Żeby rozwiać wszelkie wątpliwości, trzeba podkreślić, że nie jest to posługa tożsama z posługą kogoś, kto np. uczy religii w szkole. Pewnie świecki nauczyciel religii może w przyszłości zostać „świeckim katechetą”, niemniej jednak odpowiedni ryt ustanowienia takowej posługi będzie dopiero w najbliższym czasie podany do wiadomości przez watykańską Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.

Uzasadnienie

Ojciec Święty w piśmie informującym o nowej kościelnej funkcji odwołuje się do opinii teologów, że „o pierwszych katechetach jest mowa już na kartach Nowego Testamentu”. Przywołuje przy tym stosowne jego fragmenty: 1 Kor 12, 28-31; Łk 1, 3-4; Ga 6, 6 oraz 1 Kor 12, 4-11. Ponadto odnosi się do Tradycji wyrażonej np. w dokumentach Soboru Watykańskiego II oraz w nauczaniu jego poprzedników. Pisze: „Cała historia ewangelizacji ostatnich dwóch tysięcy lat pokazuje w sposób ewidentny, jak bardzo była skuteczna misja katechetów. Biskupi, prezbiterzy oraz diakoni, razem z wieloma mężczyznami i kobietami konsekrowanymi, poświęcili swoje życie dla nauczania katechetycznego, aby wiara była prawdziwym wsparciem dla osobistej egzystencji każdej istoty ludzkiej”. I dodaje: „Również w naszych czasach wielu zdolnych i wytrwałych katechetów stoi na czele wspólnot w różnych regionach i wypełnia niezastąpioną misję przekazywania i pogłębiania wiary”.

Franciszek, odnosząc się także m.in. do Kodeksu prawa kanonicznego, wyraźnie zaznacza, że to biskup jest „pierwszym katechetą swojej diecezji”. Razem z nim za katechizację odpowiadają członkowie prezbiterium. Ale też „konieczne jest uznanie obecności świeckich, którzy na mocy sakramentu chrztu czują się wezwani do współpracy w służbie katechetycznej”. I precyzuje: „Ta obecność staje się jeszcze pilniejsza w naszych czasach z powodu odnowionej świadomości ewangelizacji w świecie współczesnym oraz dlatego, że współczesna kultura globalizacyjna ma znaczny wpływ i domaga się przez to autentycznego spotkania z młodymi pokoleniami, nie zapominając o potrzebie posiadania odpowiedniej metodologii i kreatywnych narzędzi, które umożliwiłyby głoszenie Ewangelii odpowiednio do transformacji misyjnej, jaką powziął Kościół”.

Duch i wybór

Papież zachęca do wsłuchiwania się w głos Ducha Świętego: „Duch wzywa również dziś mężczyzn i kobiety, aby wyruszyli w drogę, wychodząc na spotkanie wielu, którzy oczekują na poznanie piękna, dobra oraz prawdy wiary chrześcijańskiej”. Funkcja świeckiego katechety ukonkretnia się „pośród innych posług obecnych we wspólnocie chrześcijańskiej”. Taka osoba ma być m.in. „świadkiem wiary” oraz „towarzyszem i pedagogiem, który naucza w imieniu Kościoła”. Posługa katechety „domaga się należytego rozeznania przez biskupa i podkreślenia przez ryt ustanowienia”. Jest „stałą służbą na rzecz Kościoła lokalnego, według potrzeb duszpasterskich rozeznanych przez ordynariusza miejsca, ale wykonywaną na sposób świecki, zgodnie z samą naturą tejże posługi”.

Papież postuluje, by „do ustanowionej posługi katechety byli powoływani mężczyźni i kobiety o głębokiej wierze i dojrzałości ludzkiej, by brali czynny udział w życiu wspólnoty chrześcijańskiej, byli zdolni do przyjmowania innych, do szczodrości i życia w komunii braterskiej, by otrzymywali należną formację biblijną, teologiczną, duszpasterską i pedagogiczną, aby byli uważnymi głosicielami prawdy wiary oraz by mieli już wcześniejsze doświadczenie katechezy. Wymaga się, aby były to osoby wiernie współpracujące z prezbiterami oraz diakonami, dyspozycyjne do wykonywania posługi tam, gdzie jest to konieczne, i inspirowane przez prawdziwy zapał apostolski”.

Komentujący ostatnią papieską decyzję są zgodni co do tego, że jest to duża zmiana w kontekście Kościoła powszechnego. Niemniej jednak nie wiemy jeszcze, jak owa posługa będzie wyglądała w praktyce w konkretnych Kościołach lokalnych. Czas pokaże.