Dekanat powstał na mocy dekretu Biskupa warszawsko-praskiego z 17 czerwca 1996 r. Utworzono go z parafii należących wcześniej do dekanatów: radzymińskiego (parafie z Marek), bródnowskiego (parafie z Ząbek), wołomińskiego (parafie z Zielonki).

Parafie i kościoły

Dekanat obejmuje osiem parafii.
1. św. Izydora w Markach
2. Matki Bożej Królowej Polski w Markach-Pustelniku
3. św. Andrzeja Boboli w Markach-Strudze
4. Miłosierdzia Bożego w Ząbkach
5. Świętej Trójcy w Ząbkach
6. Zesłania Ducha Świętego w Ząbkach
7. Matki Bożej Częstochowskiej w Zielonce
8. św. Jerzego Męczennika w Zielonce
Pod względem liczby mieszkańców największa jest licząca blisko 12 tys. wiernych parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Zielonce. Najmniejsza pod tym względem (3 tys. mieszkańców) jest parafia Zesłania Ducha Świętego w Ząbkach.
Siedem parafii ma swoje kościoły parafialne. Jedna - Zesłania Ducha Świętego w Ząbkach - jest w trakcie budowy swojej świątyni. Niebawem rozpocznie się też budowa kościoła przy ul. Ząbkowskiej na terenie należącym dotychczas do parafii św. Izydora w Markach. Również trud budowy podjęli księża michalici, którzy budują kościół Matki Bożej Fatimskiej w Słupnie, gdzie w przyszłości powstanie parafia. Warto dodać, że 16 maja 1994 r. księża michalici sprowadzili z Fatimy figurę Matki Bożej, którą pobłogosławił Jan Paweł II. Od tej pory odprawiane tam są nabożeństwa fatimskie.
Z istniejących kościołów parafialnych, najstarszy jest w parafii św. Izydora w Markach. Został zbudowany w 1899 r. i konsekrowany w 1919 r. przez kard. Aleksandra Kakowskiego.
Parafia św. Izydora jest też najstarszą w dekanacie. Erygowana była 20 października 1917 r. z parafii praskiej, której liczba wiernych doszła wówczas do... 60 tysięcy!

Ksiądz dziekan i księża z dekanatu

Od początku powstania dekanatu w Zielonce jego dziekanem jest obchodzący w tym roku 40-lecie kapłaństwa ks. prał. Mieczysław Stefaniuk, proboszcz parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Zielonce.
Ks. prał. Stefaniuk urodził się 25 sierpnia 1939 r. w Drelowie (diecezja siedlecka). Na kapłana został wyświęcony 26 maja 1963 r. przez kard. Stefana Wyszyńskiego. Jest magistrem teologii (KUL - homiletyka). Był wikariuszem w Krzemienicy, Kobyłce, u św. Aleksandra w Warszawie, a następnie proboszczem w Jazgarzewie. Od 1986 r. jest proboszczem parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Zielonce. Był dziekanem piaseczyńskim, wicedziekanem dekanatu wołomińskiego, a od 1996 r. jest dziekanem dekanatu zielonkowskiego. Od 1992 r. jest prałatem Kapituły Kolegiackiej w Radzyminie.
Wicedziekanem jest ks. prał. Henryk Drożdż, proboszcz parafii św. Izydora w Markach. Funkcję ojca duchownego dekanatu pełni ks. Maksymilian Sowa, michalita, proboszcz parafii św. Andrzeja Boboli w Markach Strudze.
W dekanacie posługę duszpasterską pełni 8 księży proboszczów, których wspomaga 13 wikariuszy. Jest też 6 rezydentów, którzy w miarę możliwości pomagają w pracy duszpasterskiej.
Kapłanem najdłużej pracującym w dekanacie i pełniącym funkcję proboszcza (18 lat) i jednocześnie najstarszym wiekiem (ur. 1930 r.) jest ks. kan. Ryszard Okiński z parafii Matki Bożej Królowej Polski w Markach-Pustelniku. Najkrócej proboszczem jest ks. Eugeniusz Jankowski z parafii św. Jerzego w Zielonce. Zaś ks. Sylwester Ciesielski z parafii Zesłania Ducha Świętego w Ząbkach jest najmłodszym w dekanacie proboszczem (ur. 1958 r.).
Najmłodszym wiekiem wikariuszem jest ks. Mariusz Lech (ur. w 1974 r., wyświęcony w 2000 r.) z parafii św. Jerzego Męczennika w Zielonce. Natomiast najmłodszymi w kapłaństwie są ubiegłoroczni neoprezbiterzy - ks. Zbigniew Wróblewski z parafii Zesłania Ducha Świętego w Ząbkach i ks. Mariusz Stanaszek z parafii Matki Bożej Królowej Polski w Markach-Pustelniku (obydwaj urodzeni w 1972 r.).
Średnia wieku księży proboszczów w dekanacie wynosi 58 lat, zaś księży wikariuszy - 35 lat.

Domy zakonne

Na terenie dekanatu zielonkowskiego są dwa domy zakonne męskie i 9 domów zakonnych żeńskich. Przebywa w nich 30 kapłanów i braci oraz ponad 80 sióstr zakonnych.
Zakonnicy to księża pallotyni w Ząbkach (prowadzą Wydawnictwo Pallottinum II, Sekretariat ds. Misji i drukarnię) oraz księża michalici w Markach-Strudze (prowadzą parafię i wydawnictwo).
Są też siostry: w Zielonce - dominikanki misjonarki, w Ząbkach - michalitki, siostry od Aniołów, nazaretanki, w Markach - honoratki i Sacre Coeur, w Markach Pustelniku - Franciszkanki Rodziny Maryi i Karmelitanki Dzieciątka Jezus oraz w Markach-Strudze - Siostry Najczystszego Serca Najświętszej Maryi Panny (bezhabitowe).
Zakonnice pełnią różne posługi. Np. Siostry Rodziny Maryi prowadzą w Markach-Pustelniku Zakład Wychowawczy im. bł. abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego dla dzieci z opóźnieniem rozwojowym i z rodzin trudnych, zaś siostry michalitki prowadzą w Ząbkach przedszkole im. Jana Pawła II.

Ojczyźnie i jej bohaterom

W dekanacie zielonkowskim w wielu miejscach uczczono pamięć wielkich synów naszej Ojczyzny.
W kościele Matki Bożej Częstochowskiej w Zielonce znajduje się obraz Męczenników Podlaskich, którzy bronili wiary, przywiązania do Stolicy Apostolskiej i polskości. Miejscowy proboszcz i dziekan ks. prał. Stefaniuk pochodzi z Drelowa, miejsca prześladowań unitów podlaskich. Stąd trudno się dziwić, że kult Męczenników Podlaskich jest mu tak bardzo bliski.
W tym samym dziekańskim kościele jest miejsce drogie tym wszystkim, którzy utracili swoich najbliższych pomordowanych na Wschodzie. Z kolei za cmentarzem zielonkowskim na terenie Złocieńca znajduje się mogiła kilkudziesięciu osób rozstrzelanych podczas okupacji hitlerowskiej. W Zielonce 11 listopada 1939 r. odbyła się egzekucja po tym, jak harcerze na Święto Niepodległości umieścili na płotach i budynkach ulotki z tekstem Roty. Niemcy przyjechali i łapali młodych ludzi. Dwóch uciekło, pozostali zostali rozstrzelani. Od tamtej pory harcerze i parafianie Zielonki w Święto Niepodległości wspominają odzyskanie niepodległości i śmierć harcerzy. Dlatego nawet "za komuny" 11 listopada mogło być obchodzone bez większych przeszkód.
Na cmentarzu w Zielonce jest też grób nieznanego żołnierza. Natomiast okolicznościowe tablice patriotyczne znajdują się niemal w każdym ze starszych kościołów dekanatu.
Uczczono też kandydatów na ołtarze - Prymasa Wyszyńskiego i ks. Jerzego Popiełuszkę. W parafii Miłosierdzia Bożego w Ząbkach znajduje się pomnik kard. Wyszyńskiego (dzieło prof. Czesława Dźwigaja) oraz dzwon "Ks. Jerzy Popiełuszko". Natomiast w parafii Trójcy Świętej, gdzie ks. Popiełuszko był wikariuszem, znajduje się jego pomnik.