1. Przy lekturze tekstów nowotestamentalnych uderza przede wszystkim bardzo krytyczne odnoszenie się Jezusa do atmosfery, w jakiej kiedyś pielęgnowano praktyki postu. Oto, co czytamy na przykład u Mt 6, 16: "Kiedy pościcie, nie bądźcie smutni jak obłudnicy, którzy przybierają smutny wygląd po to, by ludzie wiedzieli, że oni poszczą". Na coś innego, ale w tonacji równie krytycznej zwraca Jezus uwagę przy innej okazji. Tak mówi: "Czy goście na uczcie godowej mogą pościć, gdy jeszcze jest z nimi pan młody?" (Mk 2, 19). Okazuje się, że takim krytykowanym przez Jezusa praktykom postu oddawali się nie tylko ludzie Starego Prawa, a zwłaszcza faryzeusze, lecz także uczniowie Jana Chrzciciela. Nic tedy dziwnego, że faryzeusze pytali pewnego dnia:, "Dlaczego uczniowie Jana poszczą często i odprawiają różne modły podobnie zresztą jak uczniowie faryzeuszów, a twoi jedzą i piją?" (Łk 5, 33).
Krytyczny stosunek Jezusa do starotestamentalnych praktyk postu ma swoje uzasadnienie w tym, że poszczący wykorzystywali je do obłudnego prezentowania swojej rzekomej pobożności. Jezus wyraźnie mówi o takich: "przybierają smutny wygląd po to, by ludzie widzieli, że oni poszczą". To chyba ta sama kategoria ludzi, których reprezentant tak oto modlił się pewnego dnia w świątyni: "Boże, dziękuję Ci, że nie jestem jak inni ludzie: jak złodzieje, nieuczciwi, cudzołożnicy (...) Poszczę dwa razy w tygodniu, oddaję dziesięcinę ze wszystkiego, co mam" (Łk 18, 11). Jest to bardzo niewłaściwy stosunek do Pana Boga i wręcz odrażający sposób traktowania pobożnych praktyk. W takiej atmosferze, przy takich założeniach nie można pościć. Stąd ten krytyczny stosunek Jezusa do postów uprawianych przez ludzi spoza kręgów Jego uczniów. Zresztą już w Starym Testamencie nie brak aż nazbyt surowych osądów takiej pobożności. Oto, co mówi Jahwe ustami proroka Izajasza: "Po cóż mi wasze niezliczone ofiary (...) Przesyt czuję od całopaleń kozłów i od obfitości tłuszczu upasionych wołów. Odrazą Mnie napełnia krew osłów i baranów (...) Przestańcie mi już przynosić te niepotrzebne dary, gdyż ich dym napełnia Mnie odrazą" (Iz 1, 11-13).

2. Odniósłszy się tak krytycznie do poszczenia w atmosferze, udawanego zresztą, smutku, Jezus sam przekazuje pozytywne pouczenia na temat zachowań i wyglądu poszczącego. Tak mówi: "Ty zaś, gdy pościsz, namaść sobie głowę i umyj twarz, ażeby twój post był widziany nie przez ludzi, lecz przez Ojca twego, który jest tam, w ukryciu i który widzi to, co ukryte" (Mt 6, 17n). Wzmianka "namaszczenia głowy" i "ukrycia twarzy" jest, być może, antytetyczną aluzją do starotestamentalnego zwyczaju posypywania głowy popiołem na czas szczególnej pokuty, której część stanowiły także posty. Czytamy w Księdze Judyty: "Wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, ich żony i dzieci (...) posypywali sobie głowy popiołem i przywdziewali szaty pokutne" (4, 11); nieco dalej: "Tymczasem Judyta rzuciła się na ziemię, posypała sobie głowę popiołem ..." (9, 1); jeszcze dokładniej wygląd osoby pokutującej opisuje Księga Estery: "Strach przed śmiercią ogarnął także królową Esterę, która również zaczęła szukać ratunku u Pana. Zdjęła z siebie swoje kosztowne suknie i przyodziała się w szaty z dnia ucisku i żałoby. Nie używała już więcej drogich wonności, tylko popiołem i pyłem posypywała swoją głowę. Przestała się troszczyć zupełnie o swoje ciało a jej włosy nie były już pięknie ułożone, lecz spadały bezładnie na ramiona" (4, 17k).

3. Z wypowiedzi samego Jezusa wynika, iż ludzie Starego Prawa byli przekonani, że za przestrzeganie postów przewidzianych Prawem, samo Prawo zagwarantuje im też wieczne zbawienie. Otóż nic bardziej błędnego. Dzieło zbawienia dokonuje się przez Jezusa Chrystusa, którego obecność na ziemi żyjących wtedy ludzi powinna była napełniać prawdziwą radością. Jezus mówi, co prawda, przez przypowieści, ale bardzo wyraźnie: "Czyż goście na uczcie godowej mogą pościć, gdy jeszcze jest z nimi Pan młody? Nie mogą pościć, jak długo jest z nimi pan młody" (Mk 2, 19).

4. Dobrze pojmowany post jest też pewną postacią dość specyficznej, ale rzeczywistej ofiary. To dobrowolna rezygnacja z osobistych upodobań, przyjemności zarówno fizycznych jak i duchowych. Otóż prawdziwej ofiary nie powinno się składać w atmosferze smutku, przygnębienia, bo przez to traciłaby ona charakter swej dobrowolności; byłaby niejako wymuszona a taki dar chyba nigdy nie sprawia przyjemności obdarowywanemu. Nie byłaby to ofiara Bogu miła; nie byłaby w ogóle ofiarą, lecz prawie siłą wydobytą daniną. Nasze posty nie mogą mieć takiego charakteru.
Chrześcijańskie praktyki postne pozostają też w ścisłym związku z cierpieniem Jezusa. Nasze posty mają, choć w pewnym stopniu, przynosić ulgę Zbawicielowi w Jego cierpieniach. Z radością tedy, ochoczo zgłaszamy naszą chęć współniesienia Chrystusowego Krzyża. Winniśmy to czynić inaczej niż Szymon Cyrenejczyk, o którym Ewangelista mówi: "Zmusili przechodzącego przypadkiem - wracał z pola - niejakiego Szymona z Cyreny..., żeby niósł Jego krzyż" (Mk 15, 21). Współczucie wymuszone, okazywane ze smutkiem przestaje chyba przynosić ulgę. Doznający takiego współczucia gotów byłby chyba z niego zrezygnować.

5. Na uwagę zasługuje jeden bardzo szczególny, też wspomniany w Nowym Testamencie, rodzaj postu. Jest to post poprzedzający obrzęd ustanowienia pewnego urzędu i przekazania określonej władzy. I tak czytamy na przykład w Dz 14, 23: "W każdym Kościele, modląc się i poszcząc, ustanawiali również starszych, polecając ich równocześnie łaskawości Pana". A nieco wcześniej w tych samych Dziejach Apostolskich Łukasz to notuje: "Pewnego razu, gdy odprawiali publicznie nabożeństwo i pościli, Duch Święty powiedział im tak: Zostawcie mi już Barnabę i Szawła, by mogli się poświęcić sprawie, do której ich powołałem" (Dz 13, 2). Ujawnia się w tych obrzędach chyba jeszcze jedna funkcja postu: ma on ułatwiać możliwość lepszego skoncentrowania myśli i wyobraźni ludzkiej; wyciszenia się wewnętrznego, żeby można było lepiej, dokładniej usłyszeć głos Boga. Chodzi, bowiem o sytuacje, w których usłyszenie głosu samego Boga jest szczególnie pożądane. Jest to zatem czas rezygnacji z różnych zajęć powodujących duchowe rozproszenie, czas powstrzymania się od pracochłonnego przygotowywania bardziej wyszukanych posiłków. Wszystko po to, żeby dobrze wybrać, żeby podjąć słuszną decyzję.
Posty mają ułatwiać koncentrację, także te nasze dzisiejsze posty. Mają nam umożliwiać oddanie się zadumie nad tym, jak i po co żyjemy.