To jeden z wniosków z ankiety przeprowadzonej w stolicy, po lewej stronie Wisły, wśród młodych oraz duszpasterzy przed synodem biskupów poświęconym młodzieży, wierze i rozeznawaniu powołania, który odbędzie się w październiku 2018 r. Celem badania, przygotowanego przez Watykan we wszystkich diecezjach na świecie, jest zebranie informacji o dzisiejszej kondycji ludzi młodych w różnych kontekstach ich życia.

Zaangażowanie

Wydział duszpasterstwa dzieci i młodzieży kurii warszawskiej otrzymał prawie 40 ankiet. Odpowiedzi na pytania udzielali młodzi z kapłanami z parafii i dekanatów, seminarium duchownego oraz poszczególnych duszpasterstw akademickich.

Ankieta podzielona była na trzy części. Pierwsza z nich dotyczyła zbierania danych, kolejna odczytynia sytuacji młodzieży, a ostatnia praktyk duszpasterskich.

Jaki obraz wyłania się wśród młodzieży w przedziale w wiekowym od 16. do 29. roku życia? Każdy dekanat ma swoją specyfikę, a duszpasterstwa młodzieży można podzielić na dwa rodzaje – te warszawskie i poza stolicą. Wiele osób przyjeżdżających do stolicy na studia i do pierwszej pracy szuka miejsca dla siebie w duszpasterstwie parafialnym lub ogólnodiecezjalnym. Ci, którzy mają daleko do uczelni, koncentrują się tylko na życiu sakramentalnym i parafialnym. Ze względu na dojazdy nie mają czasu na anngażowanie się. – Odpowiedzi na pytania zawarte w ankietach pokazują, że młodzi dzisiaj żyją „od – do”. Mają różnego rodzaju obowiązki, dlatego angażowanie się długofalowe jest niemożliwe, co pokazały Światowe Dni Młodzieży – tłumaczy diecezjalny duszpasterz młodzieży ks. Tomasz Zaperty. Podkreśla, że młodzi są aktywni tam, gdzie mogą podjąć konkretne działania oraz widzą ich cel i owoce. – Gdy skończyły się ŚDM część z młodych powróciła do swojego życia, zostali najbardziej wytrwali – komentuje kapłan.

Warszawski Kościół w sieci

Młodym trudno jest angażować się w incjatywy wymagające wolnych dni w czasie wakacyjnej pracy, czego przykładem jest pielgrzymka na Jasną Górę. Okazuje się jednak, że chętnie biorą udział w takich wydarzeniach jak Ekstremalna Droga Krzyżowa, Diecezjalny Dzień Młodzieży czy Lednica. To wydarzenie, które ma duży wpływ na rozwój duchowości młodych – wskazują ankietowani. Z powodu wielu proponowanych przez świat ofert zupełnie inaczej przeżywają młodość niż ich rodzice. Chętnie angażują się nie tylko w inicjatywy Kościoła, ale także miejskie czy studenckie wydarzenia. Młodzież zwraca również uwagę na sukces duszpasterstw akademickich i wspólnot w parafiach, które ożywiły się po ŚDM. Nowym zjawiskiem w warszawskim Kościele jest współpraca różnych duszpasterstw młodzieży, czego owocem był ich liczny udział w Diecezjalnym Dniu Młodzieży w Świątyni Opatrzności Bożej.

Młodzi z archidiecezji warszawskiej doceniają wychowanie w wierze katolickiej. Popularny „Erazmus”, polegający na możliwości studiowania przez kilka miesięcy za granicą, jest dowodem na to, że tęsknią za niedzielną młodzieżową Eucharystią w Polsce, w której często nie mają możliwości uczestniczyć w miejscu pobytu. W przeżywaniu tego, co dzieje się w kraju pomagają im media społecznościowe. Wskazują również na to, że warszawski Kościoł jest coraz bardziej obecny w internecie. Ma na to wpływ strona archidiecezji, aktywność duszpasterstwa młodych archidiecezji warszawskiej na Facebook, ale również widoczna aktywność w sieci poszczególnych księży, co ułatwia młodym kontakt z duszpasterzami.

Duchowy ojciec

Młodzież zrzesza się w harcerstwie, należy do Skautów Europy, różnych ruchów patriotycznych oraz uczestniczy w maratonach, juwenaliach i wydarzeniach proponowanych im przez miasto i inne instytucje. Jednak głównym miejscem spotkania ludzi Kościoła jest przede wszystkim szkoła i parafia. Na lekcje religii w archidiecezji warszawskiej, w zależnośći od danej szkoły, uczęszcza od 65 do 90 proc. młodzieży. Konkursy dotyczące wiedzy religijnej oraz rekolekcje wielkopostne to narzędzia, które pomagają młodym osobom budować więź z Kościołem. – Niektórzy z młodych mają tylko raz w roku kontakt z życiem sakramentalnym Kościola – właśnie podczas rekolekcji organizowanych przez szkoły – zaznacza ks. Zaperty.

Od Kościoła młodzież oczekuje jasnego świadectwa oraz zrozumiałego, a nie skostniałego, teologicznego języka w komunikacji z nimi. Najwięcej młodzieży gromadzi się przy kościele św. Anny, u Dominikanów oraz Jezutiów i przy większych parafiach warszawskich. Przyjeżdżają dla konkretnego duszpasterza i głoszone przez niego homilie. Wiedzą, czego oczekują od parafii. – Chcą księdza, który będzie ich przewodnikiem duchowym w życiu wiary oraz towarzyszem we wszystkich wydarzeniach życia, który nie będzie się nigdzie spieszył, i z którym będą mogli spędzać wolny czas w wakacje czy weekendy – tłumaczy ks. Zaperty i dodaje, że w czasach, kiedy doświadczamy w wielu rodzinach kryzysu ojcostwa, trudno dziwić się, że młodzi poszukują duchowego ojca, który będzie stałym przewodnikiem w ich życiu.

Kryzys rodziny

Jedno z pytań w ankiecie dotyczyło zaangażowanie rodzin i wspólnot w rozeznawanie powołania młodzieży. Młodzi wskazują, że doświadczają kryzysu w swoich rodzinach, które nie mają prawie żadnego wpływu na ich powołanie, w odróżnieniu od wyboru profesji zawodowej. Ks. Zaperty podkreśla, że kryzys ten ma różne odcienie, ale sprowadza się do tego, że część rodzin przestało uczyć młodych osobób wiary. – O jej przekazywanie dbają jeszcze dziadkowie, ale u rodziców jest już problem – komentuje duchowny i dodaje, że dziś życiowe powołanie coraz częściej odkrywane jest w momecie nawrócenia i silnego doświadczenia, a nie jako efekt życia wiarą w rodzinie.

Okazuje się, że dla młodych bardzo ważne jest życie duchowe i założenie rodziny. Podkreślają, że zarówno szansą, jak i zagrożeniem może być dostęp do nowych technologii, możliwość podróżowania czy dostęp do kursów i szkoleń. Ich zdaniem, jeśli oddadzą się temu bez reszty, mogą zaniedbać duchowe życie, co może mieć wpływ na podejmowanie decyzji o zawarciu małżeństwa w późniejszym wieku. Z ankiet wynika, że średnia wieku mężczyzn w archidiecezji warszawskiej decydujących się na ten sakrament to blisko 30 lat, kobiet – 28 lat. Z kolei średnia wieku mężczyzn wstępujących w ostatnich 5 latach do seminarium duchownego to 25 lat.

Czego dzięki ankietom archidiecezja warszawska dowiedziała się o młodych? – Są w Kościele, gdy przygotowują się do sakramentów. Powinniśmy położyć większy nacisk na duszpasterstwo grup i ruchów młodzieżowych oraz katechezę parafialną, a wówczas parafia będzie tętniła życiem – uważa ks. Zaperty.