Reklama

Wokół piątego przykazania

Niedziela łomżyńska 17/2001

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ogłoszony w 1992 r. Katechizm Kościoła Katolickiego wywołał wiele dyskusji m.in. wokół pięciu przykazań kościelnych. Jej zakres został jeszcze rozszerzony po wydaniu Corrigendy, czyli tekstów poprawek zatwierdzonych przez Kongregację Nauki Wiary pismem z 25 kwietnia 1998 r. oraz opublikowaniu w 1999 r. Katechizmu dla dorosłych, który stanowi polską adaptację Katechizmu Kościoła Katolickiego. Ostatecznie, w zatwierdzonym przez Komisję Episkopatu Polski ds. Wychowania Katolickiego Katechizmie dla dorosłych, tekst pięciu przykazań kościelnych otrzymał następujące brzmienie:

"1. W niedziele i święta obowiązkowe we Mszy św. nabożnie uczestniczyć i od prac służebnych się powstrzymywać.

2. Przynajmniej raz w roku spowiadać się.

3. Przynajmniej raz w roku Komunię św. przyjąć.

4. Posty nakazane zachowywać.

5. Potrzebom materialnym Kościoła zaradzać" (s. 200).

Zaprezentowane przykazania różnią się zatem od tych, które przyswajaliśmy sobie jeszcze kilka lat temu, np. podczas nauki katechizmu przed I Komunią św. Na nich m.in. kształtowaliśmy nasze chrześcijańskie życie, można nawet powiedzieć - wyrośliśmy. Nic więc dziwnego, że nowe ujęcie prawa pozytywnego, "(...) które ma na celu zagwarantowanie niezbędnego minimum ducha modlitwy i wysiłku moralnego we wzrastaniu miłości Boga i bliźniego oraz wspomagania Kościoła", jest powodem wielu dyskusji. Osoby zabierając głos w tej sprawie można podzielić na trzy grupy. W pierwszej znajdują się zwolennicy i zarazem obrońcy nowego ujęcia przykazań kościelnych. Grupa druga to ludzie domagający się stosownych wyjaśnień. Z kolei do grupy trzeciej można zaliczyć tych, którzy odnoszą się krytycznie do zaistniałych zmian. Szczególnie dużo kontrowersji pojawia się w odniesieniu do piątego przykazania: "Potrzebom materialnym Kościoła zaradzać" (Katechizm dla dorosłych, s. 200). Pytania, jakie najczęściej tutaj padają, oscylują wokół następujących problemów: Dlaczego Kościół domaga się, aby zaradzać jego potrzebom materialnym? Czy w Wielkim Poście można już teraz urządzać zabawy? Dlaczego nastąpiła zmiana przykazań kościelnych?

Dokładne wyjaśnienie tych kwestii przekracza ramy niniejszej wypowiedzi. Poza tym można je będzie odnaleźć w specjalistycznej literaturze teologicznej. Ogólne zaś odniesienie się do nich pozwala najpierw zauważyć, iż w porównaniu ze wspomnianą tu Corrigendą polska adaptacja Katechizmu Kościoła Katolickiego zawęża nieco brzmienie omawianego przykazania. Według Corrigendy, "Piąte przykazanie kościelne ( ´Wierni są zobowiązani dbać o potrzeby Kościoła´) mówi, że wierni powinni dbać o potrzeby materialne Kościoła, każdy według swoich możliwości". Jednakże w jednej i drugiej wersji istota pozostaje ta sama.

Zmiana treści piątego przykazania nie oznacza jednak, że Kościół pomniejsza pokutny charakter Wielkiego Postu. W nowym ujęciu treść obowiązującego poprzednio przykazania: "W czasach zakazanych zabaw hucznych nie urządzać" można zawiera się w czwartym przykazaniu: " Posty nakazane zachowywać". Taki wniosek znajduje mocne potwierdzenie w sformułowaniach Corrigendy, która podaje, że "Czwarte przykazanie kościelne (´W dni pokuty wyznaczone przez Kościół wierni są zobowiązani powstrzymywać się od spożywania mięsa i zachować post´) zabezpiecza okresy ascezy i pokuty, przygotowujące nas do uroczystości liturgicznych" ( Corrigenda, nr 2043).

Pewnego wyjaśnienia domaga się także motyw, jaki zdeterminował zmiany w określeniu pięciu przykazań kościelnych, w tym interesującego nas szczególnie piątego przykazania. Katechizm Kościoła Katolickiego, jak też Corrigenda oraz Katechizm dla dorosłych, formułując piąte przykazanie kościelne, odwołują się do kodeksu prawa kanonicznego. Dokładna lektura kanonów 1249-1251 pozwoli na lepsze zrozumienie obowiązującego obecnie czwartego przykazania, zaś kanon 222 kodeksu prawa kanonicznego pełniej ukazuje naukę przykazania piątego. Uzasadnienie zmian w określeniu pięciu przykazań kościelnych odnajdujemy również, chociaż pośrednio, w konstytucji apostolskiej Jana Pawła II Fidei depositum, ogłoszonej z okazji publikacji Katechizmu Kościoła Katolickiego. Ojciec Święty zauważa tu m.in., że katechizm ma "(...) rozjaśniać światłem wiary nowe sytuacje i problemy, które w przeszłości nie istniały". Właśnie dlatego jego "(...) treść jest często ujęta w ´nowy´ sposób, by odpowiadać na pytania stawiane przez naszą epokę" ( Fidei depositum).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2001-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Szydłów: Gwałtowna burza uszkodziła wieżyczkę kościoła św. Władysława

2026-07-03 07:19

Miasto i Gmina Szydłów

W środę, 1 lipca, po godz. 19:00, po kilku dniach utrzymujących się upałów, nad terenem gminy Szydłów przeszła gwałtowna burza z bardzo silnym wiatrem i intensywnymi opadami deszczu - czytamy w portalu szydlow.pl.

Więcej ...

Watykan ogłosił ekskomunikę po konsekracjach biskupów Bractwa Kapłańskiego Św. Piusa X

2026-07-02 09:10
1 lipca 2026 r. w międzynarodowym seminarium św. Piusa X w Écône biskupi Bernard Fellay i Alfonso de Galarreta wyświęcili bez mandatu papieskiego czterech nowych biskupów

PAP/EPA/CYRIL ZINGARO

1 lipca 2026 r. w międzynarodowym seminarium św. Piusa X w Écône biskupi Bernard Fellay i Alfonso de Galarreta wyświęcili bez mandatu papieskiego czterech nowych biskupów

Dokument, podpisany przez kardynała prefekta Dykasterii Nauki Wiary, kard. Víctora Manuela Fernándeza, określa obrzęd dokonany 1 lipca jako „czyn o naturze schizmatyckiej”. W nocie wyjaśniającej przedstawiono szczegóły tej poważnej sankcji kanonicznej.

Więcej ...

Sejm uchwalił ustawę o zakazie korzystania z komórek w podstawówkach i przedszkolach

2026-07-03 10:40

Adobe Stock

Zakaz korzystania z m.in. telefonów komórkowych w szkołach podstawowych i przedszkolach od 1 września 2026 r. zakłada nowelizacja ustawy Prawo oświatowe, którą wraz z poprawkami poparł w piątek Sejm. Teraz przepisami zajmie się Senat.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

USA: Zakonnica zatrzymana przez służby imigracyjne w...

Wiadomości

USA: Zakonnica zatrzymana przez służby imigracyjne w...

Holandia: Stuletni kościół zamienia się w... basen....

Kościół

Holandia: Stuletni kościół zamienia się w... basen....

Zmiany kapłanów 2026 r.

Kościół

Zmiany kapłanów 2026 r.

Bystrzyca Kłodzka: Ksiądz zaatakowany na plebanii;...

Wiadomości

Bystrzyca Kłodzka: Ksiądz zaatakowany na plebanii;...

Ksiądz zmarł nagle podczas Mszy św. Zaatakowała i...

Kościół

Ksiądz zmarł nagle podczas Mszy św. Zaatakowała i...

Płonące krzyże podczas koncertu za pieniądze...

Wiadomości

Płonące krzyże podczas koncertu za pieniądze...

Powstało pierwsze w Polsce i Europie Sanktuarium...

Kościół

Powstało pierwsze w Polsce i Europie Sanktuarium...

Nowenna do Przenajdroższej Krwi Chrystusa

Wiara

Nowenna do Przenajdroższej Krwi Chrystusa

Dzieci ukarane za odmowę zapisania na „edukację...

Wiadomości

Dzieci ukarane za odmowę zapisania na „edukację...