Mikołajki (diec.ełcka) to tętniące życiem serce Mazur i jeden z najpopularniejszych ośrodków żeglarskich na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich.

Kościół Matki Bożej Różańcowej przed II wojną światową był ewangelickim Domem Ludowym, w którym urządzano przedstawienia, wieczorki poetyckie, zabawy i katechezy dla dzieci. Podczas wojny został zamieniony w remizę, a następnie zdewastowany przez Rosjan, którzy urządzili tu stajnię. W 1948 r., dzięki staraniom ks. Jana Latochy oraz nowych katolickich mieszkańców Mikołajek, powstała tu obecna świątynia. W jej wnętrzu uwagę przyciągają liczne witraże, dębowe boczne ołtarze i malowidło nad prezbiterium, ilustrujące objawienia Matki Bożej w Gietrzwałdzie, które miało miejsce w 1877 r. Dla uczczenia IV pielgrzymki św. Jana Pawła II do ojczyzny parafianie ufundowali dzwony Ave Maria i Jan Paweł II, które zostały zawieszone na szczycie dobudowanej wieży.

Każdego roku na początku listopada celebrowana jest tu szczególna Msza św., połączona z szantowym koncertem. Zaduszki Żeglarskie swoją genezą sięgają tragicznych wydarzeń. 21 sierpnia 2007 r. ok. godz. 15 nad jeziorami mazurskimi gwałtownie załamała się pogoda. W ciągu kilkunastu minut wiatr uzyskał siłę 12 stopni w skali Beauforta i wiał z prędkością 130 km/h. Fale na Jeziorze Mikołajskim osiągały bardzo niebezpieczną wysokość, miejscami przekraczającą metr. Jeszcze gorsze warunki panowały na jeziorze Śniardwy. Stało się to tak nagle, że większość jachtów, żaglówek, łodzi i kajaków nie zdążyła wpłynąć do bezpiecznych miejsc. Na szlaku od Węgorzewa do Pisza wiatr wywrócił setki jednostek. Mówiono, że w niektórych miejscach wystąpiło zjawisko białego szkwału, tzn. żadne chmury nie były widoczne, a pojawiła się burza. W wyniku tragedii śmierć poniosło dwanaście osób.

Dla upamiętnienia ofiar 3 listopada 2007 r. zorganizowano I Zaduszki Żeglarskie, podczas których odsłonięto obelisk poświęcony ofiarom tragedii i pamiątkową tablicę (na zdjęciu). Mszy św. przewodniczył biskup ełcki Jerzy Mazur, kościół udekorowano żaglami, a przed wejściem ustawiono żaglówkę. Obok obelisku stoi krzyż zbudowany z elementów połamanego masztu. Po Mszy św. rodziny i przyjaciele ofiar nawałnicy puścili na Jezioro Mikołajskie dwanaście zapalonych zniczy. /i.c.