Reklama

Porady

Szlachetne zdrowie

ADHD u dorosłych

Do niedawna sądzono, że jest to choroba tylko wieku dziecięcego i dotyka przeważnie chłopców. Dziś odnotowuje się zwiększenie liczby rozpoznań tego zaburzenia wśród dorosłych. Szacuje się, że może ono dotykać ok. miliona osób w Polsce.

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Dodaj do Google

Zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest to zaburzenie neurorozwojowe, a więc takie, które powstaje w wyniku nieprawidłowego rozwoju układu nerwowego. Pojawia się w dzieciństwie i może trwać przez całe życie. W powstaniu ADHD biorą udział zarówno czynniki genetyczne, nieprawidłowości w strukturze i funkcjonowaniu mózgu, zaburzenia neuroprzekaźnictwa w układzie nerwowym, jak i czynniki środowiskowe, do których należą: wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, komplikacje okołoporodowe, narażenie na toksyny środowiskowe (np. ołów, pestycydy) w czasie ciąży lub wczesnym dzieciństwie, nieprawidłowe zachowania matki w ciąży: palenie papierosów, picie alkoholu, przyjmowanie niektórych leków i substancji psychoaktywnych.

Jakie objawy mogą wskazywać na ADHD?

Reklama

Wiele dorosłych osób nie wie, że ma ADHD. U części wraz z wiekiem jego objawy zmniejszają swoje nasilenie. U pozostałych jednak mogą się utrzymywać i istotnie zaburzać ich codzienne funkcjonowanie. Do głównych objawów ADHD należą: zaburzenia koncentracji i uwagi (co przejawia się m.in. problemami z organizacją zadań, byciem zapominalskim, częstym gubieniem przedmiotów, trudnością w doprowadzaniu zadań do końca, niezwracaniem uwagi na szczegóły, łatwym rozpraszaniem się), nadmierna aktywność (czyli np. nadmiar energii, gadatliwość, przerywanie innym w trakcie wypowiedzi, wiercenie się, odczuwanie niepokoju, trudności w oczekiwaniu na swoją kolej), impulsywność (m.in. podejmowanie pochopnych decyzji, nieprzemyślane wypowiedzi, nieostrożne działania).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

U kogo możemy podejrzewać ADHD?

ADHD podejrzewamy u osób, u których przewlekle występują objawy, czyli zaburzenia koncentracji i uwagi, nadpobudliwość ruchowa, impulsywność, niestabilność emocjonalna. Warto również pogłębić diagnostykę u osób leczonych z powodu innych chorób i zaburzeń psychicznych – zwłaszcza depresji opornej na leczenie. Do grup o podwyższonym ryzyku zachorowania na ADHD należą również: osoby urodzone przedwcześnie, osoby, które w dzieciństwie pozostawały pod opieką instytucjonalną, ze zdiagnozowanymi zaburzeniami zachowania lub zaburzeniami opozycyjno-buntowniczymi w dzieciństwie, z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi (np. spektrum autyzmu, tiki, dysgrafia, dyskalkulia), posiadające krewnych z ADHD, osoby z zaburzeniami lękowymi czy z historią konfliktów z prawem.

Jak lekarz ustala rozpoznanie ADHD?

Reklama

Rozpoznanie ADHD u dorosłych może być trudne. Często jego objawy mogą być diagnozowane jako inne schorzenia. O postawieniu diagnozy decyduje lekarz psychiatra. Kluczowy jest starannie przeprowadzony wywiad diagnostyczny. Testy psychologiczne czy kwestionariusze mogą być niezwykle pomocne, ale nie zastąpią szczegółowego badania lekarskiego. Wywiad lekarski powinien trwać co najmniej 90 min. W jego trakcie psychiatra ocenia występowanie objawów ADHD w ciągu życia pacjenta – zarówno w dzieciństwie, jak i w wieku dorosłym. Istotne są również informacje na temat funkcjonowania pacjenta w miejscu nauki czy pracy, w domu oraz w czasie wolnym – w tym celu niezbędne jest zebranie obiektywnych informacji od rodziny lub partnera życiowego. Należy również wykluczyć somatyczne podłoże objawów ADHD – niezbędna jest zatem ocena tarczycy, wykluczenie padaczki oraz weryfikacja przyjmowanych leków, których działanie może przypominać objawy ADHD.

Jakie inne schorzenia mogą współwystępować z ADHD?

U osób z ADHD częściej niż w populacji ogólnej mogą wystąpić niektóre schorzenia psychiczne i somatyczne. Są to: zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, tiki, depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, nadużywanie substancji psychoaktywnych, zaburzenia odżywiania, zaburzenia snu, zaburzenia osobowości, spektrum autyzmu, otyłość, alergia, astma, cukrzyca, celiakia, padaczka, toczeń układowy, zespół niespokojnych nóg, migrenowe bóle głowy.

Odmienności w ADHD u kobiet

ADHD u kobiet pozostaje często niezdiagnozowane lub diagnozowane błędnie jako inne zaburzenia. Wynika to z dwóch podstawowych czynników. Po pierwsze, dziewczynki rzadziej niż chłopcy w wieku dziecięcym prezentują typową dla ADHD nadpobudliwość ruchową i impulsywność i obecne u nich objawy zaburzeń koncentracji i uwagi mogą zostać przeoczone. Po drugie, mają na to wpływ czynniki kulturowe i oczekiwania społeczne. Od dziewczynek wymaga się więcej, dlatego uczą się one kompensować i maskować objawy choroby. To sprawia, że często zwracają się po pomoc dopiero w dorosłym wieku.

Leki stosowane w terapii ADHD

Reklama

Dzielą się na dwie grupy: leki stymulujące (metylofenidat, pochodne amfetaminy) i niestymulujące (np. atomoksetyna, bupropion). O włączeniu leczenia decyduje lekarz psychiatra po starannie zebranym wywiadzie i badaniu lekarskim. Jeśli u pacjenta lub w jego rodzinie występowały poważne choroby serca lub zdarzały się przypadki nagłych zgonów sercowych, zwłaszcza u krewnych w młodym wieku, należy wykonać badanie EKG. Ponadto konieczna może się okazać konsultacja u kardiologa. Warto również pamiętać, że psychostymulanty mają potencjał uzależniający – dlatego leki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jak leczymy ADHD?

Leczenie osób dorosłych chorujących na ADHD powinno być wielokierunkowe i obejmować farmakoterapię, psychoterapię i psychoedukację. Prawidłowo dobrane leczenie poprawia komfort życia pacjentów.

Psychoedukacja powinna dotyczyć nie tylko samego pacjenta, ale również jego bliskich. Ma ona na celu dostarczyć informacji na temat choroby – jej przyczyn, objawów, trudności, jakie może sprawiać w codziennym funkcjonowaniu, i metod radzenia sobie z nimi. Terapia poznawczo-behawioralna może pomóc osobom z ADHD w skutecznym radzeniu sobie z objawami choroby, z regulacją emocji, a także eliminacją niewłaściwych wzorców zachowań. Włączenie leczenia powinno być rozważane w sytuacji, w której objawy ADHD są tak nasilone, że istotnie zaburzają funkcjonowanie pacjenta, a oddziaływania terapeutyczne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Jeśli podejrzewasz u siebie ADHD, warto zwrócić się do lekarza psychiatry. Odpowiednie leczenie i oddziaływanie psychologiczno-terapeutyczne mogą diametralnie poprawić komfort życia osób z ADHD.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Podziel się:

Oceń:

2026-01-05 15:51

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Przyprawa, która leczy

Cynamon to nie tylko przyprawa do pierników. Od wieków stosowany jest w medycynie ludowej.

Więcej ...

Papież do Polaków: Bł. Karolina Kózkówna wzorem dla młodych

2026-11-18 10:55
Karolina Kózkówna została beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1987 r.

Vatican Media

Karolina Kózkówna została beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1987 r.

Wierność Bogu, obrona godności człowieka i poszukiwanie sensu życia – na te wartości wskazał Leon XIV podczas audiencji generalnej 18 listopada. Zwracając się do Polaków, Papież przypomniał postać bł. Karoliny Kózkówny, której wspomnienie liturgiczne przypada dziś w Polsce. Ojciec Święty zaapelował, by jej świadectwo było wzorem dla młodego pokolenia.

Więcej ...

400. rocznica poświęcenia Bazyliki Świętego Piotra. Leon XIV: to coś więcej niż piękne mury

2026-11-18 18:37

PAP/EPA/MASSIMO PERCOSSI

„Nie zwycięży wojna, dopóki głosimy pokój; nie zwycięży nędza, dopóki dajemy świadectwo miłości; nie zwycięży rozpacz, dopóki wszystkim głosimy zbawienie w imię Jezusa” - powiedział Leon XIV podczas Mszy świętej z okazji 400. rocznicy konsekracji Bazyliki św. Piotra. Papież podkreślił, że siłą Kościoła nie jest monumentalna architektura, lecz wiara w Chrystusa, która zobowiązuje do budowania pokoju, niesienia nadziei i służby drugiemu człowiekowi.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Kraków: Zgłosiła się osoba chcąca odebrać ciało...

Wiadomości

Kraków: Zgłosiła się osoba chcąca odebrać ciało...

Nowenna do Matki Bożej Cudownego Medalika

Nowenna do Matki Bożej Cudownego Medalika

Biskupi zapraszają do Nowenny w intencji Ojczyzny o zgodę...

Kościół

Biskupi zapraszają do Nowenny w intencji Ojczyzny o zgodę...

Nowenna do Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata

Wiara

Nowenna do Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata

USA: przywrócono ruch lotniczy na lotniskach w całym kraju

Wiadomości

USA: przywrócono ruch lotniczy na lotniskach w całym kraju

Kraków/ Mężczyzna strzelał do policjantów, został...

Wiadomości

Kraków/ Mężczyzna strzelał do policjantów, został...

Modlitwa za Ojczyznę (Ks. Piotra Skargi)

Wiara

Modlitwa za Ojczyznę (Ks. Piotra Skargi)

Leon XIV szczerze na pokładzie samolotu: o operacji...

Leon XIV

Leon XIV szczerze na pokładzie samolotu: o operacji...

Czy 11 listopada jest obowiązek uczestnictwa we Mszy św.?

Kościół

Czy 11 listopada jest obowiązek uczestnictwa we Mszy św.?