Nabożeństwo to łączy się z naszą polską religijnością. W początkach XVIII w. wprowadzili ją Ojcowie Misjonarze w Warszawie, skąd szybko rozeszło się po całej Polsce.
Spotkałem kiedyś starszego człowieka, który przyszedł do kościoła na Gorzkie Żale w niedzielę Wielkiego Postu. Przebył dość długą drogę do kościoła, a droga nie była łatwa. Kiedy wyraziłem podziw dla jego zaangażowania, on powiedział: "Proszę księdza, bez Gorzkich Żali coś brakowałoby w Wielkim Poście. Gdybym nie przyszedł na Gorzkie Żale, coś brakowałoby mi w tegorocznym Wielkim Poście".
Wielki Post to czas szczególnego rozważania Męki Pańskiej. Jakże pomocne w tej praktyce jest nabożeństwo Gorzkich Żali. Rozważanie Męki Pańskiej poparte śpiewem trafia do serca słuchacza, rodzi głębokie uczucia, wskazuje, jak wiele uczynił Jezus dla naszego zbawienia.
W latach tzw. "wojującego komunizmu" ludzie z wiosek oddalonych od kościoła zbierali się po domach, aby odprawiać w piątki Wielkiego Postu Drogę Krzyżową, a w niedziele Gorzkie Żale. Ludzie ci chcieli choć w ten sposób łączyć się ze społecznością parafialną w rozważaniu Męki Pańskiej.
Odprawiając nabożeństwo zauważam, jak niewiele jest obecnych dzieci i ludzi młodych. Zapytani o przyczynę, wzruszają tylko ramionami. A przecież to część polskiej tradycji religijnej związanej z Wielkim Postem; warto ją zachować i pielęgnować.
Napotkałem piękny zwyczaj w niektórych parafiach. W czasie rekolekcji wielkopostnych w poszczególne dni odprawiane są części Gorzkich Żali. Bardzo piękny zwyczaj pomagający wiernym w przygotowaniu spowiedzi i postanowień rekolekcyjnych.
Kolejny Wielki Post w naszym życiu. Od nas zależy, jak go przeżyjemy, jak spędzimy ten czas. Kościół podaje nam pomoc w owocnym przeżywaniu tego okresu, aby nie był on czasem straconym. Jest nią nabożeństwo Gorzkich Żali, które w Polsce ma swój początek, w Polsce też wspaniale się rozwinęło. Nie odrzucajmy go, niech nie idzie w zapomnienie. Po naszym odejściu następne pokolenia niech przejmą je jako dziedzictwo narodu, języka, kultury religijnej i zachowają jako cenny skarb.