Reklama

Polska

Wolność – miara wielkości człowieka

Marek Kuś

Ks. prof. Michał Heller – podczas uroczystości odnowienia doktoratu

Za sprawą V Kongresu Kultury Chrześcijańskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II stał się miejscem dialogu między myślą chrześcijańską a współczesną kulturą

Obradom trwającym w dniach 13-16 października br. towarzyszyło hasło: „Wolność ocalona. Chrześcijańskie światło na ludzkich drogach”. Jak wyjaśnił abp Stanisław Budzik, główny organizator wydarzenia, kongres podjął tematykę wolności, która stanowi serce i rdzeń chrześcijańskiej nauki o człowieku. – Chrześcijaństwo wierzy, że to Bóg podzielił się z człowiekiem swoją wolnością. Wolność jest w Jego oczach tak cenna, że gotów jest za nią zapłacić możliwość wyboru zła przez człowieka – powiedział Metropolita Lubelski. Zwróciwszy uwagę na potrzebę dialogu Kościoła z kulturą, wyjaśnił: – Kościół przez inkulturację wprowadza narody z ich kulturami do swojej wspólnoty; dzieli się z nimi swoim bogactwem i doświadczeniem, ale i sam przyswaja sobie wartości innych kultur. Podejmuje w świecie posługę budowania jedności i głoszenia wolności, która jest istotnym wymiarem człowieka. W tym kontekście przedstawiciele wielu dziedzin nauki z Polski i 7 innych krajów rozpatrywali pojęcie wolności w perspektywie wyzwań współczesności, w tym myśli filozoficznej i nauk przyrodniczych. Wykładom i dyskusjom towarzyszył interesujący program kulturalny, m.in. wystawy, koncerty, spektakle i specjalny pokaz filmu „Zaćma”.

Kościół otwarty na świat

Wykład inauguracyjny pt. „Wolność ocalona. Rdzeń antropologii chrześcijańskiej” wygłosił kard. Gianfranco Ravasi, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury. Gość z Watykanu przedstawił relacje między wiarą a wolnością w odniesieniu do więzi łączących człowieka i Boga; tematykę ujął w perspektywie łaski Bożej, zaufania, wiary, rozumu, prawdy i moralności. Kardynał Ravasi przewodniczył Mszy św. sprawowanej w intencji zmarłych przedstawicieli dialogu wiary z kulturą: inicjatora lubelskich kongresów śp. abp. Józefa Życińskiego i reżysera śp. Andrzeja Wajdy. Podczas Liturgii podkreślił, że „chrześcijaństwo ze swej natury nie jest zamknięte w skorupie, w której się chroni; zrodziło się w katakumbach, ale stamtąd wyszło i przebiegło drogi całej Europy”. Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury zaznaczył, że „Kościół kontynuuje wychodzenie na ulice, gdzie spotyka się z otaczającą kulturą świata”. – Kościoły muszą być otwarte na place, ponieważ modlitwy, które tu wypowiadamy, poruszone Bożym tchnieniem powinny wyjść na zewnątrz i zapalać ludzkie serca i umysły – powiedział.

Podczas obrad podejmowane były różne tematy, m.in. odbyły się dyskusje o powojennej historii KUL jako „wyspie wolności”, o wolnej woli (przygotowana przez naukowców z Centrum Kopernika w Krakowie), o dialogu Kościoła katolickiego i Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, o kryzysie migracyjnym i konieczności odbudowania chrześcijańskiej tożsamości Europy (z udziałem m.in. metropolity wileńskiego abp. Gintarasa Grušasa i ks. prof. Józefa Niewiadomskiego z Austrii) czy o znaczeniu ukraińskiej rewolucji godności. Zasłużeni dla budowania dobrych relacji między Polską a Ukrainą odebrali statuetki „Memoria iustorum”; w gronie laureatów znaleźli się: Mirosława Keryk, Paweł Kowal, Andrzej Grajewski i ks. Stefan Batruch. Ważnym elementem spotkania było podpisanie dokumentu zapowiadającego Międzynarodowy Kongres Ekumeniczny, który pod hasłem „Lublin – miasto zgody religijnej” odbędzie się pod koniec października 2017 r. Okazją do prezentacji różnych tradycji chrześcijaństwa (prawosławie, katolicyzm, ewangelicyzm) będą 700-lecie lokacji miasta Lublina, 500-lecie reformacji i 100-lecie istnienia KUL.

Reklama

W programie znalazła się również prezentacja kolejnego tomu dzieł zebranych Josepha Ratzingera. Tom VII, pt. „O nauczaniu II Soboru Watykańskiego”, przedstawili ks. prof. Krzysztof Góźdź – główny redaktor wszystkich dotychczasowych wydań „Opera Omnia”, który przywołał w swoim wystąpieniu obraz Kościoła, w którym odbija się światło Chrystusa, i ks. prof. Jerzy Szymik, który zaprezentował na kongresie nauczanie Benedykta XVI nt. wolności.

Bezcenni świadkowie

Podczas kongresu odbyła się uroczystość przyznania tytułu doktora honoris causa KUL Krzysztofowi Pendereckiemu. W uzasadnieniu nadania najwyższego akademickiego odznaczenia wybitnemu kompozytorowi rektor KUL ks. prof. Antoni Dębiński podkreślił, że w twórczości Pendereckiego sacrum zajmuje ważne miejsce i ma związek z szeroko rozumianą tradycją oraz kulturą judeochrześcijańską. – Honorowy doktorat to wyraz szacunku dla dzieł oraz uznania dla wrażliwego humanisty, propagującego najgłębsze ideały – powiedział. W laudacji prof. Leszek Mądzik, twórca Sceny Plastycznej KUL, zwrócił uwagę, że „w obecnej rzeczywistości, gubiącej wartości i niszczącej duchowość człowieka, przykład Pendereckiego napawa nadzieją na odnalezienie wyjścia z labiryntu absurdu i dehumanizacji”. Z kolei abp Budzik zaznaczył, że dzieła Pendereckiego ocalają to, co w człowieku najcenniejsze: wolność. Są też „świadectwem czasów współczesnych, rozdartych między grozą ciemności i światłem wiary”. Podczas uroczystości przywołana została wypowiedź kompozytora: „Moja sztuka, wyrastając z korzeni głęboko chrześcijańskich, dąży do odbudowania metafizycznej przestrzeni człowieka, strzaskanej przez kataklizmy XX wieku. Przywrócenie wymiaru sakralnego rzeczywistości jest jedynym sposobem uratowania człowieka”. Dziękując za zaszczytne wyróżnienie, Penderecki powiedział: – Artysta nie może stać obok wydarzeń toczących się tu i teraz, musi znaleźć się w samym ich centrum i dać w sztuce świadectwo, opowiedzieć się po określonej stronie wartości.

Ważnym wydarzeniem kongresowym było odnowienie doktoratu ks. prof. Michała Hellera. Ten wybitny uczony, filozof i teolog, którego naukowa pasja obejmuje zagadnienia z zakresu filozofii przyrody, filozofii nauki, fizyki, kosmologii oraz problematykę relacji nauka – filozofia – religia, w 1966 r. obronił doktorat z filozofii przyrody na KUL. 50 lat po tym wydarzeniu laureat Nagrody Templetona został uhonorowany za zasługi dla polskiej nauki, za wyznaczanie nowych dróg myślenia i wspaniałe realizowanie ideału uczonego. Jak podkreślił rektor KUL, ks. prof. Heller „w sposób wybitny przyczynia się do budowania kultury chrześcijańskiej w jej zasadniczym, intelektualnym wymiarze i otwiera badania naukowe na perspektywę Bożej transcendencji”. W laudacji ks. prof. Andrzej Szostek zwrócił uwagę na odwagę myślenia, pracowitość i kompetencje wybitnego kosmologa; na rzadko spotykaną umiejętność prowadzenia dialogu między nauką, filozofią i religią oraz na wyjątkową łatwość w uprzystępnianiu osiągnięć współczesnej nauki. – Ksiądz Heller jest mistrzem w tej dziedzinie – podkreślił. W wykładzie pt. „Kosmiczny problem wolności” laureat podjął temat relacji między zjawiskiem wolności, światem fizycznym a ludzką moralnością. Przekonywał, że wolność pojawiła się w świecie wraz z człowiekiem, a „wszechświat ze złem, ale z wolnością jest lepszy od wszechświata, w którym nie ma zła, ale nie może być również wolności”.

Reklama

Deo et Patriae

Zakończenie kongresu zostało wpisane w 99. inaugurację roku akademickiego na KUL. Obchodzone corocznie w trzecią niedzielę października uroczystości miały wyjątkowy charakter, rozpoczęły bowiem jubileusz stulecia uczelni, która jest jednym z pierwszych dzieł wolnych Polaków po odzyskaniu niepodległości. Jak podkreślił rektor ks. prof. Dębiński, na uniwersytecie, którego misją jest prowadzenie badań naukowych w duchu harmonii między nauką i wiarą, kształcenie inteligencji katolickiej oraz współtworzenie chrześcijańskiej kultury, obecnie na 40 kierunkach ponad tysiąc pracowników naukowych kształci prawie 13 tys. studentów, w tym ponad 600 obcokrajowców. – Mimo dynamicznie zmieniających się realiów nasze plany na przyszłość budowane będą niezmiennie zgodnie z dewizą wybraną przez ks. Idziego Radziszewskiego i zapisaną w Statucie KUL: „Deo et Patriae” (Bogu i Ojczyźnie) – zapewnił Ksiądz Rektor.

Nim w uniwersyteckiej auli zabrzmiało „Gaudeamus igitur”, społeczność akademicka i zaproszeni goście zgromadzili się na Mszy św. sprawowanej pod przewodnictwem abp. Grušasa. Metropolita wileński wskazał na znaczenie modlitwy: od jej siły zależą zwycięstwo lub porażka w życiu. Nazwawszy uniwersytet „polem walki o dusze”, powiedział, że współczesny świat ogranicza to, co realne, do tego, co jest dostępne rozumowi, i oddziela wiarę od rozumu w dążeniu do prawdy. – Na uniwersytecie jesteśmy powołani do uprawiania etyki myślenia. Kiedy człowiek myśli, doświadcza swej ograniczoności, zdaje sobie sprawę z tego, że nie może się zadowolić znalezieniem części prawdy; jest pociągany do szukania wyżej i głębiej. Kiedy człowiek myśli w sposób głęboki, wstępuje na drogę, w której może spotkać Boga. Szukanie prawdy wymaga nie tylko wiedzy, ale i mądrości duchowej, która pomaga w odkrywaniu świata – przekonywał abp Grušas.

* * *

Wolność jest miarą godności i wielkości człowieka, szansą jego duchowego rozwoju i miarą moralnego ożywienia narodów. Jest to temat ciągle aktualny, zwłaszcza w kontekście nowych zagrożeń wolności oraz nowych form zniewolenia i uzależnienia człowieka.

Chrześcijaństwo niesie radosną nowinę o odkupieniu człowieka przez Jezusa Chrystusa, który przemienia go i ocala. Św. Paweł głosi moc Zmartwychwstałego: „Pan jest Duchem, a gdzie jest Duch Pański – tam wolność” (2 Kor 3, 17). Życie w Chrystusie jest drogą ocalonej wolności, jest ono światłem dla świata.

* * *

Nie wolno spocząć na wygodnej kanapie i cieszyć się skromną cząstką własnej wolności, ale trzeba wyruszyć w świat, podjąć dialog w radości wiary i poczuciu piękna, aby ocalać wolność w sobie i we wspólnocie.

Z „Przesłania V Kongresu Kultury Chrześcijańskiej”

2016-10-19 08:56

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Kraków: Muzeum Lotnictwa Polskiego pozyskało nowy eksponat – policyjną Kanię

2020-05-22 10:04

Małopolska Policja

Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie wzbogaciło się o nowy eksponat – śmigłowiec PZL Kania, przekazany przez policję. Maszyna przez wiele lat służyła w krakowskiej Sekcji Lotnictwa Policyjnego.

Więcej ...

Abp Depo odwołał dyspensę od obowiązku uczestnictwa w Mszach Świętych

2020-05-28 13:58

B.M.Sztajner/Niedziela

Abp Wacław Depo, metropolita częstochowski w odpowiedzi na „Komunikat przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie dyspens od udziału w niedzielnych Mszach Świętych” z dnia 27 maja 2020 r. (zgodnie z kan. 87 § 1, kan. 1245 i kan. 1248 § 2 Kodeksu Prawa Kanonicznego), biorąc pod uwagę aktualne zarządzenia państwowe, od niedzieli 31 maja br. włącznie, odwołał ogólną dyspensę od obowiązku niedzielnego uczestnictwa we Mszy św. w niedziele i święta nakazane, udzieloną dnia 24 marca 2020 r.

Więcej ...

Żyją według wiary i działają

2020-05-29 09:44

Beata Pieczykura/Niedziela

26 członków liczy obecnie oddział parafialny, na początku istnienia ta liczba sięgała 40 osób.

Nie mów, że wierzysz, ale żyj według wiary. Nie mów, że jesteś katolikiem, ale kochaj i działaj. To zadanie od 25 lat z zapałem realizuje oddział Akcji Katolickiej przy jednej z parafii w Częstochowie.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

USA: urzędnicy zezwalają na otwarcie kościołów, ale...

Kościół

USA: urzędnicy zezwalają na otwarcie kościołów, ale...

Mama, która przebaczyła

Kościół

Mama, która przebaczyła

Niestrudzony pasterz narodu

Niedziela w Warszawie

Niestrudzony pasterz narodu

Święty nie rodzi się po śmierci

Wiara

Święty nie rodzi się po śmierci

Miliony od Trzaskowskiego dla byłej agentki

Wiadomości

Miliony od Trzaskowskiego dla byłej agentki

USA: szczepionka na koronawirusa ma być dobrowolna

Zdrowie

USA: szczepionka na koronawirusa ma być dobrowolna

Meksyk: ksiądz w czasie Mszy  św.  odebrał telefon od...

Kościół

Meksyk: ksiądz w czasie Mszy św. odebrał telefon od...

Polka zażyła pigułki aborcyjne i urodziła ciężko...

Wiadomości

Polka zażyła pigułki aborcyjne i urodziła ciężko...

22 maja: wspomnienie św. Rity – patronki trudnych spraw

Święci i błogosławieni

22 maja: wspomnienie św. Rity – patronki trudnych spraw