Lepiej zapobiegać niż leczyć! – to hasło prozdrowotnego programu pod patronatem pary prezydenckiej, który ma zachęcić Polaków do badań profilaktycznych oraz zdrowego trybu życia. Pandemia covid-19 sprawiła, że mamy sporo zaniedbań, ale wcześniej statystyka badań profilaktycznych też była bardzo słaba. – Kluczowa jest promocja zdrowia i profilaktyki chorób, której celem jest przekonanie Polaków do badania się i korzystania z bezpłatnych programów profilaktycznych – mówi min. Grażyna Ignaczak-Bandych, szefowa Kancelarii Prezydenta RP.

Bezpieczeństwo zdrowotne

Jednym z priorytetów prezydentury Andrzeja Dudy jest bezpieczeństwo Polaków. Chodzi o bezpieczeństwo nie tylko militarne, energetyczne czy żywnościowe, ale również o zdrowotne. Niestety, ze statystyk wynika, że stan zdrowia Polaków nie jest zadowalający. – Mam nadzieję, że projekt „Zdrowe Życie” będzie kamykiem, który poruszy lawinę, ponieważ żadne lekarstwo nie jest w stanie zastąpić tego, co można samemu zrobić dla swojego zdrowia – podkreśla prof. Piotr Czauderna, przewodniczący Rady ds. Ochrony Zdrowia Narodowej Rady Rozwoju.

O wiele lepiej i taniej jest zapobiegać chorobom i wykrywać je na wczesnym etapie niż zgłaszać się do lekarza dopiero wtedy, gdy są jakieś dolegliwości. Taka optyka opieki zdrowotnej jest we wszystkich rozwiniętych państwach. – Narodowy Fundusz Zdrowia już dawno przestał pełnić funkcję „bankomatu”, który wypłaca pieniądze za leczenie pacjentów. Od wielu lat w naszej strategii stawiamy na profilaktykę. Choć nasze projekty profilaktyczne 40 Plus, np. mammografia i cytologia, cieszą sie dużym zainteresowaniem, to jednak wciąż jest ono niewystarczające. Bardzo wielu Polaków idzie do lekarza dopiero wtedy, gdy coś im dolega. Ten zwyczaj musimy zmienić – zaznacza Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Skorzystało 2% Polaków

Polacy często narzekają na służbę zdrowia i kolejki do specjalistów, jednak z badań, które są ogólnodostępne, korzystają w bardzo ograniczonym zakresie. Najwięcej oporów mamy przed badaniami takimi jak kolonoskopia i cytologia. W ramach profilaktyki badania te są bezpłatne, a z grupy osób uprawnionych do nich korzysta zdecydowanie mniej niż 30%. Podobnie jest w przypadku mammografii, którą wykonuje ok. 39% uprawnionych kobiet. Możliwość skorzystania z programu Profilaktyka 40 Plus miało ok. 20 mln Polaków, a skorzystało z niego tylko 400 tys., czyli zaledwie 2%.

Eksperci wskazują, że profilaktyka zdrowotna to coś więcej niż tylko badania i wczesne wykrywanie chorób. To również świadomość społeczna zagrożeń zdrowotnych, zdrowy styl życia oraz eliminacja czynników ryzyka. – Niby to wszystko wiemy, ale zupełnie tego nie przestrzegamy. Badania pokazują, że 80% Polaków wie, jak się zdrowo odżywiać, ale tylko 40% stosuje tę wiedzę w praktyce. Ludzie muszą wiedzieć, że żadne lekarstwo nie zastąpi tego, co można samemu zrobić ze swoim życiem i zdrowiem – wyjaśnia prof. Czauderna.

Nowy paradygmat

Program „Zdrowe Życie” został zainaugurowany 3 czerwca przez parę prezydencką w Warszawie. Kancelaria Prezydenta RP podpisała porozumienie o współpracy w zakresie bezpłatnych badań i konsultacji medycznych oraz kampanii edukacyjnej ze współorganizatorami akcji: Ministerstwem Zdrowia, Ministerstwem Aktywów Państwowych, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz PZU S.A.

– Musimy przekonać Polaków, by wzięli odpowiedzialność za własne zdrowie. Za nasze zdrowie nie odpowiadają przecież ani minister zdrowia, ani NFZ, ale my sami. Nowym paradygmatem zdrowia publicznego są dobre wybory zdrowotne, czyli zastanowienie się nad tym, co jemy, jak często się ruszamy – podkreśla prof. Jarosław Pinkas, krajowy konsultant w dziedzinie zdrowia publicznego.