała również konkretne aspekty duszpasterskie i praktyczne w postaci decyzji administracyjnych, stylu duszpasterstwa, działalności społecznej.

Pierwszy biskup częstochowski w duchu swojego zawołania „Misereor super turbam” (por. Mk 8, 2) często w swoich listach pasterskich, homiliach, przemówieniach dostrzegał bardzo trudną sytuację ludzi pracy. Swoje nauczanie opierał na fundamencie doktryny społecznej Kościoła, zwłaszcza na encyklikach społecznych: „Rerum novarum” Leona XIII (1891) i „Quadragesimo anno” Piusa XI (1931). Główne tezy swojej myśli społecznej wypowiedział w książce „Akcja Katolicka a akcja społeczna” (1930). Warto przypomnieć, że w 1930 r. bp Kubina otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Reklama

Już w pierwszym liście pasterskim zwrócił uwagę na trudną sytuację świata ludzi pracy. Pisał: „Widzę tysiące robotników, którzy nie mają ani pracy, ani chleba. Widzę inne ich tysiące, którzy wskutek okropnego zastoju gospodarczego pracują tylko kilka dni w tygodniu i z tego powodu zarabiają zaledwie na liche utrzymanie. Widzę tysiące urzędników zredukowanych, a więc bez źródła dochodu. Widzę tysiące, którzy opuścić muszą ojczyznę, aby szukać kawałka chleba między obcymi”. Widział także trudne położenie robotników, w tym także robotników sezonowych na emigracji, i bardzo krytycznie oceniał nie tylko socjalizm i komunizm, ale także liberalizm – to z jego ducha wyrósł kapitalizm, dla którego naczelnym prawem i celem stał się zysk, a nie dobro i godność człowieka. W kwestii robotniczej bp Kubina podkreślał, że człowiek pozbawiony pracy jest tym samym pozbawiony możności godnego życia. Źródło i fundament godności robotnika Ksiądz Biskup widział w Chrystusie. Na Kongresie Eucharystycznym w Częstochowie 9 września 1928 r. mówił: „On – Syn Boży, Zbawiciel świata, by dzieło swe wypełnić, stał się członkiem rodziny robotniczej i sam do trzydziestego roku pracował jako robotnik, był Chrystusem – Robotnikiem (...). Jeżeli więc Chrystus, Syn Boży, stał się robotnikiem, to niewątpliwie chciał przez to podnieść, uszlachetnić i uświęcić pracę ludzi pracy”.

Bp Kubina podejmował zagadnienie słusznej i sprawiedliwej płacy. Podkreślał, że płaca powinna służyć dobru i życiu nie tylko robotnika, ale też całej jego rodziny. Wielokrotnie wskazywał na prawo do czasu wolnego, by robotnik mógł zrealizować prawo do wolności religijnej i spełnić podstawowe obowiązki religijne. Mówiąc o prawach ludzi pracy, przypominał także prawo do wolności pracy, wyrażające się w prawie wyboru pracy w zależności od uzdolnień, i prawo do wyboru miejsca pracy. Obejmował szczególną troską robotników sezonowych z terenów diecezji częstochowskiej na uchodźstwie, upominał się dla nich o dostęp do świątyń i do prasy katolickiej. Dbał o to, by docierała do nich „Niedziela”.

Zastosowanie teologii społecznej w praktyce duszpasterskiej

Bp Kubina dostrzegał odpowiedzialność ludzi świeckich za Kościół, był gorliwym propagatorem Akcji Katolickiej. Jako biskup częstochowski zwracał się z serdecznym apelem do mieszkańców Częstochowy, aby uświadomili sobie swoją odpowiedzialność przed Bogiem i przed przybywającymi tu tak licznie pielgrzymami. W Akcji Katolickiej ten biskup społecznik dostrzegał realizację apostolatu świeckich, zmierzającego do ewangelizacji świata. Jego zdaniem, zarówno Kościół, jak i Akcja Katolicka powinny zabierać głos w sprawach życia politycznego, jeżeli one dotyczą religii i moralności, Boga i sumienia.

Bp Kubina gorliwie apelował o akcje charytatywne, zwoływał tygodnie miłosierdzia. W pierwszym liście pasterskim wydał rozporządzenie, aby w każdej parafii powstały konferencje św. Wincentego à Paulo, których celem była opieka nad ubogimi w parafii. W liście pasterskim z 20 grudnia 1929 r. wzywał wiernych do współpracy na różnych płaszczyznach akcji dobroczynnej. Coroczne tygodnie miłosierdzia, urządzane od 1936 r. w parafiach całej diecezji, miały na celu przede wszystkim szukanie coraz skuteczniejszych sposobów pomocy najbardziej potrzebującym. Pewien procent od dochodów parafialnych miał być przeznaczony na rzecz bezrobotnych. Z inspiracji Księdza Biskupa powstały tanie kuchnie, domy noclegowe i sierocińce, a parafie zaczęły organizować kolonie letnie dla najbiedniejszych dzieci.

„Niedziela”, Dni Dobrej Prasy, Kongresy Eucharystyczne

Bp Kubina doceniał zawsze wartość publikowanego słowa. Już 4 kwietnia 1926 r. powołał do istnienia Tygodnik Katolicki „Niedziela”. Pismo to uważał za pomocnika biskupa w diecezji i dodatkowego wikarego w parafii. Z racji ukazania się „Niedzieli” bp Kubina zwrócił się do wiernych ze specjalną arcypasterską zachętą, by przyjęli pismo do swoich rodzin. W kolejnych latach wielokrotnie mówił o „Niedzieli” w swoich kazaniach w katedrze częstochowskiej, szczególnie na zakończenie roku. Ważną rolę odgrywały Dni Dobrej Prasy, szczegółowo opisywane na łamach przedwojennej „Niedzieli”.

W teologii społecznej bp. Teodora Kubiny centralne miejsce zajmowała Eucharystia jako sakrament miłości społecznej i ważne źródło kształtowania się życia społecznego. Kongresy eucharystyczne miały bardzo praktyczny wymiar i znaczenie dla życia społecznego. W latach 1928-39 zostało zorganizowanych 7 kongresów eucharystycznych w poszczególnych częściach diecezji: w Częstochowie, Sosnowcu, Wieluniu, Radomsku, Dąbrowie Górniczej, Kłobucku i Zawierciu.

Bp Teodor Kubina zmarł 13 lutego 1951 r.

Tagi:
historia kapłan kapłan

Wybrane dla Ciebie

Reklama

Najpopularniejsze

Bezdomni pod opieką

Bezdomni pod opieką

Wieczernik Ducha

Wieczernik Ducha

Parkrun Częstochowa

Parkrun Częstochowa

Przegląd prasy 13 czerwca

Przegląd prasy 13 czerwca

Przegląd nr 24/2019

Przegląd nr 24/2019

Idziemy z Jezusem?

Idziemy z Jezusem?

Mali szachiści rywalizowali w auli „Niedzieli”

Mali szachiści rywalizowali w auli „Niedzieli”

Jurajska Padwa odnowiona

Jurajska Padwa odnowiona

VIII Pielgrzymka Liturgicznej Służby Ołtarza Archidiecezji Częstochowskiej

VIII Pielgrzymka Liturgicznej Służby Ołtarza Archidiecezji Częstochowskiej

Najnowsze

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem