„(...) Wystąpienia Ojców Synodu w auli - a więc w drugim etapie prac - wniosły jako novum przede wszystkim przedstawienie sytuacji społeczno-politycznej w Kościołach krajowych. Biskupi mówili o trudnościach i cierpieniach Kościoła. Tak więc w krajach zachodnich problemem jest konsumpcjonizm, który oddala ludzi od Kościoła, czyniąc ich niewrażliwymi na Ewangelię. [- - - -] [Ustawa z dn. 31 VII 81 r., O kontroli publikacji i widowisk, art. 2, pkt. 3 (Dz. U. nr 20, poz. 99, zm.: 1983 Dz. U. nr 44. poz. 204)]. Tam, gdzie w Afryce u władzy są rządy totalitarne, Kościół żyje w warunkach trudniejszych od tych, jakie mieliśmy w latach pięćdziesiątych. W niektórych z tych krajów są krwawe prześladowania. Większość Afrykańczyków stanowią animiści. Kościół mógłby ich pozyskać - są bowiem do niego dobrze ustosunkowani - gdyby dysponował wystarczającą ilością misjonarzy. W przeciwnym razie zawładną nimi mahometanie. Na Bliskim Wschodzie panuje w wielu krajach sytuacja dla Kościoła bardzo trudna ze względu na wojnę i szerzący się ustrój islamizacji (...).”

(Za: Dwudziestolecie Soboru Watykańskiego II. Nadzwyczajny Synod Biskupów 1985, Wrocław 1986, s. 66-67)