...katedra Notre Dame jest jednym z najdłużej budowanych kościołów w dziejach? Prace nad wzniesieniem tej charakterystycznej świątyni trwały ponad 180 lat i angażowały kilka pokoleń budowniczych oraz architektów. Tak długi czas pozwalał adaptować do wciąż powstającej monumentalnej budowli kolejne nowinki architektoniczne gotyku, np. sklepienia żebrowe i rozbudowany system przypór, co umożliwiło odciążenie konstrukcji dachu i nadanie świątyni lekkości. Prace zakończono w 1345 r.

Katedra jest niemym świadkiem historii chrześcijaństwa w Europie i burzliwych dziejów kontynentu. Przez kolejne stulecia szczęśliwie unikała zniszczeń, choć mocno odcisnęły się na niej dwa wydarzenia. Pierwszym była rewolucja francuska. Rewolucjoniści, włożyli wiele wysiłku, by uczynić z niej miejsce świeckie. Kolejną wielką próbą dla katedry był niedawny pożar, który strawił jej część. Mimo tych nieszczęść katedra trwa, przypominając o katolickich korzeniach Francji.

Tak długi czas budowy nie był regułą. Historia zna przykłady monumentalnych konstrukcji, które wzniesiono w krótszym czasie – np. prace nad rzymskim Koloseum trwały 10 lat, postawienie Wielkiej Piramidy w Gizie zajęło 20 lat, a budowa Hagii Sophii trwała zaledwie 5 lat. Na tym tle niemal dwa wieki wznoszenia katedry Notre Dame wydają się niebywale długim przedsięwzięciem, w niczym jednak nie ujmuje to urokowi tej świątyni.