Organizatorem sesji, która odbyła się 24 listopada, był Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu.

Unikatowe projekty

Bezpośrednią przyczyną zorganizowania sesji wraz z wystawą stał się grant przyznany w 2022 r. Pałacowi Schoena Muzeum w Sosnowcu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury na zadanie: „Konserwacja kartonów witrażowych z 1936 roku autorstwa Jana Bukowskiego dla katedry pw. Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu”. Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu nabył trzy wyjątkowe kartony na rynku antykwarycznym w 2015 r. To jedyne zachowane prace z kompletu liczącego 43 projekty, które Jan Bukowski wykonał w latach 1935-39 dla sosnowieckiego kościoła. Niestety, znajdowały się w złym stanie, nosiły znamiona wieloletniego przechowywania w nieodpowiednich warunkach. Wymagały przeprowadzenia skomplikowanych i kosztownych prac konserwatorskich. – Dzięki ministerialnemu wsparciu, po żmudnych pracach konserwatorskich, trzy projekty kartonów witrażowych: Najświętsza Maria Panna, Matka Boża Różańcowa z Dzieciątkiem oraz Stygmatyzacja św. Franciszka odzyskały swój pierwotny blask, wróciły z pracowni konserwatorskiej w Krakowie do sosnowieckiego muzeum – powiedział Paweł Dusza, dyrektor muzeum.

Wystawa

Odnowione prace zostały zaprezentowanie publiczności na wystawie w muzeum 24 listopada. Jest to ich pierwsza prezentacja, a zatem wyjątkowa gratka dla koneserów i badaczy sztuki międzywojnia, a w szczególności twórczości Jana Bukowskiego, krakowskiego artysty przełomu XIX i XX wieku oraz okresu międzywojennego. – Należy podkreślić ich wyjątkowość i fakt, że witraże wykonane według tych projektów znajdują się do dzisiaj w oknach transeptu katedry. Warto wspomnieć, że fundatorami witraży Stygmatyzacja św. Franciszka i Najświętsza Maria Panna było małżeństwo Marii i Stanisława Kraupów, zaś witraż Matka Boża Różańcowa z Dzieciątkiem ufundowali Helena i Ludwik Piątkowscy. Należą one do bardzo dużego zespołu (43 przeszklenia) wykonanego, wg projektów Bukowskiego, przez renomowany Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński. Wspólnie z polichromiami Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły, dekorującymi kościół, tworzą wyjątkowy klimat wnętrza, rozświetlając je barwionym światłem. Są także świadectwem relacji i kontaktów kulturalnych między Sosnowcem i środowiskiem artystycznym Krakowa. Stanowią ważny element naszego narodowego dziedzictwa – wyjaśnia Paweł Dusza.

Sesja

Trzy części tematyczne sesji miały na celu pokazanie efektów prac konserwatorskich przy witrażach i kartonach witrażowych katedry, ale też nakreślenie szerokiego tła związanego z powstaniem witraży w tym miejscu. Część pierwsza sesji dedykowana była miastu i pokazała narodziny Sosnowca jako ośrodka miejskiego. Część druga poświęcona była projektantowi imponującego zespołu witraży międzywojennych – Janowi Bukowskiemu. Ten wybitny artysta, tworzący nieco w cieniu swoich sławnych kolegów, jak Stanisław Wyspiański czy Józef Mehoffer, jest w ostatnim czasie przywracany przez badaczy na należne mu miejsce w polskiej historii sztuki. Trzecim elementem naukowej konferencji było przedstawienie prac konserwatorskich nad kartonami witrażowymi autorstwa Jana Bukowskiego.