"Po Bogu najważniejsza miłość to Polska. Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej Ojczyźnie i narodowej kulturze polskiej. Będziemy kochali wszystkich ludzi na świecie, ale w porządku miłości po Bogu, po Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej i po całym ładzie Bożym nasza miłość należy się przede wszystkim naszej Ojczyźnie, mowie, dziejom i kulturze, z której wyrastamy na polskiej ziemi".

Prymas Tysiąclecia

Oddając hołd i szacunek wybitnemu Polakowi, a także wychodząc naprzeciw licznym inicjatywom społecznym i samorządowym honorującym osobę Prymasa Tysiąclecia zorganizowano w kościele św. Michała Archanioła w Zamościu uroczysty koncert. To ważne wydarzenie upamiętniające 100-lecie urodzin i 20-lecie śmierci Kardynała Stefana Wyszyńskiego miało miejsce 16 maja br. Honorowy patronat nad koncertem objął pasterz naszej diecezji - ks. bp Jan Śrutwa.

Wszystkich zgromadzonych w zamojskiej świątyni ciepło i serdecznie powitał ks. Eugeniusz Derdziuk, proboszcz parafii św. Michała Archanioła w Zamościu. Szczególne słowa powitania skierował do ks. bp. Jana Śrutwy. Wśród zaproszonych gości obecni byli także ks. bp Mariusz Leszczyński, ks. inf. Franciszek Greniuk, kanclerz Kurii Diecezjalnej w Zamościu, ks. inf. Zygmunt Zuchowski. Na uroczystym koncercie obecni byli także kapłani naszej diecezji, siostry zakonne oraz licznie zgromadzeni wierni zamojskich parafii.

Podczas koncertu znany aktor warszawskich Teatrów: Dramatycznego, Powszechnego, Studio - Jerzy Zelnik przypomniał niektóre myśli oraz fragmenty homilii Prymasa Tysiąclecia. Chór "Rezonans" pod kierunkiem Alicji Saturskiej wykonał wiele kompozycji sakralnych, które w tej świątyni miały szczególny wydźwięk. Wśród utworów zaprezentowanych przez wielkiej sławy Chór warto wymienić: Gaude Mater Polonia, Ach mój Niebieski Panie, Modlitwa do Bogarodzicy, O ziemio Polska, Ubi Caritas, Zdrowaś Królewno Wyborna, Ave Maryja, Gloria Deo oraz Alleluja.

Koncert poświęcony był przede wszystkim wybitnemu Kapłanowi i wielkiemu Polakowi, którego życie, działalność i twórczość odcisnęły się jak pieczęć na polskiej historii, kulturze, duchowości i myśli społeczno-politycznej XX w. Warto na nowo przypomnieć sobie wartości, którym był wierny i które głosił.

To dziedzictwo Prymasa Tysiąclecia przypomniał Jerzy Zelnik, cytując fragmenty tekstów Kardynała Wyszyńskiego mówiące o szacunku dla kultury i dziedzictwa narodowego, o poszowaniu życia i godności każdego człowieka, o obronie ziemi i własności, o obronie godności pracy i praw ludzi pracujących, o prawie narodu do samostanowienia, o prymacie rodziny. Wśród przytoczonych tekstów były między innymi: Słowa Prymasa Polski na zakończenie Trzeciego Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej wygłoszone w kościele św. Anny w Warszawie 3 kwietnia 1977 r., przekazujące prawdę o wielkiej bezwarunkowej godności człowieka oraz o jego kulturze. " Ogromnie trudno jest po tylu latach dziejów ludzkości mówić dzisiaj o kulturze. Naprzód trba uwierzyć w godność człowieka. Współczesna ludzkość ma pracować na rzecz takiej kultury, która by doceniała zaczątek człowieka pod sercem matki i zrozumiała Boga-Człowieka klęczącego u stóp ludzi. Do tego jeszcze daleko, ale to jest osiągalne.

Do tego ma zmierzać wysiłek prawdziwej kultury wszystkich ludów i narodów.

Człowiek ma się wypowiadać swoją mową ojczystą. (...) Wielka nasza odpowiedzialność za czyste i pożywne słowo. Bodajże ważniejszą w tej chwili jest w Poe obrona kultury narodowej, ojczystej, chrześcijańskiej niż jakikolwiek inny program". Wielka karta dziedzictwa Prymasa Tysiąclecia to miłość do Ojczyzny i umiłowanie prawdy.

Wartości te Kardynał Wyszyński podkreśla w Liście Pasterskim na Wielki Post 1970 r. Życie w prawdzie. "Nie wszystko, co dzieje się w innych krajach, jest u nas godne naśladowania. (...) Nie pozwólmy podkopywać domu swego. Domu naszej duszy, domu rodzinnego i ojczystego opartego o niewzruszone zasady nauki Chrystusowej. Nie dopuśćmy do progów domowych i ojczystych ducha społecznego nieładu, nieufności wobec Kościoła i jego powagi, burzącej gadaniny, która jest straszną chorobą dusz i pychą umysłów. Musicie dać świadectwo prawdzie.

Odważnie się przyznać do prawdy, do Chrystusa i Jego Kościoła.

Musicie mieć odwagę mówienia o prawdzie, świadczenia prawdy uczynkiem i słowem". 23 października 1960 r. podczas homilii wygłoszonej na uroczystościach maryjnych w Gdańsku Prymas Wyszyński powiedział: " Najmilsi, trzeba mądrze odmieniać, bo odmiananie zawsze jest najważniejszym zadaniem. Chodzi o mądrą przemianę, o rozumną przemianę. Dlatego najmilsi z niepokojem patrzymy na zuchwałe próby tych, którzy uważają, że wszystko można odmienić.

Ostrzegamy, ostrożnie! Ostrożnie, bo łatwo jest dom zburzyć i rozebrać, ale nie łatwo go odbudować". Prymas Tysiąclecia czyniąc posługę ojca duchowego narodu, odważnie i konsekwentnie stawał w obronie wiary, będącej dla Polaków gwarantem wolności i suwerenności. W Warszawie 27 stycznia 1963 r. Prymas Tysiąclecia stwierdził: "Walki Polaków na wszystkich kontynentach, gdzie tylko podejmowano walkę o wolność są tak znane w świecie, iż nadają nam miano narodu najbardziej miłującego wolność.

Podejmowano nie tylko walki orężne, ale wysiłki w wewnętrznym życiu narodu. Były one niekiedy bardziej znamienne i owocne jako czynniki składowe odzyskanej później wolności niż zrywy orężne. Wolność narodu nie wybuchła więc od razu, ale dojrzewała powoli. Była owocem długiego, historycznego trudu, noszona w wielkim miłującym łonie narodu, jak płód, który nosi matka pod sercem i musi wydać na świat wtedy, gdy przyjdzie moment dojrzałości ukształtowanego już w niej nowego życia. Naród w niewoli nie przestawał wierzyć w sprawiedliwość Bożą. Wołał nieustannie, cierpliwie, wytrwale: Przed Twe ołtarze zanosim błaganie Ojczyznę wolną racz nam wrócić Panie.

Stefan Kardynał Wyszyński prosił młodzież m.in., aby nie korzystała z ułatwionego życia, ze znajomości, układów, łatwizny, rezygnując z własnego wysiłku intelektualnego. W Zakopanem 20 sierpnia 1957 r. mówił: "My jesteśmy na ogół nieco zdemoralizowani - mocne to słowo - szukaniem łatwego awansu. Podsuwaniem się do ludzi mających znaczenie. Mniejsza z tym, czy mamy odpowiednie wartości, walory, wiedzę, czy też nie. Wszędzie zauważa się pęd za łatwizną. Tylko, aby się jakoś prześliznąć, aby coś tam wiedzieć dla nauczyciela, profesora, aby mu coś powiedzieć na egzaminie i sprawa skończona. Takich dróg ludzie szukają.

Wskutek tego wielu jest dyplomowanych magistrów, doktorów, ale mało ludzi kompetentnych, umiejących kierować, zdolnych nauczyć rzetelnego życia i trwałych wartości. Takich ludzi, którzy by umieli, jak zaoferował swoim petentom Chrystus, pić kielich goryczy. Takich ludzi jest mało. Tą drogą idzie się do wielkości, a narodowi potrzeba wielkości. Nie myślcie, że naród może wypełnić swoje zadanie tylko z pomocą ludzi bez wyrazu, którzy żyją byle jak, aby przeżyć, aby się jakoś odkuć, aby się wykręcić tanim kosztem. (...) Trzeba niejednego zaparcia się samego siebie, aby być wielkim, pierwszym, tak jak to rozumiał Chrystus".

Na zakończenie uroczystego koncertu słowa podziękowania do zgromadzonych skierował ks. bp Jan Śrutwa.

Warto było w ten środowy wieczór przyjść do kościoła św. Michała Archanioła w Zamościu, aby zadumać się nad słowami sługi Bożego kardynała Stefana Wyszyńskiego, posłuchać Gaude Mater Polonia czy też Gwiazdo Zaranna. Pozostał niedosyt, ale to dobrze. Ta niepowtarzalna atmosfera wpisała się w szereg ważnych wydarzeń związanych z uczczeniem pamięci Prymasa Tysiąclecia w naszej diecezji.