W 570. rocznicę urodzin bernardyna sł. Bożego o. Rafała z Proszowic, wybitnej postaci z przełomu XV i XVI wieku, mieszkańcy jego rodzinnych Proszowic odkrywają go na nowo i wkraczają w parafialny Rok Ojca Rafała, który podczas specjalnej uroczystości ogłosi 12 listopada bp Andrzej Kaleta.

Trwałość kultu i pamięci

W Proszowicach, położonych na krańcach diecezji kieleckiej, kult i pamięć, z różnym natężeniem, trwały. W latach 60-70 XX w. pani Pawlus z d. Kubacka prowadziła korespondencję z klasztorem w Warcie (miejsce pochówku o. Rafała), co m.in. pozostaje źródłem informacji o lokalnym kulcie. W 1975 r. wierni z parafii Proszowice odbyli pielgrzymkę do Warty ze śp. ks. Marianem Haczykiem, wówczas wikariuszem. Gdy proboszczem w Proszowicach był ks. Henryk Makuła, także dwukrotnie pielgrzymowano do Warty.

W jaki sposób przebiegała ciągłość pamięci o znamienitym bernardynie z Proszowic, badają aktualnie lokalni historycy, regionaliści, m.in. Henryk Pomykalski i Wojciech Nowiński, któremu ks. dr Jan Zwierzchowski, proboszcz parafii w Proszowicach, zlecił chronologiczne i rzeczowe uporządkowanie posiadanych materiałów z lat 70-80 XX wieku. Jest wśród nich jedno świadectwo uzdrowienia. – Moi parafianie, jak i okrągłe rocznice: 570. urodzin w 2023 r. i 490. śmierci w 2024 r. zmobilizowały mnie, aby bliżej zainteresować się tą postacią, w efekcie czego odbyliśmy pielgrzymkę do Warty i rozpoczynamy w parafii Rok Ojca Rafała – mówi ks. prob. Zwierzchowski. W ubiegłym roku sam wybrał się do Warty; ówczesny gwardian o. Sławomir potwierdził, że kult istnieje, miejsce pochówku o. Rafała jest otaczane czcią, że nawiedzają je także indywidualne osoby z Proszowic. – Przy sarkofagu, w którym spoczywają doczesne szczątki o. Rafała jest wyłożona Księga Intencyjna, z podziękowaniami, błaganiami, prośbami za wstawiennictwem bł. o. Rafała, jak go w Warcie, i nie tylko, nazywają – opowiada ks. Zwierzchowski.

W bieżącym roku odbył się kolejny wyjazd do Warty, aby doprecyzować współpracę pomiędzy parafią a klasztorem. Idea spodobała się gospodarzom miasta. Burmistrz Proszowic Grzegorz Cichy skierował jednego z pracowników urzędu gminy do zadań w tym temacie, celem podsumowania, co dotąd w kierunku upamiętniania o. Rafała w gminie robiono i zasugerował, aby przygotować wniosek grantowy na organizację konferencji naukowej rzetelnie popularyzującej postać bernardyna, skutkującej publikacją pokonferencyjną i przygotować grunt pod kolejne działania.

– W związku z tymi inicjatywami napisaliśmy pismo do bp. Jana Piotrowskiego informujące o tym, co robimy i z prośbą o jego pasterskie błogosławieństwo – mówi ksiądz proboszcz.

Z pielgrzymką do Warty

30 września br. parafianie z Proszowic w grupie 42. osób, z ks. prob. Janem Zwierzchowskim udali się z pielgrzymką do grobu o. Rafała. Została tam odprawiona Msza św. w intencji całej społeczności parafii, szczególnie w intencji rodzin. Jednym z celów pielgrzymki było uzyskanie informacji od żyjących współcześnie współbraci o. Rafała z zakonu Ojców Bernardynów i potwierdzenie żywego kultu Sługi Bożego. Ojciec Ruben, obecny gwardian klasztoru w Warcie, opowiedział proszowianom historię miejsca, w łączności z zasługami i kultem o. Rafała, który zmarł w Warcie 26 stycznia 1534 r. w opinii świętości. Do jego grobu przez wieki przybywali pielgrzymi, wypraszając różne łaski.

Pielgrzymi z parafii Proszowice nawiedzili również sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Licheniu, zawierzając Matce Licheńskiej swoją parafię.

W najbliższym czasie

W Proszowicach od 10 do 12 listopada br. odbędzie się Triduum na wzór tego, jakie odbywa się rokrocznie w Warcie. Triduum będą prowadzić ojcowie bernardyni z Warty, a w niedzielę 12 listopada br. podczas Mszy św. o godz. 12.30 nastąpi ogłoszenie Roku Ojca Rafała przez bp. Andrzeja Kaletę.

Przez cały rok proszowianie, od najmłodszych po najstarszych, będą odkrywali postać swego rodaka dwutorowo – jako tego, który miał szczególny kult Eucharystii, Męki Pańskiej, Matki Bożej i tego, który oręduje za nami – tłumaczy proboszcz. Po drugie – jako wybitną postać wpisaną w dzieje Proszowic, Polski i w formułę posługi bernardynów. Katecheci i prefekci zadbają o szkolne konkursy: plastyczne, literackie i in., które najmłodszym także przybliżą tę postać.

W Proszowicach nie zachowały się żadne ślady materialne po o. Rafale, natomiast jedna z ulic w pobliżu kościoła nosi jego imię. Obecnie jest prowadzona kwerenda w Bibliotece Jagiellońskiej, która ma poświadczyć związki bernardyna z krakowską Alma Mater.

Do znanych rodaków z Proszowic, oprócz o. Rafała, zalicza się: dominikanina Stanisława Abrahama Bzowskiego (1567 – 1637), historyka Kościoła, autora roczników papieskich; Szymona Zacjusza (1507-91), reformatora kalwińskiego; bł. ks. Józefa Pawłowskiego (1890 – 1942), rektora seminarium kieleckiego, proboszcza katedry kieleckiej, męczennika z Dachau. Legenda potwierdzana przez literackie źródła mówi o pochodzeniu z Proszowic Stańczyka, błazna i mędrca królewskiego.