Nerki to jedne z najważniejszych narządów w organizmie. Są to organy parzyste, wielkości małej pięści i kształtu fasoli. Kiedy organizm pobiera pożywienie, jest ono w przewodzie pokarmowym rozkładane na składniki, cząsteczki, które są wchłaniane do krwi. Składniki te następnie wraz z krwią trafiają do nerek i tam krew jest oczyszczana z niepotrzebnych lub szkodliwych dla organizmu cząsteczek, które są wydalane z moczem. Nerki pełnią funkcję regulatora organizmu, pomagają utrzymać tzw. homeostazę. Kontrolują poziom wody w organizmie, przez co odgrywają rolę w regulacji ciśnienia tętniczego, dbają o odpowiednie wyrównanie elektrolitowe.

Ponadto nerki biorą udział w przetwarzaniu witaminy D, a także wytwarzają hormon, który pobudza powstawanie krwinek czerwonych.

Co szkodzi nerkom?

Do pełnienia swoich funkcji nerki potrzebują odpowiedniej ilości krwi, która do nich dociera, a to oznacza, że potrzebne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. Dlatego bardzo ważne jest wypijanie ok.1,5-2 l wody dziennie.

Uszkodzenie nerek następuje najczęściej w wyniku innych chorób przewlekłych, m.in. cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy. W celu uniknięcia powikłania w postaci przewlekłej choroby nerek należy kontrolować odpowiednie stężenie glukozy we krwi, stosować zasady diety cukrzycowej, przyjmować zalecone leki, a także regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze.

Na pracę nerek ma duży wpływ to, co jemy. Należy unikać nadmiernego solenia potraw oraz nadmiernej podaży białka w diecie.

W przypadku skłonności do kamicy nerkowej trzeba unikać w pożywieniu substancji, które powodują odkładanie się złogów – zaleca się np. dietę ubogą w szczawiany (szczaw, szpinak, botwina, herbata, cytryna) czy wapń (produkty mleczne).

Nerki, a dokładnie cewki nerkowe mogą być uszkadzane przez leki. Najbardziej nefrotoksyczną grupą leków są te przeciwbólowe, np. ibuprofen, a także niektóre antybiotyki.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko raka nerki są palenie tytoniu i otyłość.

Gdy bolą nerki...

Ból nerek – lub tylko jednej nerki – to ból zlokalizowany w jamie brzusznej, po obu stronach kręgosłupa, w okolicy lędźwiowej – tam znajdują się nerki. W związku z tym ból nerek – niezależnie od tego, jakie są jego przyczyny – często jest mylony z bólem kręgosłupa, a nawet z bólem brzucha. Pojawia się nagle, ma falowy charakter. Jest silny, często utrudnia funkcjonowanie. Najczęściej towarzyszą mu inne objawy, takie jak częste oddawanie moczu, parcie na pęcherz, obrzęki, krew w moczu lub jego nienaturalny kolor, pieczenie podczas oddawania moczu, skąpomocz. Niektóre objawy mogą świadczyć o poważnych chorobach nerek, takich jak kamica nerkowa, zapalenie nerek – np. śródmiąższowe lub odmiedniczkowe – a także torbiel nerki czy nawet nowotwór nerki. Z tej przyczyny osoby, które ich doświadczają, a przy tym odczuwają ból, powinny niezwłocznie zgłosić się do lekarza. /AM

Jak kontrolować czynność nerek?

Czynność wydalnicza nerek wyrażona jest stężeniem kreatyniny we krwi. To podstawowe badanie, które może naprowadzić na ewentualne uszkodzenie nerek, a także na odwodnienie organizmu. Drugim podstawowym badaniem jest badanie ogólne moczu.