W październiku br. spodziewana jest premiera filmu o zbrodni wołyńskiej, dyskutowanego i z niepokojem oczekiwanego przez Polaków, szczególnie tych, którzy sercem i myślą są tam, na swojej ziemi kresowej. Określenie „zbrodnia wołyńska” ma charakter symboliczny, bo tak naprawdę chodzi o masowe mordy dokonywane przez Ukraińców na terenach województw wołyńskiego, lwowskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego, a także lubelskiego i poleskiego. Nieliczni, którzy ocaleli, będąc wówczas dziećmi, ukryci gdzieś w skrzynce na węgiel, w komórce, piwnicy pod podłogą, w zbożu, widzieli przez szpary bestialsko zabijanych rodziców, dziadków, rodzeństwo. Rozmawiałam z takimi osobami, mówiły, że ich „oczy wylały już wszystkie łzy, ale cały czas krwawi serce”. Opowiadały, jak było, prosiły, żebym zrobiła film dokumentalny, prawdziwy. Ale nie da się w pełni pokazać, opowiedzieć, co tam się działo. „Zabijali tak strasznie, żeby nie tylko martwi milczeli, ale i żywi nie byli w stanie o tym zabijaniu opowiedzieć... To było zbyt okrutne, żeby opowiadać, żeby zachować zwyczajne ludzkie pamiętanie.

Opisów zbrodni wołyńskich normalny człowiek nie jest w stanie spokojnie czytać ani słuchać. To wszystko jest zbyt straszne, a zarazem zbyt współczesne, zbyt świeże... – napisał mec. Janusz Wojciechowski, poseł do Parlamentu Europejskiego z listy PiS, w poruszającym tekście zatytułowanym „Pamięciobójstwo wołyńskie” („Nasz Dziennik” z 10 lipca 2013 r.). – Nie da się pokazać nabijania dzieci na sztachety, przecinania ludzi piłą, odrąbywania rąk i nóg, miażdżenia ludzi w trybach kieratów, rozpruwania brzuchów ciężarnych kobiet. Nie da się, bo tego obrazu żaden widz, żaden normalny człowiek nie wytrzyma... Oprawcy z UPA dobrze wiedzieli, jaki realizowali plan. Zabijali tak, by nie tylko zabić, ale i przerazić okrucieństwem, by zabić też i pamięć o tym strasznym zabijaniu. W dużej części im się to udało. (...) połowa Polaków nie wie dziś, co to były zbrodnie wołyńskie, kto kogo tam zabijał i dlaczego”.

A na Ukrainie Banderze i Szuchewyczowi stawia się pomniki. Nad ukraińskimi zbrodniami nie było sądu ani trybunału, zagłada ponad 3 tys. wsi, ta straszna, niedająca się opowiedzieć rzeź ponad 120 tys. Polaków nie została nawet symbolicznie osądzona. A przecież to wszystko działo się pod okiem niemieckiego okupanta i sowieckiego agresora, którzy razem zniszczyli przedwojenne państwo polskie, podając sobie ręce 17 września 1939 r. w pakcie Ribbentrop-Mołotow.

Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce opublikowało przejmujący, jednoznaczny tekst w tej sprawie: „Parlamenty Europy Zachodniej po 100 latach potępiły ludobójstwo Ormian dokonane przez Turków. Kto w końcu potępi ludobójstwo dokonane na Polakach ma Kresach Wschodnich przez Ukraińców, z pobudek skrajnej nienawiści narodowościowej, która drzemie w nich do dzisiaj? Ludobójstwo dokonane w sposób niespotykanie okrutny, przerażająco zwierzęcy, przewyższający swoją potwornością największe barbarzyństwa tatarsko-mongolskie, musi zostać osądzone i potępione”. To wielkie zadanie dla państwa polskiego, ale też dla ludzi kultury, historyków, dla wszystkich Polaków.