Julia Saganiak: Jak wielu narzeczonych przyjęło w te wakacje sakrament małżeństwa?

Ks. Andrzej Chmielewski: W naszej wspólnocie parafialnej w czasie tych wakacji sakrament małżeństwa przyjęło 11 par. Jest to większa liczba w porównaniu do dwóch ostatnich lat.

Wielu ludzi decyduje się na sakrament małżeństwa, mimo życia w grzechu, to znaczy przez długi czas żyją razem bez zachowania czystości albo już po wcześniej zawartym małżeństwie? Jak Kościół podchodzi do takich przypadków?

Myślę, że odniesienie Kościoła jest bardzo proste. Słyszymy już od samego Jezusa: „Większa będzie radość z jednego grzesznika, który się nawraca, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia” (Łk 15, 7). Tak więc powinniśmy zawsze cieszyć się z momentów, kiedy przychodzi opamiętanie, poruszenie i zrozumienie, co jest wartościowe i na jakim fundamencie należy budować swoje życie. Dzisiaj nie spotykam się ze ślubami pochopnymi lub zawieranymi przez bardzo młode osoby, kiedy musiałbym prosić o dyspensę od wieku. Zauważyłem, że coraz więcej ludzi bardzo poważnie podchodzi do sakramentu małżeństwa, wie, z czym to się wiąże i nie traktuje tego lekkomyślnie.

Czy możemy mówić, że mamy czasy, w których wielu młodych ludzi decyduje się na sakrament małżeństwa wynikający wyłącznie z tradycji, a nie z prawdziwej wiary?

Tutaj poruszamy bardzo ważne zagadnienie, jakim jest nasza wiara, jak jest głęboka. W nowym protokole przedmałżeńskim jest takie pytanie: Dlaczego zawieracie związek małżeński? Większość narzeczonych podkreśla, że wynika to z tradycji, w której zostali wychowani. Natomiast jest pewna grupa par, która mówi, że to Pan Bóg jest dla nich najważniejszy i na nim pragną oprzeć swoje życie, chcą Jemu zawierzyć swoje małżeństwo. Ja spodziewałbym się właśnie takiej odpowiedzi.

Czy zauważył Ksiądz, nazwijmy to układ klientelistyczny, który polega na tym, że narzeczeni przychodzą, chcą zapłacić i w ten sposób „załatwić” sobie ślub?

Przy zawieraniu sakramentu małżeństwa bardzo rzadko spotykam się z takim podejściem. Ono znacznie częściej pojawia się przy chrztach. Wówczas rodzice, często w sposób pretensjonalny odnoszą się do mnie, mówiąc, że „Kościół stawia nadmierne wymagania”. Przy ślubie tych dwoje ludzi ma już wiele poukładane i wiedzą, czego szukają oraz z czym wiąże się ich decyzja, dlatego nie spotkałem się z próbą „załatwiania ślubu”, tak jak jest to w wielu przypadkach, jeśli chodzi o chrzest.

Obserwując, można wysunąć wniosek, że coraz więcej ludzi wybiera sobie z naszej religii to, co im odpowiada, jak z menu i żyje tylko tym, co jest dla nich wygodne. Jak zapobiegać takiemu podejściu, jak uświadomić młodym ludziom, że sakrament małżeństwa zawiera się przed samym Bogiem?

Myślę, że my sami – Polacy – zrobiliśmy nieodpowiedzialny język związany z tym sakramentem. Proszę zwrócić uwagę, że wielu młodych ludzi, mając znajomego księdza, pyta go „czy udzieliłby ślubu”. Ja w takich sytuacjach odpowiadam z humorem, że mam przeszkody do bycia mężem. Mówię tak, aby rozładować atmosferę, ale też pokazać ważny aspekt niewiedzy, wtedy narzeczeni zdają sobie sprawę z powagi tego sakramentu i kto naprawdę ślubuje. Przy sakramencie małżeństwa wiele spraw się spłyca, a tu chodzi o to, by ludziom wskazywać Źródło. Wybieranie wygodnego jest zwykle po założeniu rodziny. Moje spostrzeżenie jest takie, że jeśli ten zaczyn wiary wyniesiony z domu jest mocny, prawdziwy, to sakramenty są później bardzo poważnie traktowane.

Co dla ówczesnych narzeczonych jest ważniejsze: estetyka (wygląd kościoła, śpiewy itd.) czy sam sakrament?

Jeśli narzeczeni biorą udział w kursach przedmałżeńskich, to wydaje mi się, że szybko zrozumieją, co jest najważniejsze w dniu ich ślubu. Dzisiaj zrobiło się modne, że tata prowadzi córkę, ale bardzo często wygląda to tak, że córka idzie z tatą, machają, jakby szli na grzyby, trzymając się za ręce i przyszły mąż zwyczajnie odbiera przyszłą żonę od taty. A gdyby tylko zatrzymał się, wziął dłoń narzeczonej, ucałował, jeśliby uścisnął dłoń taty i powiedział jedno słowo: „dziękuję”, to wtedy ma to wszystko wartość. Oczywiście, warto dać możliwość wyboru czytań, napisania coś o sobie, aby ksiądz mógł podczas homilii odnieść się do narzeczonych. Chodzi o to, aby oni robili wszystko z pełną świadomością. Mam w pamięci sytuację, gdy pewien mężczyzna opowiedział mi moment zaręczyn. Zabrał swoją ukochaną na wschód słońca i oświadczył się, mówiąc: „jeśli chciałabyś resztę życia przeżywać ze mną jako wschody słońca, to proszę cię o rękę”. Takie historie, w których widać szczerość i prawdę, bardziej poruszają od różnego rodzaju kwiatów, świec, materiałów, które są tak naprawdę na chwilę. Jeśli ślub dla niektórych jest bardziej strojeniem kościoła i robieniem hałasu, aby rodzina i sąsiedzi widzieli, to są to sytuacje, w których doszło do zatracenia sensu. Niech kwiaty i dywan będą tylko dodatkiem, a najważniejsza miłość, z której zbiera się prawdziwe owoce.

Błogosławił Ksiądz zapewne niejedno małżeństwo, czy było coś, co Księdza podczas tych uroczystych wydarzeń wzruszyło lub zdziwiło?

Zawsze wzrusza mnie to, gdy podczas składania przysięgi młodzi są wzruszeni. Gdy powtarzają za mną słowa przysięgi i mówią to z takim wzruszeniem, że widać łzy, to jestem przeświadczony, że przeżywają to, jako coś wielkiego i ważnego. Inna sytuacja. Pewna kobieta miała problem z nogą i jej narzeczony przyniósł ją na rękach do ołtarza. Nie było w tym żadnej sztuczności. Bywają też śmieszne sytuacje, gdy pan młody wydepcze pannie młodej sukienkę, ale rozumiem, że i stresu im nie brakuje.

Ks. Andrzej Chmielewski, proboszcz parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Zgierzu, dziekan dekanatu zgierskiego