Ks. Paweł Gabara: Na profilu fb można przeczytać, że w ostatnim czasie dwóch uczniów Salezjańskich Szkół Muzycznych otrzymało wyróżnienie podczas 17. Białostockiego Festiwalu Młodych Organistów oraz że dwóch kolejnych absolwentów obroniło doktoraty. Czy oprócz dumy, macie poczucie, że jesteście kuźnią talentów?

Ks. dr hab. Kazimierz Dąbrowski: Sukcesy naszych uczniów i absolwentów są dla nas zawsze radością i wiele mówią o naszej szkole. Mam nadzieję, że nie są to ostatnie nagrody i konkursy, w których nasi wychowankowie wzięli udział. Od lat staramy się stworzyć naszym uczniom jak najlepsze warunki do edukacji, dlatego poszerzamy naszą infrastrukturę lokalową oraz bazę instrumentalną. Owocuje to tym, że nasi absolwenci z dumą wyrażają się o edukacji w tej szkole. Jeden z nich w publikacji z okazji 25-lecia szkoły napisał: „Dumny jestem, że trafiłem do tej szkoły. Do szkoły, która otworzyła mi szeroko drzwi do świata muzyki; do szkoły, która pielęgnowała ponadczasowe wartości; do szkoły, która okazała się drugim domem z najlepszą rodziną; wreszcie do szkoły, która nauczyła mnie być człowiekiem”.

Kiedy narodził się pomysł, by szkołę muzyczną umieścić w tym niewielkim mieście, jakim jest Lutomiersk?

Już od czasów założyciela salezjanów św. Jana Bosko, który mówił, że „Dom bez muzyki to jak dusza bez ciała”, salezjanie uznawali, że muzyka jest jedną z ważnych form wychowania człowieka. Stąd też stała się ona – w szerokim znaczeniu – elementem integralnym metody wychowawczej, zapoczątkowanej przez założyciela zgromadzenia salezjańskiego, a kontynuowanej w dziełach prowadzonych przez salezjanów. Pierwszą z muzycznych szkół organistowskich w Polsce salezjanie otworzyli w 1916 r. w Przemyślu i istniała ona do 1963 r., kiedy to decyzją władz komunistycznych została zamknięta. Ten stan trwał do 1996 r., kiedy to salezjanie zdecydowali się – pośród innych szkół ogólnokształcących otwieranych w tym czasie – otworzyć również szkołę muzyczną w Lutomiersku. Szkoła ta od początku swego istnienia starała się przejąć wszystkie chlubne tradycje Szkoły Organistowskiej w Przemyślu, która przez lata swego istnienia wydała wielu znakomitych muzyków.

Czy Salezjańska Szkoła Muzyczna jest szkołą dla mężczyzn, czy również i dla kobiet?

Szkoła jest koedukacyjna, czyli uczą się w niej dziewczęta i chłopcy, którzy jednocześnie zamieszkują w naszym internacie. Uczniowie pochodzą z różnych regionów Polski, poczynając od Podkarpacia aż po woj. zachodniopomorskie. Obecnie w szkole prowadzimy dwie specjalności – klasę organów i klasę fortepianu. Szkolny program kształcenia obejmuje przedmioty ogólnokształcące, umożliwiające uzyskanie matury oraz przedmioty muzyczne (te same, które obowiązują uczniów Szkół Muzycznych II stopnia na wydziale instrumentalnym w klasie organów i fortepianu), a także specyficzną dla profilu szkoły – grupę przedmiotów z zakresu wykonawstwa muzyki kościelnej (m.in. nauka akompaniamentu liturgicznego). Z perspektywy czasu widzimy, że nasi absolwenci głównie wybierają studia na uczelniach muzycznych w Polsce i nie tylko. Z dumą mogę powiedzieć, że w gronie absolwentów naszej szkoły są nauczyciele akademiccy, dyrektorzy placówek artystycznych, nauczyciele szkół muzycznych, wokaliści, dyrygenci, a także organiści w licznych kościołach w Polsce i za granicą.

Nie mogę nie zapytać o kadrę nauczycielską waszej szkoły...

Jeżeli chodzi o nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących, które są przewidziane w programie licealnym, to są nimi wykwalifikowani nauczyciele, którzy mieszkają w Lutomiersku czy też w okolicznych miejscowościach, tj. Konstantynów Łódzki czy też Łódź. Natomiast jeżeli chodzi o przedmioty muzyczne, to oprócz księży, którzy ukończyli studia muzyczne, nauczycielami są osoby, które przyjeżdżają na zajęcia z Łodzi i okolic, a w ramach warsztatów prowadzą również zajęcia profesorowie z uczelni muzycznych z Łodzi, Warszawy, Poznania, Krakowa czy Gdańska.

Czy któryś z absolwentów Salezjańskiego Liceum Muzycznego wstąpił do zgromadzenia zakonnego?

Znam kilka takich przypadków. Jeden z absolwentów naszej szkoły wstąpił do zgromadzenia księży salezjanów. Po przyjęciu święceń kapłańskich, ukończył studia na Akademii Muzycznej, a następnie wrócił do Lutomierska, gdzie pracuje jako nauczyciel i wychowawca. Spośród naszych absolwentów jest też jeden dominikanin, jeden bernardyn i kilku księży diecezjalnych, którzy oprócz pracy duszpasterskiej, zajmują się także muzyką. Zatem jesteśmy szkołą, która również „rodzi” powołania lub przynajmniej pomaga w odkryciu powołania w powołaniu, czyli odkryciu daru muzycznego i kapłańskiego.

Czy istnieje jakiś związek salezjańskich szkół muzycznych z dużymi ośrodkami kultury, takim jak filharmonie?

Chciałbym na to pytanie odpowiedzieć w dwojaki sposób. Nasza szkoła kilka lat temu, zupełnie niespodziewanie, ale my to odczytujemy jako dar Boży, otrzymała od filharmonii katowickiej organy piszczałkowe. Myślę, że jest to duchowa interwencja salezjanina sługi Bożego kard. Augusta Hlonda, który pochodził ze Śląska i którego rodzony brat ks. Antoni Hlond-Chlondowski, również salezjanin i znakomity kompozytor, jest patronem naszej szkoły. Tak więc jeden z najważniejszych instrumentów w filharmonii katowickiej dziś znajduje się we wnętrzach naszej świątyni i służy nam nie tylko do celów liturgicznych, ale również koncertowych. Nasze relacje z ośrodkami kultury budują przede wszystkim ludzie. Cieszymy się, kiedy słyszymy o naszych absolwentach, którzy pracują na uczelniach czy też w ośrodkach kultury, i tę kulturę tworzą i rozwijają. Pozwolę sobie wspomnieć choćby osobę dr. hab. Michała Sławeckiego, dziekana Wydziału Muzyki Kościelnej Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, jednego z najlepszych specjalistów w dziedzinie śpiewu gregoriańskiego w Polsce.

Co wyróżnia waszą szkołę od innych szkół muzycznych w Polsce?

Oprócz profilu, zapewne to, że czynimy starania, aby uczącej się u nas młodzieży przekazać coś więcej niż wiedzę. Uczymy ich szacunku do sacrum i pokazujemy, że wypływa z niego piękno i dobro, które niesie ze sobą muzyka. Od wieków jest tak, że człowiek nie tylko wyraża się przez słowo, rzeźbę, malarstwo, ale również przez muzykę. Muzyka wznosi człowieka i kieruje jego wzrok i słuch ku wyżynom – niebu i przede wszystkim ku Bogu. Młodzi ludzie, ale również i ci którzy do nas przyjeżdżają i uczestniczą w koncertach w naszym kościele, nie tylko doświadczają piękna muzyki i warsztatu naszych młodych wychowanków, ale również sacrum tego miejsca, którym jest świątynia. Uważam, że młodzi potrzebują tej głębi, którą przynosi muzyka sakralna. Co ważne, właśnie o tym mówią nam nasi absolwenci, którzy kilka lat temu opuścili szkołę.

Ks. dr hab. Kazimierz Dąbrowski dyrygent, akompaniator liturgiczny, absolwent Akademii Muzycznej w Łodzi i Gdańsku, dyrektor Salezjańskich Szkół Muzycznych w Lutomiersku i wykładowca Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy