W krajach rozwiniętych, w tym również w Polsce, 70% codziennej diety zajmuje żywność przetworzona w warunkach przemysłowych. Jest ona nafaszerowana np. konserwantami, emulgatorami, przeciwutleniaczami oraz wzmacniaczami smaku, zapachu, barwy, konsystencji.

Inspekcje państwowe nie weryfikują dokładnie i nie badają za każdym razem, ile i jakich dodatków znajduje się w danym produkcie spożywczym. Jeśli już kontrolują, to sprawdzają jedynie limit danego E w produkcie, a nie zwracają uwagi na kumulację tych dodatków w codziennej diecie oraz możliwość ich niepożądanego wpływu na zdrowie.

Badania Najwyższej Izby Kontroli pokazują, że w jednym dniu jesteśmy w stanie przyswoić aż 85 różnych substancji E. Dodatki E w normalnych warunkach nie są dopuszczone do samodzielnego spożycia jako żywność. Wykorzystuje się je w przetwórstwie spożywczym, aby wydłużyć okres trwałości żywności, dać możliwość stworzenia nowych produktów typu light oraz by zwiększyć efektywność produkcji niższym kosztem.

Jest kilka produktów, w których według określonych norm prawnych nie można stosować dodatków. To m.in. żywność pochodzenia naturalnego – nieprzetworzona: mleko pasteryzowane i sterylizowane, masło, miód, kawa, herbata liściasta oraz naturalna woda mineralna.

Mimo że na półkach w sklepach przeważa żywność nafaszerowana dodatkami E, to żadne organy odpowiedzialne za jej bezpieczeństwo nie oceniały, jakie ryzyko zdrowotne niesie kumulacja wielu dodatków oraz jaka jest ich interakcja z lekami czy innymi składnikami diety. Grupą konsumentów najbardziej narażoną na przekroczenie ich dziennego spożycia są dzieci. Największa kumulacja dodatków jest w produktach, które jedzą i lubią dzieci: w parówkach, serkach, ciastach, lodach i słodkich napojach.

Przeanalizujmy przeciętną dietę dziecka, które spożywa pięć posiłków dziennie. Jeśli na pierwsze śniadanie zje kajzerkę z margaryną, serkiem topionym, parówkę oraz wypije napój smakowy, na drugie śniadanie – jogurt kremowy z morelami, obiad będzie się składał z produktów nieprzetworzonych (zupy i drugiego dania), w tym gotowej surówki ze sklepu, a deser – z biszkoptu z galaretką, do tego zje kolację w formie kanapki z margaryną, polędwicą i sałatką warzywną, to w tych posiłkach dziecko spożywa ok. 85 substancji E.

Śniadanie bez E

2 kromki chleba żytniego 100% na zakwasie

1 łyżeczka masła kiełki rzodkiewki (garść)

2 ugotowane jajka ekologiczne

2 ogórki kiszone

Karolina Szostkiewicz
Dietetyk kliniczny