Zaprezentowany rocznik statystyczny zawiera dane dotyczące struktur parafialnych, tzw. sił apostolskich, czyli liczby księży, sióstr zakonnych, alumnów, informacje nt. sakramentów chrztu, bierzmowania, małżeństwa, także liczby stwierdzeń nieważności małżeństwa, dane o bibliotekach parafialnych oraz poradniach rodzinnych.

Jak wynika z badań, wyraźnie wzrósł wskaźnik „dominicantes”, czyli osób uczestniczących regularnie we Mszach św. niedzielnych – o 1,6 punktu procentowego – oraz „communicantes” – przyjmujących regularnie Komunię św. – o 1 punkt procentowy. W 2017 r. wskaźniki te wyniosły odpowiednio w skali kraju: „dominicantes” – 38,3 proc. i „communicantes” – 17 proc.

Tarnów liderem

Najwyższy wskaźnik „dominicantes” odnotowano w diecezjach tarnowskiej (71,7 proc.) i rzeszowskiej (64,1 proc.) oraz w archidiecezji przemyskiej (59,8 proc.). Najniższy – w archidiecezjach szczecińsko-kamieńskiej i łódzkiej (24,6 proc.) oraz w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (25,6 proc.).

Wskaźnik „communicantes” był najwyższy w diecezjach tarnowskiej (27,6 proc.), zamojsko-lubaczowskiej (22,5 proc.) i pelplińskiej (22,1 proc.), a najniższy w diecezji sosnowieckiej (11,2 proc.), archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej (11,2 proc.), diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (11,4 proc.) i archidiecezji łódzkiej (11,6 proc.).

– Te dane to nasze święto w rodzinie. Zwiększenie wskaźnika „communicantes” to może być znak większej świadomości i chęci przystępowania do sakramentów świętych. To pokazuje, że wielu kapłanów skutecznie prowadzi ludzi ze świata wirtualnego do sakramentu i to jest dobra droga – powiedział ks. dr Paweł Rytel-Andrianik, rzecznik KEP.

Większa religijność to mniej rozwodów

Od wielu lat wyraźnie zarysowują się na mapie Polski obszary o podwyższonym odsetku religijności, a są nimi, poczynając od północy: Kaszuby, Wielkopolska, Śląsk Opolski, Galicja i Podhale. Drugi podobny region to część Polski Wschodniej. Taki podział wynika z wielu czynników, w dużej mierze z uwarunkowań historycznych. Na ziemiach polskich pod zaborami w różny sposób kształtowały się społeczności. Inna była sytuacja w zaborze rosyjskim, inna w pruskim i w Galicji. – Okazuje się, że ludzie, którzy tam żyli i funkcjonowali w określonych systemach społeczno-gospodarczych, osadniczych, transportowych i infrastrukturalnych, przejęli ten cały bagaż historii i on oddziałuje do dzisiaj – wyjaśnił prof. Przemysław Śleszyński z Instytutu Geografii i Planowania Przestrzennego PAN.

Obszary o większej religijności współwystępują statystycznie z poparciem dla partii konserwatywnych, niższą stopą rozwodów, mniejszą przestępczością, wyższą dzietnością, a nawet lepszymi wynikami w edukacji.

W 2017 r. działalność duszpasterską prowadziły w Polsce 10 392 parafie katolickie. Większość parafii prowadzonych jest przez diecezje, tylko 6 proc. przez zgromadzenia zakonne oraz stowarzyszenia apostolstwa katolickiego. Najwięcej parafii ogółem i diecezjalnych występuje w archidiecezji krakowskiej, diecezji tarnowskiej i archidiecezji poznańskiej. Największy odsetek parafii zakonnych jest w archidiecezjach krakowskiej, szczecińsko-kamieńskiej i wrocławskiej. Liczba księży inkardynowanych do diecezji wynosiła w 2017 r. niemal 25 tys. Najwięcej księży inkardynowanych jest w diecezji tarnowskiej (1,6 tys.) oraz w archidiecezjach krakowskiej (1,2 tys.) i katowickiej (1,1 tys.). Liczba alumnów diecezjalnych wynosi 2,2 tys. Liczba sióstr zakonnych wynosiła w 2017 r. 17,9 tys., skupionych w 2,2 tys. wspólnotach zakonnych. Liczba zakonników oraz członków stowarzyszeń życia apostolskiego w 2017 r. wynosiła łącznie 11,6 tys.

Więcej ochrzczonych

W 2017 r. udzielono sakramentu chrztu św. niemal 400 tys. osób – to o 5 punktów procentowych więcej niż w 2016 r. Do I Komunii św. przystąpiło ponad 400 tys. osób – w 2016 r. było to ok. 284 tys. osób. Sakrament bierzmowania przyjęło 288,9 tys. osób – o 3 punkty procentowe mniej niż w 2016 r.

Z kolei sakrament małżeństwa został udzielony ok. 134 tys. par – dla porównania: w 2016 r. było to ok. 136 tys. par.

W parafiach funkcjonuje ponad tysiąc bibliotek. W 2017 r. działało także 2,8 tys. katolickich poradni rodzinnych różnego typu, 29 domów samotnej matki i 11 katolickich ośrodków adopcyjno-opiekuńczych.

– Katolicyzm w Polsce jest stabilny, udział w nabożeństwach jest niemal powszechny, ale należy dostrzec, że będziemy mieli coraz więcej starszych księży i sióstr zakonnych, co wynika z tego, że nasze społeczeństwo jest coraz starsze – podsumował dane statystyczne ks. Wojciech Sadłoń SAC, dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego SAC im. ks. prof. Witolda Zdaniewicza. W związku ze zmniejszającą się liczbą młodych ludzi w Polsce będzie też mniej udzielanych sakramentów chrztu i bierzmowania.

Opublikowane dane statystyczne wskazują na instytucjonalną stabilność Kościoła katolickiego w Polsce. Pokazują także, że Polacy, pomimo licznych ataków wielu środowisk próbujących oczernić Kościół, nie pozwalają sobą manipulować i są wierni swoim chrześcijańskim korzeniom.