Łukasz Krzysztofka: Czym jest Zakon św. Jana z Jerozolimy i jaka jest jego misja?

Maxymilian Bylicki: Nasz zakon, zwany także Zakonem Maltańskim, to jedna z najstarszych instytucji zachodniej i chrześcijańskiej cywilizacji. Powstał w Jerozolimie ok. 1050 r. Na ziemiach polskich jest od XII w. Jest on zakonem świeckim, tradycyjnie o charakterze wojskowym, rycerskim i szlacheckim. Ma ponad 13 tys. członków. Niektórzy z nich to Bracia Profesi, którzy składali śluby posłuszeństwa. Inni kawalerowie i damy są członkami świeckimi, oddając się sprawowaniu chrześcijańskich cnót i dobroczynności. Rycerze Maltańscy wyróżniają się swoim zaangażowaniem w doskonaleniu duchowości w Kościele i pracy w służbie ubogim i chorym.

W jaki sposób członkowie Zakonu realizują hasło, które brzmi: „Obrona Wiary i służba ubogim i cierpiącym”?

Zasady te spełniają się poprzez ochotniczą pracę dam i kawalerów w niesieniu pomocy humanitarnej i działalność medyczną i społeczną. Obecnie Zakon prowadzi działalność w przeszło 108 krajach. W ciągu swojej długiej historii zawsze lokował się w miejscach szlaków pielgrzymów, podróżnych, tam, gdzie byli ludzie potrzebujący, którym można pomóc. Zakon ma w tej chwili wiele ośrodków w Polsce, także w Warszawie. Mamy tu działające dwie fundacje: Fundację Świętego Jana Jerozolimskiego i Fundację Polskich Kawalerów Maltańskich w Warszawie – Pomoc Maltańska.

Czym się zajmują?

W Warszawie wydawana jest trzy razy w tygodniu zupa dla osób głodnych i potrzebujących. Nie zawsze są to bezdomni. Na Saskiej Kępie wydawanych jest kilkadziesiąt porcji. Przychodzą często także osoby starsze, chore, mieszkające w pobliskich blokach, które mówią, że całą emeryturę zużywają na leki i już nie mają środków na przeżycie. Prowadzony jest także Klub Seniora, w którym z kolei starsze osoby mogą się spotkać. Są to często osoby samotne, którymi dorosłe dzieci się nie zajmują. Mogą spędzać razem czas, jakoś rozwijać się. W Warszawie prowadzona jest także poradnia psychologiczno-pomocowa, organizowane są również obozy dla niepełnosprawnych. Przez wiele lat prowadziliśmy również w Warszawie pośrednictwo w pracy adaptacji osób niepełnosprawnych do pracy zawodowej we współpracy z PFRON-em i pomoc w dostosowywaniu ich do rynku pracy.

Ważną częścią działania Zakonu jest również Maltańska Służba Medyczna. Co ją charakteryzuje?

To działania pierwszej pomocy medycznej, także szkolenia młodych wolontariuszy – kadetów. Zakon szkolił także na zlecenie MSZ od kilkunastu lat wolontariuszy w zakresie pierwszej pomocy medycznej, ratowników na Ukrainie, także w Mołdawii i Gruzji. Teraz, kiedy wybuchła wojna na Ukrainie, okazało się to niezwykle cenne, bo mamy ponad 2,5 tys. przeszkolonych przez polską Maltańską Służbę Medyczną wolontariuszy – ratowników medycznych na Ukrainie, którzy wobec działań wojennych są zaangażowani w pełną pomoc na terenie całej Ukrainy.

Na jakich jeszcze płaszczyznach Zakon pomaga Ukrainie?

W pierwszym okresie była to zarówno ewakuacja uchodźców, transporty medyczne, pomoc na granicach. Namioty Zakonu stały z posiłkami dla uchodźców, były dowożone transporty do Lwowa albo często dalej przez nasze sieci wolontariuszy do kilkunastu ośrodków na Ukrainie. Były zorganizowane 2 huby transportowe do tej pory działające, w Komborni na Podkarpaciu i w Chorzowie. Wartość pomocy jaka została przekazana poprzez Zakon, ponieważ do zakonu w Polsce przychodzą także darowizny z innych ośrodków maltańskich z całego świata, wyniosła około 100 mln zł. Organizujemy lekcje języka polskiego dla uchodźców ukraińskich, świadczona jest pomoc psychologiczna, finansowane są obiady w szkołach. W Raszynie finansowane są obiady dla dzieci uchodźców ukraińskich. Okazało się, że mają mniej więcej w około czterech szkołach 300-400 dzieci, czyli to praktycznie jedna dodatkowa szkoła. To dla gminy jest dużym obciążeniem i pomoc ze strony Zakonu jest dla tamtej społeczności bardzo istotna.

Ilu członków liczy Zakon Maltański w Polsce?

W Polsce działa około stu członków Zakonu. Razem w Polskim Związku Polskich Kawalerów Maltańskich jest około 150 członków, ale 50 jest rozproszonych na całym świecie. Natomiast wolontariuszy jest około 500. A kilka placówek instytucjonalnych ma również swoich pracowników tak, że razem to jest około tysiąca osób zaangażowanych w pomoc w różnych miejscach kraju. Organizujemy również akcje charytatywne, koncerty, aukcje, licytacje, żeby pozyskać fundusze na prowadzenie tych działań. Zakon nie jest bogatą strukturą, nie ma swoich własnych zasobów, musi te środki pozyskiwać od darczyńców, ale to się udaje.

Co Panu osobiście daje przynależność do Zakonu?

Z jednej strony mam poczucie pewnej wspólnoty. Od młodości byłem zaangażowany w różne działania pomocowe, charytatywne, ale Zakon nie jest dla mnie jakąś jeszcze jedną organizacją charytatywną. Nie zależało mi na samej organizacji, czy tylko na jakiejś działalności charytatywnej. Natomiast aspekt religijny, wspólnoty duchowej, z której dopiero wynika pomoc potrzebującym jest ważnym elementem integrującym Zakon. Dla mnie było ważne to, że mogłem pomagać ludziom wcześniej także w różnych działaniach – osobom niepełnosprawnym, w akcjach charytatywnych dla osób potrzebujących. To w połączeniu z zaangażowaniem w działalność Kościoła znalazło zwieńczenie w otrzymaniu zaproszenia do włączenia się działalność Zakonu.

Kawalerowie i damy Zakonu dają świadectwo wiary, co w dzisiejszych czasach jest szczególnie ważne.

Zgadza się. Żyjemy w czasach, w których liczy się też przyznanie się do wiary poprzez swoje życie, czy postępowanie. Z jednej strony członkami Zakonu są osoby świeckie, bo Zakon bliższy jest braciom niż księżom. Członkowie Zakonu w większości żyją życiem świeckim, ale równocześnie angażują się w działalność Zakonu. Więc świadomość działania w pewnej wspólnocie i dawania żywego świadectwa wiary jest cennym połączeniem tych dwóch aspektów życia, które można realizować w Zakonie Maltańskim.

Maxymilian Bylicki I wiceprezydent Związku Polskich Kawalerów Maltańskich, w latach 2016-19 prezes zarządu Fundacji św. Jana Jerozolimskiego, a od 2016 r. członek Rady tej fundacji. Koordynator Konfraterni Mazowieckiej, pianista i manager.